REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Mama w pracy – jakie masz prawa? (wywiad cz. II)

ekspert ds. prawa i rynku pracy
autorka licznych publikacji z zakresu prawa pracy, ubezpieczeń społecznych, prawa budowlanego i nieruchomości
kobieta mama dziecko praca
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Jednym z podstawowych uprawnień rodzicielskich jest urlop macierzyński i rodzicielski (nazywane łącznie rocznym urlopem macierzyńskim). Kiedy złożyć o nie wniosek? Ile wynosi zasiłek macierzyński? Czy można pracować w trakcie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego? Na te i inne pytania odpowiada specjalistka i szkoleniowiec z zakresu prawa pracy – Donata Hermann-Marciniak.

Wywiad został podzielony na 4 części:

REKLAMA

REKLAMA

  1. Część I „Pracownica w ciąży i jej prawa”
  2. Część II „Urlop macierzyński i rodzicielski”

  3. Część III „Urlop wychowawczy”

  4. Część IV „Powrót do pracy – prawa mamy”

    REKLAMA

W ostatniej części znajduje się również pytanie o planowane zmiany w uprawnieniach rodzicielskich, które zgodnie z dyrektywą UE mają wejść w życie do połowy 2022 r.

Polecamy: Kodeks pracy 2020 PREMIUM

Część II „Urlop macierzyński, rodzicielski”

  1. Ile trwa urlop macierzyński i jak obliczyć, kiedy należy powrócić do pracy? Czy obowiązkiem jest wskazanie terminu rozpoczęcia i zakończenia urlopu już we wniosku o urlop?

Długość trwania urlopu macierzyńskiego uzależniona jest od liczby dzieci urodzonych przy porodzie.

Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze:

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  1. 20 tygodni - w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie;

  2. 31 tygodni - w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie;

  3. 33 tygodni - w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie;

  4. 35 tygodni - w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie;

  5. 37 tygodni - w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie.

Donata Hermann-Marciniak, ekspert z zakresu prawa pracy

 

Tydzień urlopu macierzyńskiego odpowiada 7 dniom kalendarzowym, czyli dniom od poniedziałku do niedzieli.

Natomiast po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego albo zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego pracownik ma prawo do urlopu rodzicielskiego w wymiarze do:

  1. 32 tygodni - w przypadku urodzenia jednego dziecka przy porodzie;

  2. 34 tygodni - w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy porodzie.

Jeśli pracownica składa do pracodawcy wniosek o udzielenie urlopu rodzicielskiego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, ma obowiązek wskazać datę zakończenia urlopu macierzyńskiego i datę rozpoczęcia oraz zakończenia urlopu rodzicielskiego.

W przypadku korzystania jedynie z urlopu macierzyńskiego - urlop macierzyński przysługuje z mocy prawa; nie ma potrzeby składaniu wniosku o udzielenie tego urlopu (należy jednak dostarczyć pracodawcy skrócony akt urodzenia dziecka). W takim przypadku pracownica nadal może skorzystać z urlopu rodzicielskiego. Musi pamiętać o złożeniu wniosku o ten urlop w terminie 21 dni przed końcem urlopu macierzyńskiego.

Co do zasady, pierwszym dniem urlopu macierzyńskiego jest dzień porodu, chyba, że pracownica złoży wniosek o udzielenie urlopu macierzyńskiego przed porodem.

  1. Czy w trakcie tego rocznego urlopu macierzyńskiego (połączonego z rodzicielskim) można pracować dla własnego pracodawcy na podstawie odrębnych umów? Jakie mogą to być umowy?

Przepisy Kodeksu pracy nie zawierają żadnej regulacji dotyczącej wykonywania pracy podczas korzystania z urlopu macierzyńskiego i pobierania z tego tytułu zasiłku macierzyńskiego.

Przepisy ustawy zasiłkowej nie przewidują utraty prawa do tego świadczenia w sytuacji podjęcia przez pracownika zatrudnienia, co utwierdza w przekonaniu, że takie działanie nie jest zabronione.

W trakcie urlopu macierzyńskiego pracownica może pracować na rzecz pracodawcy, który udzielił tego urlopu na podstawie umowy cywilnoprawnej, pod warunkiem, że będzie wykonywała prace innego rodzaju aniżeli wynikałoby to z umowy o pracę.

Pracownica może wykonywać pracę na rzecz pracodawcy w trakcie urlopu rodzicielskiego. Przepisy Kodeksu pracy wyraźnie wskazują:

pracownik może łączyć korzystanie z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy. W takim przypadku urlopu rodzicielskiego udziela się na pozostałą część wymiaru czasu pracy.

  1. Na pewno część osób zainteresowana jest również możliwością dorabiania w tym okresie u innego pracodawcy. Czy prawo na to pozwala?

Zarówno podczas urlopu macierzyńskiego jak i urlopu rodzicielskiego wykonywanie pracy u innego pracodawcy jest jak najbardziej dozwolone, jednak nie powinno wyłączać możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

  1. Dlatego kobiety chętnie korzystają z przyznanych przez prawo urlopów po urodzeniu dziecka, ponieważ są one płatne. Pobieranie zasiłku macierzyńskiego z ZUS możliwe jest właśnie do roku czasu. Czy pracownica powinna podjąć dodatkowe czynności, aby otrzymać zasiłek? Ile wynosi to świadczenie?

Urlopy związane z macierzyństwem są urlopami płatnymi. Pracownica nie musi składać wniosku o udzielenie urlopu macierzyńskiego. Koniecznym dokumentem do wypłaty zasiłku macierzyńskiego za czas urlopu macierzyńskiego jest skrócony akt urodzenia dziecka. W takim przypadku zasiłek macierzyński wypłacany jest w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku. Pracownica może nadal skorzystać z urlopu rodzicielskiego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim – musi jednak złożyć do pracodawcy stosowny wniosek w terminie 21 dni przed zakończeniem urlopu macierzyńskiego. W takim przypadku pracownicy przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 60% podstawy wymiaru zasiłku za czas urlopu rodzicielskiego.

Pracownica powinna złożyć wniosek do pracodawcy (oraz skrócony akt urodzenia dziecka) jeśli w terminie 21 dni od porodu zdecyduje się na wykorzystanie pełnego wymiaru urlopu rodzicielskiego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim. W takim przypadku za czas urlopu macierzyńskiego oraz czas urlopu rodzicielskiego pracownicy przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 80% podstawy wymiaru zasiłku.

Wszystkie formalności związane z wypłatą zasiłku macierzyńskiego i przesłaniem odpowiedniej dokumentacji do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych leżą po stronie pracodawcy.

Pozostałe części wywiadu:

  1. Część I „Pracownica w ciąży i jej prawa”
  2. Część II „Urlop macierzyński i rodzicielski”

  3. Część III „Urlop wychowawczy”

  4. Część IV „Powrót do pracy – prawa mamy”

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Wynagrodzenia lekarzy pod lupą. Jest podpis prezydenta

Jest decyzja prezydenta Karola Nawrockiego w sprawie nowych zasad gromadzenia danych o wynagrodzeniach pracowników ochrony zdrowia. Podpisana ustawa przewiduje możliwość powiązania tych informacji z numerem PESEL lub numerem prawa wykonywania zawodu.

Różnice w wysokości wynagrodzeń nie znikną. Pracodawcy nadal będą mogli doceniać lepszych

Czy już niedługo wszyscy będą zarabiali tyle samo, a pracodawcy wyrównają wypłacane pracownikom wynagrodzenia? Oczywiście nie. Choć temat ten systematycznie powraca w przestrzeni publicznej i jest szczegółowo omawiany, pracownicy wciąż czekają na zmiany w wynagrodzeniach, które nie nadejdą.

Ile lat pracy czeka przeciętnego Polaka?

Przeciętny Polak spędzi na rynku pracy niemal 36 lat. Choć długość życia zawodowego systematycznie rośnie w całej Unii Europejskiej, Polska nadal pozostaje poniżej unijnej średniej – wynika z najnowszych danych Eurostatu za 2025 rok.

Płacą 21 tysięcy złotych na rękę, praca od zaraz - branża budowlana oferuje dużo, ale na jakich stanowiskach?

Zarobki w budownictwie 2026 sięgają 36 tys. zł brutto miesięcznie, a przy umowie o pracę może to oznaczać nawet ok. 20,7 tys. zł na rękę. Najwięcej płacą projekty energetyczne, wysokich napięć i duże kontrakty. Sprawdzamy pełną tabelę stawek dla kierowników, inżynierów, projektantów i specjalistów.

REKLAMA

Wynagrodzenia lekarzy są za wysokie? Polacy oceniają to jednoznacznie [SONDAŻ]

Ponad trzy czwarte Polaków uważa, że rząd powinien wprowadzić maksymalne wynagrodzenia dla lekarzy zatrudnionych w publicznej służbie zdrowia. Takiego rozwiązania oczekuje 77,4 proc. badanych – wynika z sondażu IBRiS przeprowadzonego na zlecenie „Rzeczpospolitej”.

Benefity urlopowe 2026: Ilu pracowników pozostaje bez żadnego wsparcia ze strony pracodawcy?

Aż 60% pracowników nie otrzymuje od pracodawcy żadnego wsparcia na wakacje – wynika z najnowszego badania HRK. Mimo mówienia o work-life balance, tylko 29% specjalistów ma dostęp do benefitów urlopowych, takich jak dofinansowanie wypoczynku czy dodatkowe dni wolne. Popularny workation traci na znaczeniu, a pracownicy częściej wolą pełne odcięcie od obowiązków. Nieliczni mogą liczyć na sabbaticale.

Wynagrodzenia w centrach dystrybucyjnych rosną najszybciej. Operator wózka zarobi do 8,5 tys. zł, dyrektor do 32 tys. zł

Płace w centrach dystrybucyjnych wzrosły średnio o 5 proc. rok do roku, podczas gdy w całym badanym sektorze przemysłowym było to 3 proc. Najbardziej zyskują dziś pracownicy na stanowiskach kluczowych dla ciągłej pracy magazynu, logistyki i obsługi systemów. Firmy wciąż pilnie szukają magazynierów, operatorów wózków, brygadzistów i kierowników zmiany. Ile konkretnie można dostać? Mamy konkrety.

Nowe obowiązki pracodawców. Firmy zatrudniające od 10 pracowników będą musiały wdrożyć procedury antymobbingowe

Już nie wystarczy reagować na mobbing czy dyskryminację, gdy do nich dojdzie. Na podpis Prezydenta czeka ustawa z 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego, zgodnie z którą pracodawcy zatrudniający co najmniej 10 osób będą musieli opracować i wdrożyć szczegółowe procedury zapobiegające naruszaniu godności pracowników, dyskryminacji oraz mobbingowi.

REKLAMA

Kiedy pracownik nie zmienia pracy nawet za wyższe wynagrodzenie?

Są sytuacje, kiedy pracownik nie zmienia pracy nawet za ofertę z wyższym wynagrodzeniem. Co przemawia za pozostawaniem lojalnym w stosunku do aktualnego pracodawcy?

9,5 tys. zwolnień lekarskich z kodem C i liczba ta rośnie z każdym rokiem. Kontrola trzeźwości pracowników powinna odbywać się standardowo

9,5 tys. zwolnień lekarskich z kodem C w 2024 r. i liczba ta rośnie z każdym rokiem. W pierwszej połowie 2025 r. było już 5 tys. zwolnień z powodu nadużycia alkoholu. Kontrola trzeźwości pracowników powinna odbywać się standardowo, a nie dopiero po incydencie – wypadku, szkodzie, zgłoszeniu.

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA