Kategorie

Zmiany w ubezpieczeniach społecznych 2021

Anna Kwiatkowska 
Anna Kwiatkowska 
Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Zmiany w ubezpieczeniach społecznych 2021
shutterstock
Zmiany w ubezpieczeniach społecznych, które mają wejść w życie w 2021 r. wpłyną na większą ochronę przedsiębiorców. Co przewiduje nowelizacja ubezpieczeń?

Zmiany w ubezpieczeniach społecznych 2021 - większa ochrona przedsiębiorców

Nie stracą prawa do zasiłku, gdy spóźnią się ze składką, a po wznowieniu firmy będą mieli więcej czasu na zgłoszenie do ZUS. Tak zakłada nowelizacja ustawy systemowej.

Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: ustawa systemowa) dobrowolne ubezpieczenia chorobowe ustają:

  • od dnia wskazanego we wniosku o wyłączenie z tych ubezpieczeń, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został złożony;
  • od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki należnej na to ubezpieczenie, chyba że ZUS wyrazi zgodę na zapłatę składki po terminie;
  • od dnia ustania tytułu podlegania tym ubezpieczeniom.

Planowana nowelizacja ustawy systemowej, która obecnie znajduje się w opiniowaniu, ma te zasady znacznie uprościć. Kolejnym ułatwieniem dla ubezpieczonych przedsiębiorców ma być np. to, że po okresie wznowienia działalności nie będą musieli ponownie zgłaszać się do ubezpieczeń.

Zgoda ZUS na opłacenie składki po terminie

Reklama

Nowe przepisy mają przede wszystkim znieść uciążliwość, jaka jest związana z automatycznym przerywaniem ubezpieczenia chorobowego (art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy systemowej). Wystarczy, że ubezpieczeni spóźnią się ze składką jeden dzień albo nie zapłacą jej w pełnej wysokości, a już tracą prawo do zasiłku chorobowego. Co więcej, muszą się ponownie do tego ubezpieczenia zgłosić i odczekać 90 dni, po których dopiero zyskują prawo do zasiłku. Niejednokrotnie dowiadują się o tym dopiero wtedy, gdy występują o zasiłek i otrzymują decyzję odmowną. Ustawa systemowa daje im prawo do wystąpienia do ZUS o „wyrażenie zgody na opłacenie składki po terminie”, co jest o tyle mylące, że zazwyczaj składka jest już opłacona, tyle że po terminie. ZUS wyraża więc tak naprawdę zgodę na to, żeby ubezpieczenie chorobowe nie zostało przerwane.

W orzecznictwie zwraca się uwagę, że ZUS nie powinien podchodzić do tego typu spraw bardzo rygorystycznie. Jako typowy przykład można wskazać wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 10 października 2019 r., sygn. akt III AUa 529/19. Sąd wyjaśnił, że chociaż przesłanki wyrażenia przez ZUS zgody na opłacenie składki po terminie nie zostały przez ustawodawcę określone, to należy przyjąć, że są to okoliczności związane z przebiegiem samego ubezpieczenia chorobowego i przyczynami uchybienia terminu do opłacenia składki. Dobrowolny charakter ubezpieczenia chorobowego osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą powoduje, że dotychczasowy sposób wywiązywania się płatnika z obowiązku opłacenia składek nie pozostaje bez wpływu na ocenę zasadności uwzględnienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Jest to jednak tylko jeden z aspektów sprawy, który powinien być analizowany w powiązaniu z pozostałymi okolicznościami, a przede wszystkim przyczynami nieterminowego opłacenia danej składki.

Sąd podkreślił, że art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy systemowej nie powinien być traktowany z nadmiernym rygoryzmem. Zdaniem sądu przepis ten nie wymaga, aby dany przypadek był wyjątkowy i szczególnie uzasadniony. Przypadek uzasadniony to zaś taki, który obiektywnie usprawiedliwia i tłumaczy, dlaczego składka nie została opłacona należycie. Ponadto ZUS powinien wziąć pod uwagę, czy nieuiszczenie składki było działaniem celowym i jak często się zdarzało.

Przyczyny uzasadniające zgodę na opłacenie składek po terminie

Reklama

Sąd wymienił także przyczyny, jakie mogą uzasadniać wyrażenie zgody na opłacenie składek po terminie. Może to być choroba ubezpieczonego, nagły wyjazd, brak pieniędzy wywołany czynnikami niezależnymi od ubezpieczonego, siłę wyższą, wypadek losowy lub inne okoliczności, z których wynika, że zapłata składek w terminie była niemożliwa albo niezależna od woli ubezpieczonego, a uchybienie terminu nie było spowodowane tylko zaniedbaniem (brakiem staranności) ubezpieczonego.

Takie podejście sądów spowodowało, że rzeczywiście ZUS nie podchodzi do sprawy z dużym rygoryzmem i dość często wyraża zgodę na opłacanie składki po terminie. Jak wskazują projektodawcy nowelizacji, na ponad 150 tys. wniosków zgłaszanych co roku zgoda wyrażana jest w ponad 92 proc. zgłoszonych wniosków.

Uciążliwość art. 14 ust. 2 pkt 2 sprowadza się więc do przedłużenia procesu otrzymania zasiłku, jeśli przedsiębiorca nie wiedział, że spóźnił się ze składką, ale też do zwiększonej liczby postępowań po stronie ZUS. Projektodawcy podkreślają w uzasadnieniu, że uchylenie tego przepisu doprowadzi do uproszczenia zasad podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, zmniejszy liczbę spraw spornych oraz zmniejszy obowiązki administracyjne osób prowadzących pozarolniczą działalność. Przedsiębiorcy nie będą już musieli składać wniosku o przywrócenie terminu na opłacenie składki.

Zasady podlegania ubezpieczeniom po wznowieniu działalności

Zmiany mają dotyczyć także innych zasad podlegania ubezpieczeniom. Nowe przepisy zakładają, że podleganie ubezpieczeniom dobrowolnym następować będzie od dnia wskazanego na formularzu zgłoszenia do dnia wskazanego na formularzu wyrejestrowania, przy czym objęcie lub ustanie ubezpieczenia dobrowolnego będzie mogło nastąpić nie wcześniej niż odpowiednio zgłoszenie/wyrejestrowanie zostanie złożone w ZUS. Zgodnie z obowiązującym brzmieniem art. 13 pkt 4 ustawy systemowej prowadzący pozarolniczą działalność podlegają ubezpieczeniom od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 14 ust. 1 objęcie dobrowolnie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi albo chorobowym następuje od dnia wskazanego odpowiednio w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 36 ust. 10 albo 14, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym zgłoszenie zostało złożone do ZUS. Nowy ust. 1a stanowi zaś, że objęcie dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego w zgłoszeniu tylko wówczas, gdy zgłoszenie do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych zostanie dokonane w terminie określonym w art. 36 ust. 4 albo 4b – a więc do końca miesiąca, chyba że do końca miesiąca pozostało mniej niż siedem dni, wówczas obowiązuje termin 7-dniowy. Zgodnie z nowym ust. 1b w przypadku wznowienia działalności gospodarczej przez osobę, która nie podlegała dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu przed dniem, od którego nastąpiło zawieszenie tej działalności, stosuje się zasady wynikające z ust. 1i 1a.

Polecamy: Dziennik Gazeta Prawna – wydanie cyfrowe

W kolejnych artykułach przedstawiamy, co może przynieść konsultowana obecnie nowelizacja przepisów ubezpieczeniowych. Dzisiaj analizujemy jedną z zapowiadanych zmian – ważną dla prowadzących działalność gospodarczą.

O projektowanych zmianach pisaliśmy już w dodatku Ubezpieczenia i Świadczenia:

  • „W czasie zawieszenia firmy wspólnicy spółek osobowych nie muszą odprowadzać składek do ZUS” (DGP nr 67),
  • „Spadkobierca płatnika nie uzyska obecnie zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami, lecz to się może zmienić” (DGP nr 58),
  • „Niezależnie od winy płatnika odsetki od zaległości składkowej muszą być spłacone” (DGP nr 54).

Podstawa prawna:

• art. 13 i 14 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 423; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 619)

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry

    Czy postojowe to pomoc publiczna?

    Postojowe z ZUS - czy to jest pomoc publiczna? Odpowiedź znajduje się w art. 15zzzh ust 1 ustawy covidowej.

    Zarobki studentów w 2021 r. [RAPORT]

    Zarobki studentów w 2021 r. zmalały. Ile zarabiają studenci w czasie pandemii? Jakie mają problemy?

    Kogo pracodawca powinien zapisać do PPK?

    PPK - kogo pracodawca powinien zapisać? 10 maja 2021 r. mija termin na zawarcie umowy o prowadzenie PPK. To już ostatni etap wdrażania PPK.

    Jak wybrać system kadrowo-płacowy?

    System kadrowo-płacowy powinien być dostosowany do działalności firmy. Jak wybrać? Oto garść użytecznych wskazówek.

    O co chodzi z tym kapitałem początkowym?

    Kapitał początkowy ma wpływ na wysokość emerytury. Jak to się dzieje? O co w tym wszystkim chodzi?

    Kodeks pracy 2021 a praca zdalna - zmiany

    Kodeks pracy w 2021 r. czekają zmiany. Znajdzie się w nim praca zdalna. Co się zmieni?

    Dodatkowy zasiłek opiekuńczy przedłużony do 23 maja 2021 r.

    Dodatkowy zasiłek opiekuńczy będzie przedłużony do 23 maja 2021 r. Kiedy przysługuje?

    Niedziela handlowa - maj 2021

    Niedziela handlowa - maj 2021 r. ma aż 5 niedziel. Czy 2 maja, 9 maja, 16 maja, 23 maja lub 30 maja jest niedziela handlowa? Czy dzisiaj/jutro jest niedziela handlowa?

    Wynagrodzenia wypłacane "pod stołem" [RAPORT]

    Wynagrodzenia wypłacane "pod stołem" - ile wynagrodzeń w Polsce wypłacanych jest na czarno? Jakie są skutki takiego procederu?

    Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi [PORADNIK]

    Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi czyli szybka droga do legalizacji zatrudnienia w Polsce dla obywateli sześciu państw. Jak krok po kroku zatrudnić na podstawie oświadczenia?

    Wsparcie z urzędu pracy dla osoby niepełnosprawnej

    Wsparcie z urzędu pracy - z jakich usług i instrumentów pomocy może skorzystać osoba niepełnosprawna?

    Praca zdalna a rozwój pracownika

    Rozwój pracownika podczas pracy zdalnej - jak go zaplanować? Czy można zdalnie ocenić wydajność pracy i ryzyko odejścia pracownika?

    Szczepienia w zakładach pracy - jakie zasady?

    Szczepienia w zakładach pracy - zapisy ruszyły 4 maja 2021 r. Jakie są zasady organizowania szczepień przez pracodawców?

    Kampania "niezwalniam.pl"

    Kampania "niezwalniam.pl" została zainicjowana przez Polish Supply Management Leaders. Celem Kampanii jest promocja formuły elastycznego zarządzania kapitałem ludzkim oparta na wspieraniu długoterminowych relacji pracownik – pracodawca, która koncentruje się na zatrudnianiu pracowników na umowie o pracę. Infor.pl dołącza do partnerów medialnych kampanii.

    Można składać wnioski o zwolnienie z ZUS i postojowe z Tarczy 9.0

    Wnioski o zwolnienie z ZUS i postojowe z Tarczy 9.0 można składać od 4 maja 2021 r. Dla kogo przewidziano wsparcie z ZUS? Do kiedy można składać wnioski?

    Szczepienia w pracy przeciwko COVID - jak się zapisać?

    Szczepienia w pracy przeciwko COVID-19 - dla kogo? Jaka szczepionka będzie udostępniana? Kiedy zaczną się szczepienia w zakładach pracy? Jak się zapisać?

    Bezrobocie w Polsce najniższe w UE - marzec 2021 r.

    Bezrobocie w Polsce jest najniższe w całej UE. Potwierdzają to statystyki Eurostatu z marca 2021 r. Sprawdź, ile bezrobocie wynosi w poszczególnych państwach UE.

    Najczęstsze przyczyny zwolnień lekarskich w 2020 r. [RAPORT]

    Przyczyny zwolnień lekarskich w 2020 r. dotyczyły częściej niż zwykle zaburzeń psychicznych. Poznaj wyniki raportu ZUS.

    Ubezpieczenie zdrowotne dla wszystkich?

    Ubezpieczenie zdrowotne będzie dla wszystkich? Planowane jest zapewnienie ubezpieczenia zdrowotnego także bez rejestracji w urzędzie pracy. Od kiedy?

    Wyzwania w zarządzaniu ludźmi w czasie pandemii

    Zarządzanie w czasie pandemii - jakie wyzwania stoją przed liderami? Czego im brakuje? Jak oceniają efektywność pracowników?

    Zwolnienie pracownika a naruszenie dóbr osobistych

    Zwolnienie pracownika - pracodawco, uważaj, aby nie naruszyć jego dóbr osobistych! Sprawdź, czego należy unikać przy zwolnieniu.

    Kadry i płace w maju 2021 - terminy

    Kadry i płace w maju 2021 r. - jakie są terminy obowiązków, o których trzeba pamiętać? Ile wynosi wymiar czasu pracy i dodatek za pracę w nocy?

    Maj 2021 – godziny pracy, dni wolne

    Maj 2021 – godziny pracy i dni wolne czyli jaki jest wymiar czasu pracy. Kalendarz maja w 2021 r. zawiera aż 3 święta ustawowo wolne od pracy.

    Powołanie, wybór, mianowanie jako podstawa zatrudnienia

    Powołanie, wybór i mianowanie to podstawy zatrudnienia z Kodeksu pracy. Wszystkie skutkują nawiązaniem stosunku pracy. Kogo zatrudnia się na podstawie powołania, wyboru i mianowania?

    Święto Pracy - 1 maja 2021 r.

    Święto Pracy przypada na dzień 1 maja każdego roku. Jest to ogólnoświatowe święto, które ustanowiono 132 lata temu. Jakie wydarzenia upamiętnia Święto Pracy?