Kategorie

Pracownik na dyżurze

Kryspina Polewaczyk
Pracodawca może zobowiązać pracownika do pełnienia dyżuru tzn. do pozostawania poza normalnymi godzinami pracy w gotowości do wykonywania pracy wynikającej z umowy o pracę w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę (art. 1515 k.p.).

Pracodawca może polecić pracownikowi pełnienie dyżuru w domu poza normalnymi godzinami pracy. Jednak w takiej sytuacji czas dyżuru nie może naruszać przepisów dotyczących odpoczynku dobowego oraz tygodniowego.

Przykład

Reklama

Pracodawca wydał jednemu ze swoich pracowników polecenie pełnienia dyżuru telefonicznego po godzinach pracy w domu. Pracownik stwierdził, że polecenie to jest niezgodne z prawem, ponieważ nie przewiduje tego umowa o pracę, zakres jego obowiązków, jak również przepisy wewnątrzzakładowe. Pracodawca uważał zaś, że pełnienie dyżuru to zwykłe polecenie związane z wykonywaną pracą, które pracownik musi zrealizować. Zgodnie z Kodeksem pracy pełnienie dyżuru zalicza się do obowiązków pracowniczych. Nie musi wynikać z treści umowy o pracę czy regulaminu, a odmowa pełnienia dyżuru może być potraktowana jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.

Jeżeli podczas dyżuru pracownik nie wykonywał pracy, wówczas czasu dyżuru nie wlicza się do czasu pracy. Czas pełnienia dyżuru nie może ponadto naruszać prawa pracownika do odpoczynku przewidzianego w art. 132 k.p. i 133 k.p. tzn. prawa do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku na dobę oraz prawa do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku tygodniowego.

Forma polecenia pełnienia dyżuru

Kodeks pracy nie określa wymagań dotyczących formy wydania polecenia pełnienia dyżuru przez pracownika. Szczególna forma wydania polecenia dyżuru może jednak zostać wskazana w regulaminie pracy albo układzie zbiorowym pracy. W sytuacji gdy nie ma uregulowań zakładowych, wówczas dopuszczalna jest także forma ustna. Polecając pełnienie dyżuru, pracodawca powinien określić miejsce, gdzie dyżur ma być pełniony (w domu, w siedzibie pracodawcy albo w innym wyznaczonym przez niego miejscu). Warto podkreślić, że dyżur może być zlecony nie tylko w dowolnym dniu tygodnia, ale także w niedziele i święta, w dni wolne od pracy z tytułu 5-dniowego tygodnia pracy oraz w nocy. Pracodawca może go zlecić każdemu pracownikowi. Pracownikowi za czas dyżuru, z wyjątkiem dyżuru pełnionego w domu, przysługuje czas wolny od pracy w wymiarze odpowiadającym długości dyżuru. W sytuacji gdy pracodawca nie ma możliwości udzielenia czasu wolnego, pracownikowi za czas dyżuru przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną. Jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania, pracownikowi przysługuje 60% wynagrodzenia (art. 1515 § 3 k.p.).

Dyżur telefoniczny poza godzinami pracy

Ważne jest odróżnienie dyżuru pełnionego w domu od dyżuru w innym miejscu wskazanym przez pracodawcę. Odniósł się do tego Sąd Najwyższy w wyroku z 13 maja 2009 r., w którym stwierdził, że o dyżurze domowym przesądza charakter więzi łączącej pracownika z miejscem dyżurowania. W typowej sytuacji chodzi tu o dom lub mieszkanie, które stanowi jego centrum życiowe, jest traktowane przez niego jako miejsce, w którym ma zamiar przebywać stale lub długotrwale.


Przykład

Reklama

Jeden z pracowników firmy produkującej klimatyzatory pracuje od poniedziałku do piątku w godzinach od 8.00 do 16.00. i jest w zakładzie jedynym specjalistą od serwisu tych urządzeń. Pracodawca wydał mu polecenie, aby poza normalnymi godzinami pracy pełnił również całodobowy dyżur telefoniczny. Przy zakupie sprzętu każdy klient otrzymuje numer telefonu tego pracownika z informacją, że jest on dostępny pod telefonem całodobowo. Jego zadanie polega na przyjmowaniu zgłoszeń o awariach. Pracownik uważa, że pracodawca postępuje niezgodnie z przepisami.

W takiej sytuacji pracodawca może zobowiązać pracownika do pełnienia domowego dyżuru telefonicznego jedynie w takim wymiarze, aby czas pełnienia dyżuru nie naruszał przepisów dotyczących odpoczynku dobowego i tygodniowego. Co więcej, czasu takiego dyżuru nie wlicza się do czasu pracy, chyba że w tym czasie pracownik wykonywał pracę. Za czas dyżuru pełnionego w domu pracownikowi nie przysługuje ani czas wolny, ani dodatkowe wynagrodzenie.

Pracownikowi przysługuje w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku oraz w każdym tygodniu prawo do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku, obejmującego co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego. A zatem w sytuacji, gdy pracodawca zobowiąże pracownika do pełnienia ciągłego dyżuru telefonicznego, pracownik ten nie wykorzysta zarówno z przysługujących mu w trakcie doby 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku, jak również z 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku tygodniowego. Oznacza to, że przy 8-godzinnym czasie pracy możliwy jest 5-godzinny dyżur poza normalnymi godzinami pracy (24 godz. = 8 godz. pracy + 11 godz. nieprzerwanego odpoczynku + 5 godz. ewentualnego dyżuru). Natomiast w dniu wolnym od pracy maksymalnie 13 godzin (24 godz. = 11 godz. odpoczynku + 13 godz. dyżuru). Czas dyżuru pełnionego przez pracownika w niedzielę powinien być zwrócony pracownikowi w innym dniu, tak aby jego tygodniowy wypoczynek wynosił 35 godzin.

Więcej na ten temat znajdziesz w płatnej części serwisu w artykule: Polecenie pracownikowi pełnienia dyżuru

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?