REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jakich przepisów nie stosuje się w razie upadłości pracodawcy

Ryszard Sadlik
Ryszard Sadlik

REKLAMA

W razie ogłoszenia upadłości pracodawcy nie stosuje się przepisów dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę. Wyłączenie to ma zastosowanie jednak tylko w razie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika. Nie ma natomiast zastosowania w razie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu.

Ogłoszenie upadłości pracodawcy ma istotne skutki dla jego pracowników. Powoduje bowiem ograniczenie ochronnych przepisów prawa pracy, przez co ułatwia pracodawcy zwolnienie pracowników.

REKLAMA

Autopromocja

Wyłączenie stosowania przepisów ochronnych

W razie ogłoszenia upadłości pracodawca może jednostronnie skrócić okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony. Wynika to z art. 361 k.p. Skrócenie okresu wypowiedzenia może dotyczyć tylko najdłuższego, 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia. W takiej sytuacji pracodawca może dowolnie ustalić, o jaki okres skraca wypowiedzenie, z tym że nie może on być krótszy niż 1 miesiąc. Natomiast pracodawca nie może w ten sposób dokonać skrócenia innych okresów wypowiedzenia, czyli okresów miesięcznych lub dwutygodniowych.

Ochrona roszczeń pracowniczych - nowelizacja ustawy >>

Istotne ograniczenie ochronnych przepisów prawa pracy przewiduje art. 411 k.p., w myśl którego w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy nie stosuje się przepisów art. 38, 39 i 41 k.p. ani przepisów szczególnych dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę. Przepis ten wyłącza więc stosowanie przepisów przewidujących konsultacje związkowe przy wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, ochronę pracowników w wieku przedemerytalnym oraz nieobecnych w pracy z przyczyn usprawiedliwionych (np. z powodu choroby), a także inne przepisy ochronne.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Upadłość likwidacyjna a upadłość układowa

Trzeba jednak podkreślić, że przepis art. 411 § 1 k.p. ma zastosowanie tylko w razie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika (art. 15 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze), natomiast nie ma zastosowania w razie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu (art. 14 ust. 1 tej ustawy).

Tak też wskazywał Sąd Najwyższy w uchwale z 16 marca 2010 r. (I PZP 1/10). Identyczne stanowisko zajął Sąd Najwyższy także w wyroku z 4 kwietnia 2007 r. (III PK 1/07), co wskazuje, że pogląd jest już w tym zakresie ugruntowany. Taka interpretacja art. 411 k.p. wynika z faktu, że należy odróżnić upadłość likwidacyjną, która wiąże się z niemożnością dalszego zatrudniania pracowników, ponieważ jej celem jest ostatecznie zamknięcie zakładu pracy, od upadłości przewidującej możliwość zawarcia układu z wierzycielami firmy. Zgodnie z art. 14 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że w drodze układu wierzyciele zostaną zaspokojeni w wyższym stopniu, niż zostaliby zaspokojeni po przeprowadzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku dłużnika, ogłasza się upadłość dłużnika z możliwością zawarcia układu. A zatem ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu zmierza do zachowania przedsiębiorstwa pod warunkiem spłaty zadłużenia na warunkach określonych w układzie zawartym z wierzycielami i nie powoduje konieczności zwalniania pracowników. Firma bowiem może dalej funkcjonować. Dopiero gdyby kontynuowanie działalności firmy okazało się niemożliwe, sąd powinien zmienić sposób prowadzenia postępowania na upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego (art. 17 Prawa upadłościowego i naprawczego). W razie takiej zmiany sposobu prowadzenia postępowania upadłościowego można by – zdaniem Sądu Najwyższego – stosować art. 411 k.p. Natomiast dopóki postępowanie upadłościowe toczy się z możliwością zawarcia układu z wierzycielami, dopóty nie ma podstaw do stosowania art. 411 k.p. i brak jest podstaw do wyłączenia ochronnych przepisów prawa pracy.


Przykład

Pracownik był zatrudniony na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony w firmie, która z powodu problemów finansowych wystąpiła o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu. Sąd ogłosił upadłość firmy z możliwością zawarcia układu z wierzycielami. W tym okresie pracownik był niezdolny do pracy z powodu choroby i przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Mimo to pracodawca przesłał mu pocztą wypowiedzenie umowy o pracę, podając jako przyczynę ogłoszenie upadłości firmy. Pracownik złożył wówczas pozew do sądu pracy, żądając zasądzenia odszkodowania w związku z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu umów o pracę. Pracodawca twierdził, że wypowiedzenie jest zgodne z prawem, bo ogłoszono upadłość firmy. Sąd uwzględnił jednak powództwo i zasądził na rzecz pracownika odszkodowanie, pracodawca bowiem, składając wypowiedzenie umowy o pracę w czasie korzystania przez pracownika ze zwolnienia lekarskiego, naruszył art. 41 k.p., gdyż art. 411 k.p. nie ma zastosowania w razie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu.

W czasie upadłości obejmującej likwidację majątku pracodawcy możliwe jest też rozwiązanie umowy o pracę ze szczególnie chronionymi działaczami związkowymi. Według art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych pracodawca bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z imiennie wskazanym uchwałą zarządu jego członkiem lub z innym pracownikiem będącym członkiem danej zakładowej organizacji związkowej, upoważnionym do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy. Jednak w razie ogłoszenia upadłości pracodawcy przepis art. 32 ww. ustawy nie ma zastosowania (art. 411 § 1 k.p.). Tak też wypowiadał się Sąd Najwyższy w wyroku z 10 września 1998 r. (I PKN 310/98).

Jak obliczyć odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia >>

Wypowiedzenie umów terminowych

Ogłoszenie upadłości daje także pracodawcy możliwość wypowiedzenia wszelkiego rodzaju umów terminowych. Według bowiem art. 411 § 2 k.p. w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy umowa o pracę zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy może być rozwiązana przez każdą ze stron za 2-tygodniowym wypowiedzeniem. Pracodawca zatem ma w takim przypadku możliwość wcześniejszego rozwiązania każdej umowy o pracę zawartej na czas określony lub na czas wykonywania określonej pracy za dwutygodniowym wypowiedzeniem. Przepis art. 411 § 2 k.p. dotyczy więc także tych umów, które w zasadzie nie podlegają wypowiadaniu. Jest to uzasadnione tym, że w razie upadłości pracodawcy dalsze zatrudnianie większości pracowników staje się dla niego zbędne i korzystne dla pracodawcy jest wcześniejsze zakończenie także umów terminowych. Jednak również w tym przypadku należy uznać, że zastosowanie art. 411 § 2 k.p. ogranicza się tylko do upadłości obejmującej likwidację majątku pracodawcy. Przemawiają za tym wskazane powyżej argumenty i stanowisko Sądu Najwyższego. A zatem w przypadku upadłości z możliwością zawarcia układu pracodawca nie może wypowiedzieć umów terminowych, opierając się na treści art. 411 § 2 k.p.

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 10 września 1998 r. (I PKN 310/98, OSNP 1999/19/614),
  • uchwała SN z 16 marca 2010 r. (I PZP 1/10, OSNP 2010/17–18/206),
  • wyrok SN z 10 września 1998 r. (I PKN 310/98, OSNP 1999/19/614).
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Pracownicy pokolenia Z są postrachem pracodawców, a czego boją się zetki?

Pracownicy pokolenia Z są postrachem pracodawców, HR-owców i rekruterów. A czego boją się zetki? Czy pokolenie Z jest przygotowane do wejścia na rynek pracy?

Świadczenia dla osób niepełnosprawnych 2024 i 2025 r. Jak wystąpić, wysokość, terminy

Poniżej znajduje się zbiór świadczeń dla osób niepełnosprawnych wraz z informacjami o tym, jakie warunki należy spełniać by ubiegać się o konkretne świadczenia, jak o nie wystąpić, a także o ich wysokości.

MRPiPS: Rząd poprze projekt ustawy dotyczącej renty wdowiej. W czwartek będzie drugie czytanie w Sejmie. Jakie zmiany zaproponował rząd?

Rząd poprze obywatelski projekt ustawy w sprawie renty wdowiej - poinformowała Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, minister rodziny, pracy i polityki społecznej. W czwartek, 25 lipca, Sejm przeprowadzi drugie czytanie projektu.

Czy można zwolnić pracownika w wieku przedemerytalnym? Oczywiście, że można!

Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi w wieku przedemerytalnym. Prawo pracy przewiduje jednak przypadki, gdy taka ochrona nie przysługuje pracownikowi i możliwe jest zwolnienie go z pracy. Co to za przypadki?

REKLAMA

Świadczenie rehabilitacyjne 2024 i 2025 r. Dla kogo, jak wystąpić, wysokość

Przy przedłużającej się chorobie warto pamiętać, że po wyczerpaniu limitu zasiłku chorobowego, można wystąpić o dodatkowe świadczenie, dzięki któremu będzie można dalej dochodzić do siebie. Sprawdź, czym jest świadczenie rehabilitacyjne, komu przysługuje, jak o nie wystąpić, a także jaka jest wysokość tego świadczenia.

Pracodawcy chcą wiedzieć o dorabianiu i dodatkowych umowach pracownika. Dlaczego?

Dlaczego pracodawcy chcą wiedzieć o dodatkowych umowach pracownika? Okazuje się, że widzą w nich zagrożenie. Czy pracownik musi informować głównego pracodawcę o podejmowanych dodatkowych zleceniach i dorabianiu do podstawowego wynagrodzenia?

Projekt ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Jakie są założenia tej ustawy? Co z minimalnym wynagrodzeniem w 2025 r.?

Rząd pracuje nad projektem nowej ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Nowa ustawa wdraża dyrektywę dotyczącą minimalnych wynagrodzeń w Unii Europejskiej. Kiedy minimalne wynagrodzenie zostanie ustalone według nowych przepisów?

Zaległy urlop do 30 września 2024

Zbliża się ważny termin, którego pracownicy i pracodawcy nie powinni przegapić. Z dniem 30 września 2024 r. przedawnią się niewykorzystane urlopy, które przysługiwały za rok 2020 r. a które powinny być udzielone najpóźniej do 30 września 2021 r. 

REKLAMA

Mężczyźni do 55 roku życia i kobiety do 50 roku życia muszą zdecydować do końca lipca 2024 r. - ZUS czy OFE?

Mężczyźni do 55 roku życia i kobiety do 50 roku muszą zdecydować do końca lipca 2024 r. - gdzie będzie trafiać składka emerytalna? Na subkonto w ZUS czy do OFE? Kolejne okno transferowe będzie otwarte dopiero w 2028 roku.

Skrócone lekcje w roku szkolnym 2024/25. We wrześniu zmienić się mają kolejne przepisy

Kiedy słupek rtęci rośnie, a temperatury w Polsce są z roku na rok coraz wyższe, wydajność pracowników może spadać ale i wydajność uczniów podczas lekcji również może być niższa. Planowane są więc zmiany w edukacji. Mają być skrócone lekcje w roku szkolnym 2024/25, ponieważ we wrześniu mają zmienić się kolejne przepisy w zakresie pracy i nauki w upały.

REKLAMA