Kategorie

Jakich przepisów nie stosuje się w razie upadłości pracodawcy

Ryszard Sadlik
Ryszard Sadlik
W razie ogłoszenia upadłości pracodawcy nie stosuje się przepisów dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę. Wyłączenie to ma zastosowanie jednak tylko w razie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika. Nie ma natomiast zastosowania w razie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu.

Ogłoszenie upadłości pracodawcy ma istotne skutki dla jego pracowników. Powoduje bowiem ograniczenie ochronnych przepisów prawa pracy, przez co ułatwia pracodawcy zwolnienie pracowników.

Wyłączenie stosowania przepisów ochronnych

W razie ogłoszenia upadłości pracodawca może jednostronnie skrócić okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony. Wynika to z art. 361 k.p. Skrócenie okresu wypowiedzenia może dotyczyć tylko najdłuższego, 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia. W takiej sytuacji pracodawca może dowolnie ustalić, o jaki okres skraca wypowiedzenie, z tym że nie może on być krótszy niż 1 miesiąc. Natomiast pracodawca nie może w ten sposób dokonać skrócenia innych okresów wypowiedzenia, czyli okresów miesięcznych lub dwutygodniowych.

Ochrona roszczeń pracowniczych - nowelizacja ustawy >>

Istotne ograniczenie ochronnych przepisów prawa pracy przewiduje art. 411 k.p., w myśl którego w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy nie stosuje się przepisów art. 38, 39 i 41 k.p. ani przepisów szczególnych dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę. Przepis ten wyłącza więc stosowanie przepisów przewidujących konsultacje związkowe przy wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, ochronę pracowników w wieku przedemerytalnym oraz nieobecnych w pracy z przyczyn usprawiedliwionych (np. z powodu choroby), a także inne przepisy ochronne.

Upadłość likwidacyjna a upadłość układowa

Reklama

Trzeba jednak podkreślić, że przepis art. 411 § 1 k.p. ma zastosowanie tylko w razie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika (art. 15 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze), natomiast nie ma zastosowania w razie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu (art. 14 ust. 1 tej ustawy).

Tak też wskazywał Sąd Najwyższy w uchwale z 16 marca 2010 r. (I PZP 1/10). Identyczne stanowisko zajął Sąd Najwyższy także w wyroku z 4 kwietnia 2007 r. (III PK 1/07), co wskazuje, że pogląd jest już w tym zakresie ugruntowany. Taka interpretacja art. 411 k.p. wynika z faktu, że należy odróżnić upadłość likwidacyjną, która wiąże się z niemożnością dalszego zatrudniania pracowników, ponieważ jej celem jest ostatecznie zamknięcie zakładu pracy, od upadłości przewidującej możliwość zawarcia układu z wierzycielami firmy. Zgodnie z art. 14 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że w drodze układu wierzyciele zostaną zaspokojeni w wyższym stopniu, niż zostaliby zaspokojeni po przeprowadzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku dłużnika, ogłasza się upadłość dłużnika z możliwością zawarcia układu. A zatem ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu zmierza do zachowania przedsiębiorstwa pod warunkiem spłaty zadłużenia na warunkach określonych w układzie zawartym z wierzycielami i nie powoduje konieczności zwalniania pracowników. Firma bowiem może dalej funkcjonować. Dopiero gdyby kontynuowanie działalności firmy okazało się niemożliwe, sąd powinien zmienić sposób prowadzenia postępowania na upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego (art. 17 Prawa upadłościowego i naprawczego). W razie takiej zmiany sposobu prowadzenia postępowania upadłościowego można by – zdaniem Sądu Najwyższego – stosować art. 411 k.p. Natomiast dopóki postępowanie upadłościowe toczy się z możliwością zawarcia układu z wierzycielami, dopóty nie ma podstaw do stosowania art. 411 k.p. i brak jest podstaw do wyłączenia ochronnych przepisów prawa pracy.


Przykład

Reklama

Pracownik był zatrudniony na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony w firmie, która z powodu problemów finansowych wystąpiła o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu. Sąd ogłosił upadłość firmy z możliwością zawarcia układu z wierzycielami. W tym okresie pracownik był niezdolny do pracy z powodu choroby i przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Mimo to pracodawca przesłał mu pocztą wypowiedzenie umowy o pracę, podając jako przyczynę ogłoszenie upadłości firmy. Pracownik złożył wówczas pozew do sądu pracy, żądając zasądzenia odszkodowania w związku z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu umów o pracę. Pracodawca twierdził, że wypowiedzenie jest zgodne z prawem, bo ogłoszono upadłość firmy. Sąd uwzględnił jednak powództwo i zasądził na rzecz pracownika odszkodowanie, pracodawca bowiem, składając wypowiedzenie umowy o pracę w czasie korzystania przez pracownika ze zwolnienia lekarskiego, naruszył art. 41 k.p., gdyż art. 411 k.p. nie ma zastosowania w razie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu.

W czasie upadłości obejmującej likwidację majątku pracodawcy możliwe jest też rozwiązanie umowy o pracę ze szczególnie chronionymi działaczami związkowymi. Według art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych pracodawca bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z imiennie wskazanym uchwałą zarządu jego członkiem lub z innym pracownikiem będącym członkiem danej zakładowej organizacji związkowej, upoważnionym do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy. Jednak w razie ogłoszenia upadłości pracodawcy przepis art. 32 ww. ustawy nie ma zastosowania (art. 411 § 1 k.p.). Tak też wypowiadał się Sąd Najwyższy w wyroku z 10 września 1998 r. (I PKN 310/98).

Jak obliczyć odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia >>

Wypowiedzenie umów terminowych

Ogłoszenie upadłości daje także pracodawcy możliwość wypowiedzenia wszelkiego rodzaju umów terminowych. Według bowiem art. 411 § 2 k.p. w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy umowa o pracę zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy może być rozwiązana przez każdą ze stron za 2-tygodniowym wypowiedzeniem. Pracodawca zatem ma w takim przypadku możliwość wcześniejszego rozwiązania każdej umowy o pracę zawartej na czas określony lub na czas wykonywania określonej pracy za dwutygodniowym wypowiedzeniem. Przepis art. 411 § 2 k.p. dotyczy więc także tych umów, które w zasadzie nie podlegają wypowiadaniu. Jest to uzasadnione tym, że w razie upadłości pracodawcy dalsze zatrudnianie większości pracowników staje się dla niego zbędne i korzystne dla pracodawcy jest wcześniejsze zakończenie także umów terminowych. Jednak również w tym przypadku należy uznać, że zastosowanie art. 411 § 2 k.p. ogranicza się tylko do upadłości obejmującej likwidację majątku pracodawcy. Przemawiają za tym wskazane powyżej argumenty i stanowisko Sądu Najwyższego. A zatem w przypadku upadłości z możliwością zawarcia układu pracodawca nie może wypowiedzieć umów terminowych, opierając się na treści art. 411 § 2 k.p.

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 10 września 1998 r. (I PKN 310/98, OSNP 1999/19/614),
  • uchwała SN z 16 marca 2010 r. (I PZP 1/10, OSNP 2010/17–18/206),
  • wyrok SN z 10 września 1998 r. (I PKN 310/98, OSNP 1999/19/614).
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?