Świadczenie urlopowe

Okres letni to czas, kiedy pracownicy najchętniej korzystają z długich urlopów. Dla zatrudnionych to nie tylko szansa na zasłużony odpoczynek, ale również na uzyskanie dodatkowych świadczeń. Jednym z nich jest świadczenie urlopowe – w przypadku pracodawcy, który wypłaca takie świadczenie. Zasady jego wypłaty określa ustawa z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (zwana dalej ustawą o zfśs).

WAŻNE!

Świadczenia urlopowego nie należy mylić z dofinansowaniem do wypoczynku z zfśs (tzw. wczasami pod gruszą), które jest wypłacane przez pracodawcę tworzącego fundusz socjalny.

Kto wypłaca świadczenie urlopowe

Pracodawcy spoza sfery budżetowej, zatrudniający według stanu na dzień 1 stycznia danego roku mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, mogą:

• tworzyć zakładowy fundusz świadczeń socjalnych albo
• wypłacać raz w roku świadczenie urlopowe (art. 3 ust. 3 ustawy o zfśs).

Liczba pracowników a konieczność utworzenia zfśs >>

WAŻNE!

Jeżeli pracodawca podejmie decyzję o wypłacaniu świadczenia urlopowego, wówczas jest już zobowiązany do jego wypłaty.

Pracodawca może jednak pod pewnymi warunkami całkowicie zaprzestać wypłaty świadczenia urlopowego. Pracodawca objęty układem zbiorowym pracy postanowienia w sprawie niewypłacania świadczenia urlopowego zawiera w układzie zbiorowym pracy. Jeżeli jego pracownicy nie są objęci układem zbiorowym pracy, decyzję w tej sprawie zapisuje się w regulaminie wynagradzania (art. 3 ust. 3b ustawy o zfśs). Pozostali pracodawcy, tj. nieobjęci układem zbiorowym pracy oraz niezobowiązani do wydania regulaminu wynagradzania, informacje o niewypłacaniu świadczenia urlopowego przekazują pracownikom do końca stycznia danego roku, w sposób przyjęty w danym zakładzie (art. 3 ust. 3a ustawy o zfśs). Mogą taką informację np. umieścić na tablicy ogłoszeń, w intranecie lub przesłać pocztą elektroniczną.

Przykład

Spółka X według stanu na 1 stycznia 2011 r. zatrudnia 24 pracowników, tj. 8 osób na pełny etat (8 pełnych etatów), 8 osób na 1/2 etatu (4 pełne etaty) i 8 osób na 1/4 etatu (2 pełne etaty). W przeliczeniu na pełne etaty zatrudnionych jest 14 osób. W związku z tym, że w przeliczeniu na pełne etaty pracodawca zatrudnia mniej niż 20 pracowników, ma możliwość wyboru między dobrowolnym utworzeniem zfśs lub wypłacaniem świadczenia urlopowego.

---

Świadczenie urlopowe ma charakter roszczeniowy. Pracownik nie musi składać żadnego wniosku o jego wypłatę. Jego wypłacenie zależy jedynie od długości urlopu pracownika. Roszczenie o wypłatę ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym stało się wymagalne (art. 291 § 1 k.p.).

Zasady wypłaty świadczenia urlopowego

U pracodawcy, który wypłaca świadczenie urlopowe zgodnie z przepisami ustawy o zfśs, przysługuje ono pracownikowi raz w roku. Jest wypłacane pracownikowi korzystającemu w danym roku kalendarzowym z urlopu wypoczynkowego w wymiarze co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych (art. 3 ust. 5 ustawy o zfśs).

WAŻNE!

Warunkiem wypłacenia świadczenia urlopowego jest korzystanie przez pracownika w danym roku kalendarzowym z nieprzerwanego wypoczynku trwającego co najmniej 14 dni kalendarzowych.

Pracodawca powinien wypłacić świadczenie urlopowe nie później niż w ostatnim dniu poprzedzającym rozpoczęcie urlopu przez pracownika (art. 3 ust. 5a ustawy o zfśs). Należy je wypłacić niezależnie od sytuacji materialnej i rodzinnej pracownika oraz jego stażu pracy.

Przykład

Pracownik złożył pracodawcy wniosek o udzielenie mu urlopu od 9 do 22 sierpnia 2011 r., tj. 9 dni roboczych (dzień 15 sierpnia jest świętem). Wykorzysta więc 9 dni urlopu. Licząc jednak z dniami wolnymi, będzie odpoczywał łącznie 14 dni kalendarzowych. W związku z tym pracodawca, który wypłaca świadczenie urlopowe, powinien wypłacić je nie później niż w ostatnim dniu poprzedzającym rozpoczęcie urlopu przez pracownika, tj. 8 sierpnia 2011 r.

Wysokość świadczenia urlopowego w 2011 r.

Pracodawca sam może określić wysokość świadczenia urlopowego w swojej firmie. Jednak jego wysokość jest ograniczona przepisami ustawy o zfśs i nie może przekroczyć równowartości odpisu podstawowego na fundusz socjalny, odpowiedniego do rodzaju zatrudnienia pracownika. Jego wysokość dla zatrudnionych w warunkach normalnych oraz w warunkach szczególnych lub przy pracy o szczególnym charakterze jest ustalana proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy danego pracownika (art. 3 ust. 4 ustawy o zfśs).

Świadczenie urlopowe dla nauczycieli w 2011 r. >>

Jednak w praktyce kwota ta zazwyczaj jest niższa od wysokości odpisu podstawowego dla danego rodzaju zatrudnienia pracownika. Wówczas wysokość tego świadczenia powinien określać przepis wewnątrzzakładowy.

---

Świadczenie urlopowe w 2011 r. ustalone w wysokości odpisu podstawowego na zfśs należy wypłacić w następującej wysokości:

• pracownikowi zatrudnionemu w normalnych warunkach pracy:

– na pełny etat – 1093,93 zł,

– na 1/2 etatu – 546,97 zł,

• pracownikowi wykonującemu prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze:

– na pełny etat – 1458,57 zł,

– na 1/2 etatu – 729,29 zł,

• pracownikowi młodocianemu:

– w I roku nauki – 145,86 zł,

– w II roku nauki – 175,03 zł,

– w III roku nauki – 204,20 zł.

Świadczenie urlopowe a podatek i składki

Świadczenie urlopowe stanowi przychód ze stosunku pracy i niezależnie od tego, w jakiej wysokości będzie wypłacone, podlega opodatkowaniu (art. 12 ust. 1 updof).

Świadczenie urlopowe do wysokości nieprzekraczającej rocznie kwoty odpisu podstawowego – odpowiedniego dla pracownika zatrudnionego w warunkach normalnych, szczególnych lub dla pracownika młodocianego oraz ustalonej odpowiednio do jego wymiaru czasu pracy – nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (§ 2 ust. 1 pkt 21 rozporządzenia MPiPS z 18 grudnia 1998 r.).

Oznacza to, że świadczenie urlopowe wypłacone (zgodnie z przepisami ustawy o zfśs) pracownikowi zatrudnionemu na pełny etat w tzw. normalnych warunkach pracy w wysokości do 1093,93 zł, w 2011 r. nie podlega oskładkowaniu. Natomiast w całości stanowi ono przychód ze stosunku pracy, który należy opodatkować.

Podstawa prawna:

• art. 291 § 1 Kodeksu pracy,
• art. 12 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm.),
• art. 3–6 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 1996 r. nr 70, poz. 335 ze zm.),
• § 2 ust. 1 pkt 21 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU nr 161, poz. 1106 ze zm.).