REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Dyskryminacja w rekrutacji

Maciej Chakowski

REKLAMA

Zakaz dyskryminacji obejmuje ochroną nie tylko pracowników w rozumieniu Kodeksu pracy, ale również kandydatów do pracy. Pracodawcy przeprowadzający procesy rekrutacyjne powinni szczególnie uważać na naruszenie zasady równych szans w zatrudnieniu.

Pracodawca jest zobowiązany do równego traktowania kandydatów do pracy i niedyskryminowania ich m.in. ze względu na płeć, wiek, wyznanie, niepełnosprawność (art. 183a k.p.). W przypadku naruszenia tego zakazu będzie on musiał wypłacić dyskryminowanej osobie odszkodowanie w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Kodeks pracy nie określa w tym przypadku maksymalnej wysokości takiego odszkodowania. Jego wysokość zostanie ustalona stosownie do okoliczności całej sprawy przez sąd pracy.

REKLAMA

Autopromocja

Zdecydowanie bardziej opłacalne dla pracodawcy będzie właściwe i zgodne z prawem przygotowanie procesu rekrutacyjnego tak, aby nie można było przypisać mu działań dyskryminacyjnych wobec kandydatów do pracy. Szczególnie ciekawy może się tutaj okazać wyrok z 24 marca 2000 r., w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że „kandydat do pracy zgłaszający się na ofertę pracodawcy dyskryminującą ze względu na płeć, który nie został zatrudniony, może dochodzić odszkodowania w granicach tzw. ujemnego interesu (culpa in contrahendo) na podstawie przepisów o czynach niedozwolonych (art. 415 k.c.)”.

Sposoby sprawdzania wiarygodności kandydatów podczas rekrutacji >>

Niewłaściwe oferty zatrudnienia

Po stwierdzeniu zapotrzebowania na określone stanowisko pracodawca zwykle przystępuje do zamieszczenia w mediach (najczęściej prasie lub internecie) ogłoszenia o poszukiwaniu pracownika. Ważne z punktu widzenia zakazu dyskryminacji w rekrutacji jest właściwe sformułowanie takiego ogłoszenia. Nie jest dopuszczalne zawarcie w ofercie pracy elementów wskazujących na preferowaną płeć, wiek czy też pełnosprawność kandydata, chyba że pracodawca może w sposób obiektywny udowodnić, że na danym stanowisku może pracować np. tylko i wyłącznie kobieta.

Przykład

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Możliwe jest wprowadzenie wymogu zatrudnienia tylko i wyłącznie kobiet na stanowisku kelnerki, jeżeli takie rozwiązanie jest zgodne z ogólną strategią restauracji pragnącej wykreować wśród klientów jakiś konkretny wizerunek.

Należy podkreślić, że ciężarem udowodnienia, iż dyskryminacja w procesie rekrutacji nie miała miejsca, jest obciążony pracodawca, a kandydat musi jedynie uprawdopodobnić, że miała ona miejsce (art. 183b k.p.). Dlatego też pracodawca powinien zwracać szczególną uwagę na treść zamieszczanych w jego imieniu ogłoszeń o pracy, ponieważ udowodnienie, że obiektywne przesłanki uniemożliwiają zatrudnienie kandydata na danym stanowisku może okazać się niezwykle trudne lub niemożliwe.

Znajomość języka obcego jako warunek zatrudnienia >>


Szczególny problem może wystąpić w przypadku poszukiwania do pracy osób, których zawody nie mają męskiego lub żeńskiego odpowiednika w języku polskim.

Przykład

Jeżeli firma poszukuje pracownika, który jest z zawodu inżynierem (brak jest żeńskiego odpowiednika nazwy tego zawodu), ogłoszenie powinno być sformułowane w następujący sposób: „Poszukuję pracownika na stanowisko inżyniera produkcji”. W tym przypadku nie może zajść podejrzenie przemycenia treści dyskryminującej kobiety inżynierów, ponieważ wskazujemy na nazwę stanowiska, a nie na płeć poszukiwanego pracownika.

Pracodawcy, tworząc oferty pracy, powinni również dbać, żeby nie było treści dyskryminujących, np. ze względu na wiek czy płeć, w zdjęciach ilustrujących ogłoszenie o pracy. Nie można przykładowo prezentować na takich zdjęciach środowiska pracy złożonego tylko i wyłącznie z młodych osób, podczas gdy w treści ogłoszenia nie jest wskazane żadne wiekowe ograniczenie.

WAŻNE!

Nie tylko treść, ale również wydźwięk całego ogłoszenia nie może mieć charakteru dyskryminującego.

Testy psychologiczne w rekrutacji

Odpowiednie stosowanie testów psychologicznych w procesie rekrutacji nie może stanowić przeszkody dla kandydatów jednej płci. Oczywiście mowa tutaj o sytuacji, w której pracodawca nie może w sposób obiektywny uzasadnić takiej, a nie innej konstrukcji wykorzystanego w rekrutacji testu. Testy nie mogą służyć „wychwyceniu” informacji, np. o sytuacji rodzinnej czy preferencjach seksualnych kandydata, których pracodawca nie mógł uzyskać, zadając pytania w rozmowie kwalifikacyjnej.

WAŻNE!

Pracodawca musi uzyskać pisemną zgodę kandydata do pracy na przeprowadzenie testów psychologicznych w celach rekrutacyjnych.

Przyszły pracownik musi być dokładnie poinformowany, jakie jego cechy i umiejętności mają zostać sprawdzone przez badanie psychologiczne. Należy podkreślić, że oświadczenie o zgodzie na przeprowadzenie takich testów kandydat musi własnoręcznie podpisać i opatrzyć datą dzienną.

Skuteczność oceny w procesie rekrutacji >>


Rozmowy kwalifikacyjne

REKLAMA

Na tym etapie rekrutacji pracodawca jest najbardziej narażony na oskarżenie o działania dyskryminujące. Rozmowa kwalifikacyjna ma być dla pracodawcy źródłem wielu ważnych informacji o kandydacie do pracy. Jednak pewnych pytań osoba rekrutująca nie może zadać.

Obecnie wielu pracodawców ma już świadomość, że pytania, takie jak: „czy ma Pani zamiar mieć dzieci w ciągu najbliższych 3 lat?”, są z punktu widzenia zakazu dyskryminowania ze względu na płeć niedopuszczalne. Jednak osoby rekrutujące podejmują próbę uzyskania tego typu informacji w sposób pośredni podczas rozmowy kwalifikacyjnej. Bardzo często stosuje się, tzw. pytanie zaczepne, np. „co Pani sądzi o dzieciach?”. Pozornie mogłoby się wydawać, że taki sposób uzyskania zakazanej informacji jest zgodny z prawem, ponieważ nie pytamy o plany bądź sytuację rodzinną kandydatki, a jedynie jej ogólny stosunek do dzieci. Jednak poza szczególnymi przypadkami rekrutowania kobiet na stanowiska związane z opieką nad dziećmi (gdzie taka informacja jest z obiektywnych przyczyn potrzebna), takie pytania są próbą obejścia prawa.

Jeśli chodzi o zagadnienia natury dowodowej, należy podkreślić, że polskie sądy coraz częściej dopuszczają w procesie dowody z nagrań audio czy wideo. Dlatego też pracodawcy powinni zwrócić szczególną uwagę na to, jakie pytania zadają osoby rekrutujące potencjalnych pracowników. Ważne jest stworzenie dokładnego planu rozmowy kwalifikacyjnej na długo przed jej rozpoczęciem i właściwe jej udokumentowanie do celów dowodowych.

Należy podkreślić, że powyżej wymienione zasady uzyskiwania od kandydata informacji w procesie rekrutacji dotyczą również tworzenia kwestionariuszy osobowych.

W jaki sposób zrekrutować najlepszego pracownika >>

Zgodnie z prawem pracodawca, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, może żądać od kandydata:

  • wypełnionego kwestionariusza osobowego,
  • świadectwa pracy,
  • dokumentów potwierdzających kwalifikacje zawodowe,
  • orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku,
  • innych dokumentów, jeżeli obowiązek ich przedłożenia wynika z odrębnych przepisów, np. zaświadczenia o niekaralności.

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 24 marca 2000 r. (I PKN 314/99, OSNP 2001/15/480).
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Rewolucyjne zmiany w emeryturach ZUS: komu wypłacą raz na kwartał, komu w ogóle bo będzie znów potrzebny staż, by nabyć prawo do świadczenia

Wiadomo, że w ministerstwie rodziny trwają analizy, które mają rozwiązać problem emerytur groszowych. Prawo do świadczenia dla każdego kto zapłacił choć jedną składkę na ubezpieczenie emerytalne sprawia, że niektóre emerytury ZUS wypłaca w wysokości kilku groszy. Dlaczego skoro ustawa gwarantuje najniższą emeryturę, która obecnie wynosi 1 780,96 zł?

Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy 2024 r.

Pracownik korzystający z urlopu wypoczynkowego nie może być z tego powodu poszkodowany finansowo. Dlatego zasadą jest, że za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował. Do prawidłowego obliczenia wynagrodzenia za czas urlopu niezbędne jest ustalenie podstawy wymiaru takiego wynagrodzenia.

Nowe zasady umów o pracę na okres próbny. Czy poprawiły sytuację pracowników? Ocena eksperta po roku doświadczeń

Dnia 26 kwietnia 2023 r. znaczącemu przemodelowaniu uległy przepisy o umowach na okres próbny, niektóre zasady wykreślono a wiele nowych dodano. Założeniem przy tym była poprawa sytuacji pracowników na okresie próbnym. Czy się to udało? Oceniamy po roku stosowania.

4300 od lipca renty socjalnej? Niekoniecznie! Komisja Polityki Społecznej i Rodziny przedstawiła swoją wersję. Wyrównanie i dodatek a nie zrównanie z minimalną

To kpina, narzekają obywatele. Miało być 4300 od lipca renty socjalnej, tj. wyrównanie do minimalnej ale się na to nie zanosi. Komisja Polityki Społecznej i Rodziny przedstawiła swoją wersję. Proponują wyrównanie i dodatek a nie zrównanie renty socjalnej z minimalną.

REKLAMA

Czy 24 czerwca 2024 to niedziela handlowa?

Czy 24 czerwca 2024 to niedziela handlowa? Czy przed wakacjami jest niedziela handlowa? Czy przed rokiem szkolnym jest niedziela handlowa? Czy w czerwcu jest niedziela handlowa? Kiedy wypadają niedziele handlowe w 2024 roku? Jakie kary za pracę w dni niehandlowe? Kto może stać za ladą w niedziele?

Wakacje składkowe to już pewne [od kiedy, dla kogo, jakie zasady]

Prezydent RP podpisał ustawę o zmianie systemu ubezpieczeń społecznych, tym samym wiemy już na 100%, że przedsiębiorcy będą mogli skorzystać z tzw. "wakacji składkowych". Wakacje składkowe od kiedy, dla kogo, jakie zasady? Ministerstwo Rozwoju i Technologii śpieszy z wyjaśnieniami.

Jak wydłużyć urlop wypoczynkowy w 2024 r.? Najbliższa okazja w te wakacje

Jak wydłużyć urlop wypoczynkowy w 2024 r.? Najbliższa okazja w te wakacje. To nie koniec: długi weekend możesz też mieć w październiku i w listopadzie! Warto brać po dzień czy kilka dni wolnego, aby cieszyć się długimi weekendami i w ten sposób zaoszczędzić dni urlopu.

Aktywny Rodzic: Ustawa została opublikowana. Rodzice mogą starać się nawet o 36000,00 zł na dziecko w wieku od 12 do 35 miesiąca życia

Od 1 października 2024 r. rodzice będą mogli składać wnioski o nowe świadczenia wprowadzone programem „Aktywny Rodzic”. Łącznie to nawet 36 tys. zł wsparcia na dziecko, i to niezależnie od dochodów. Świadczenia wypłaci ZUS. 

REKLAMA

1000 złotych brutto od 1 lipca 2024 r. mają wynieść dodatki do miesięcznych wynagrodzeń dla zawodowych rodzin zastępczych i osób prowadzących rodzinne domy dziecka

Jest ustawa i będą podwyżki, ale czy na pewno? Ustawodawca używa sformułowania: "może". Zatem to tylko fakultatywność a nie obligatoryjność podwyżek. Pewne jest to, że konieczne było zwiększenie maksymalnej kwoty środków z Funduszu Pracy przeznaczonych na dofinansowanie zadań własnych JST w obszarze wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej. Czy rodzinne domy dziecka dostaną 1000 zł od lipca?

ZUS: Rozpoczął się nowy okres świadczeniowy, ale wielu uprawnionych jeszcze nie złożyło wniosku o świadczenie

Duża część rodziców i opiekunów nie złożyła jeszcze wniosków o 800 plus. 1 czerwca 2024 r. rozpoczął się nowy okres świadczeniowy. Jeśli wniosek zostanie złożony z opóźnieniem, ZUS może nie wypłacić wyrównania.

REKLAMA