Kategorie

Kontrola u pracodawcy

Tomasz Pieczyk
Przedsiębiorcy mogą spodziewać się m.in. kontroli podatkowej, ubezpieczeniowej, sanitarnej. Aby ustrzec się szkody wynikającej z przeprowadzania czynności kontrolnych z naruszeniem prawa, należy skorzystać ze sprzeciwu albo dochodzić odszkodowania.

Przepisy o kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy zawarte w rozdziale 5 (art. 77–84d) ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (zwanej dalej usdg) porządkują liczne regulacje prawne będące podstawą do kontrolowania przedsiębiorców i stanowią pewnego rodzaju katalog zasad ogólnych czynności kontrolnych.

Ważne jest, aby przedsiębiorcy w razie kontroli wiedzieli, jakiego rodzaju czynności mogą się spodziewać ze strony kontrolujących.

W kwestiach nieuregulowanych w rozdziale 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zastosowanie mają przepisy ustaw szczególnych, które szczegółowo wskazują zakres przedmiotowy oraz organy upoważnione do przeprowadzenia kontroli. Warto także pamiętać, że zasady i tryb kontroli wynikające bezpośrednio z prawa wspólnotowego albo ratyfikowanych umów międzynarodowych, zgodnie z konstytucyjną hierarchią źródeł prawa, mogą odbiegać od tych, o których mówi przywołana ustawa.

Zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli

O zamiarze wszczęcia kontroli organ uprawniony jest zobowiązany poinformować przedsiębiorcę zawiadomieniem, wówczas kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia tego zawiadomienia. Jedynie na wniosek przedsiębiorcy kontrolę można przyspieszyć i rozpocząć przed upływem 7 dni. Po upływie 30 dni od dnia zawiadomienia przeprowadzenie kontroli wymaga ponownego doręczenia zawiadomienia.

Jak skutecznie odwołać się od orzeczeń sądu pracy >>

Zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli nie jest konieczne, gdy:

  • kontrola ma być przeprowadzona na podstawie bezpośrednio stosowanych przepisów powszechnie obowiązującego prawa wspólnotowego albo na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej;
  • przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia;
  • kontrola jakości paliw jest przeprowadzana na postawie przepisów ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw;
  • kontrola jest prowadzona w toku postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów;
  • przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego;
  • przedsiębiorca nie ma adresu zamieszkania lub adresu siedziby lub doręczanie pism na podane adresy było bezskuteczne lub utrudnione;
  • kontrola ma zostać przeprowadzona w przypadkach określonych w art. 282c Ordynacji podatkowej, czyli w szczególności:
    – dotyczy zasadności zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług,
    – ma być wszczęta na żądanie organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe,
    – dotyczy opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych,
    – dotyczy niezgłoszonej do opodatkowania działalności gospodarczej,
    – ma być podjęta na podstawie informacji uzyskanych na podstawie przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

Przebieg kontroli

Do właściwych czynności kontrolnych pracownicy organów kontroli mogą przystąpić po okazaniu przedsiębiorcy lub osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej oraz po doręczeniu upoważnienia do wykonania kontroli.

Zakres przeprowadzanej kontroli nie może wybiegać poza zakres wskazany w upoważnieniu. Ustawodawca dopuścił wyjątkowo możliwość podjęcia ograniczonych czynności kontrolnych po okazaniu jedynie legitymacji służbowej. Taka procedura wiąże się z obowiązkiem doręczenia upoważnienia najpóźniej w trzecim dniu od wszczęcia kontroli. Podjęcie tych czynności kontrolnych po okazaniu legitymacji służbowej na podstawie przepisów szczególnych może dotyczyć jedynie przypadków, gdy czynności kontrolne są niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia, a także gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego (art. 79a ust. 2 usdg).

Skutki dla pracodawcy dyskryminującego pracownice >>

Reklama

Przed pierwszą czynnością kontrolną osoba ją przeprowadzająca ma obowiązek poinformować kontrolowanego przedsiębiorcę lub osobę upoważnioną o jej prawach i obowiązkach w trakcie kontroli. Dalsze czynności powinny być przeprowadzane, poza małymi wyjątkami, w obecności kontrolowanego lub upoważnionej przez niego osoby w siedzibie kontrolowanego lub w miejscu wykonywania działalności gospodarczej oraz w godzinach pracy lub w czasie faktycznego wykonywania działalności gospodarczej przez kontrolowanego.

WAŻNE!
Kontrola powinna być przeprowadzana z uwzględnieniem wyrażonej w art. 80b usdg dyrektywy efektywności, która mówi o sprawnym i możliwie niezakłócającym funkcjonowania przedsiębiorcy przeprowadzeniu czynności kontrolnych.

Czas trwania kontroli

Czas trwania wszystkich kontroli u przedsiębiorcy został ściśle określony przez ustawodawcę w art. 83 ust. 1 usdg. W jednym roku kalendarzowym nie mogą one co do zasady przekroczyć:

  • 12 dni roboczych – w odniesieniu do mikroprzedsiębiorców;
  • 18 dni roboczych – w odniesieniu do małych przedsiębiorców;
  • 24 dni roboczych – w odniesieniu do średnich przedsiębiorców;
  • 48 dni roboczych – w odniesieniu do pozostałych przedsiębiorców.

Na skutek zaistnienia wyjątkowych okoliczności przewidziano możliwość wydłużenia tych okresów. Jednak czas trwania czynności kontrolnych w ramach przedłużenia nie może spowodować przekroczenia dwukrotności czasu określonego w art. 83 ust. 1 usdg.

Odszkodowanie i sprzeciw

Przedsiębiorcy, który poniósł szkodę na skutek przeprowadzania czynności kontrolnych z naruszeniem prawa, przysługuje odszkodowanie (art. 77 ust. 4 usdg). Może on dochodzić przysługującego mu roszczenia na drodze sądowej, żądając naprawienia szkody na podstawie Kodeksu cywilnego.

WAŻNE!
Ciężar dowodu zaistnienia niezgodnej z prawem czynności kontrolnej spoczywa na przedsiębiorcy, ponieważ to on wywodzi z tego faktu skutki prawne.

Powinno się dokumentować czynności kontrolne (przede wszystkim w książce i protokole kontroli) oraz korzystać z opisanej w art. 84c usdg instytucji sprzeciwu wobec działań naruszających prawa przedsiębiorcy w toku kontroli.

Podstawa prawna:

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?