Kategorie

Skutki dla pracodawcy dyskryminującego pracownice

Katarzyna Tryniszewska
Pracodawca ma obowiązek przeciwdziałać dyskryminacji w zatrudnieniu oraz wyciągać konsekwencje w stosunku do współpracowników szykanowanej kobiety, którzy naruszają te zasady. Osoby winne można nawet zwolnić z pracy.

Pracownicy mają równe prawa z tytułu jednakowego wypełniania takich samych obowiązków. Z zakazu dyskryminacji wynika powinność równego traktowania pracowników w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkoleń w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Dotyczy to w szczególności równego traktowania kobiet i mężczyzn. Najczęstszym jednak przejawem naruszenia zakazu równego traktowania jest dyskryminacja kobiet.

Odszkodowanie

Reklama

Jeśli pracodawca nie przeciwdziałał zachowaniom dyskryminacyjnym, będzie odpowiadał za naganne postępowanie swoje oraz swoich pracowników. Osoba, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę (art. 183d k.p.).

Należy podkreślić, że przepis nie wskazuje górnej granicy odszkodowania. Jednak brak określenia jej ram nie oznacza, że dyskryminowana pracownica może żądać nieproporcjonalnie wysokiego odszkodowania.

Odszkodowanie powinno odpowiadać poniesionej przez pracownicę szkodzie. W przypadku niezatrudnienia jej (z naruszeniem zakazu dyskryminacji) odszkodowanie powinno odpowiadać kosztom, jakie poniosła w związku z przygotowaniem się do podjęcia zatrudnienia. Może to być np. zwrot kosztów dodatkowego szkolenia podnoszącego kwalifikacje, które było pracownicy potrzebne, aby mogła starać się o posadę.

Jednak w granicach odszkodowania będzie mieściła się również kwota szkody w postaci braku zatrudnienia, a tym samym wynagrodzenia. Przepisy nie wskazują, jak w takiej sytuacji obliczyć należne odszkodowanie, tj. jaki okres hipotetycznego zatrudnienia wziąć pod uwagę. Sąd pracy weźmie jednak pod uwagę praktykę sądową w podobnych przypadkach oraz w sprawach o odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem wypowiedzenia lub rozwiązania umowy o pracę.


Przykład

Reklama

Pracownicy obiecano pracę na stanowisku kierowniczym z umową na 3-miesięczny okres próbny. Proponowane wynagrodzenie brutto wynosiło 12 000 zł miesięcznie. Pracodawca postanowił jednak nie zatrudniać pracownicy, gdyż miała ona dziecko w wieku przedszkolnym. Uznał, że wychowywanie małego dziecka będzie kolidowało z potrzebą ogromnego zaangażowania się pracownicy, jakiego wymagało objęcie tego stanowiska. W takim przypadku sąd pracy powinien wziąć pod uwagę wysokość wynagrodzenia i czas trwania umowy o pracę, która byłaby zawarta, gdyby pracodawca nie odmówił zatrudnienia pracownicy. Sąd pracy rozważy także stopień naruszenia zakazu dyskryminacji. Z tego względu będzie mógł podwyższyć odszkodowanie, jeśli dojdzie do przekonania, że dyskryminacja w tym przypadku – ze względu na rodzicielstwo – była wyjątkowo naganna. Odszkodowanie w przypadku tej kobiety może przekroczyć 36 000 zł.

Pracodawca może jednak bronić się przed sądem pracy, wywodząc, że np. zatrudnił inną pracownicę na dane stanowisko, która też miała dzieci, ale zorganizowała ich opiekę w taki sposób, że nie kolidowałoby to w żaden sposób z wykonywaniem obowiązków pracowniczych. Jednak gdyby pracodawca zatrudnił na tym stanowisku osobę bezdzietną, trudno byłoby mu udowodnić, że nie dopuścił się dyskryminacji. Musiałby pomyśleć o ugodzie przed sądem, która często pozwala na ograniczenie roszczeń pracownika.

W przypadku obniżenia wynagrodzenia pracownicy w stosunku do pensji pracownika mężczyzny zatrudnionego na analogicznym stanowisku, kobieta będzie mogła domagać się także podwyższenia wynagrodzenia za cały okres, za który było ono obniżone z powodu dyskryminacji. Zdaniem Sądu Najwyższego w razie zróżnicowania wynagrodzenia pracowników wykonujących jednakową pracę pracodawca powinien udowodnić, że kierował się obiektywnymi powodami. Przy powołaniu się pracodawcy na różne kwalifikacje zawodowe i staż pracy, oznacza to konieczność wykazania, że miały one znaczenie przy wykonywaniu zadań powierzonych pracownikom (wyrok SN z 22 lutego 2007 r., I PK 242/2006).

Pracownik może odejść z pracy

Dyskryminowany pracownik będzie mógł zastosować wobec pracodawcy rozwiązanie umowy z jego winy z powodu ciężkiego naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika (art. 55 § 11 k.p.). Jeśli pracodawca w trakcie zatrudnienia dyskryminuje pracownicę z powodu płci, ustalając jej wynagrodzenie w niższej kwocie niż reszty pracowników, może ona rozwiązać z tego powodu umowę o pracę. Pracodawca będzie wtedy nie tylko zobowiązany do wypłaty wyrównania obniżonego wynagrodzenia, ale również do zapłaty odszkodowania z powodu rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym, w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a jeżeli umowa o pracę została zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy – w wysokości wynagrodzenia za okres 2 tygodni (art. 55 § 11 k.p.). Żaden przepis nie wyklucza w takim przypadku kumulacji odszkodowań.


Interwencja związku zawodowego

Pracownica niezależnie od tego, czy jest członkiem związku czy nie, może też szukać pomocy związków zawodowych działających u pracodawcy. Związki zawodowe bronią godności, praw oraz interesów moralnych pracowników (art. 4 ustawy o związkach zawodowych). W przypadku dyskryminacji pracownicy związek będzie mógł zająć stanowisko w tej sprawie i przedstawić je pracodawcy (art. 26 pkt 1 ww. ustawy). Brak współdziałania pracodawcy ze związkiem w takiej sytuacji może skutkować wystąpieniem do Państwowej Inspekcji Pracy oraz nagłośnieniem sprawy w mediach. Pracownica, która jest obiektem dyskryminacji w zatrudnieniu, może również sama zwrócić się o pomoc do Państwowej Inspekcji Pracy.

Skutki karne

W trakcie kontroli inspektorzy PIP mogą dojść do wniosku, że osoba, która dopuściła się dyskryminacji wobec pracownicy, popełniła przestępstwo (art. 218 § 1 k.k.). Jeśli zakaz dyskryminacji jest naruszany w sposób złośliwy lub uporczywy, osobie, która się tego dopuściła, grozi grzywna, kara ograniczenia albo pozbawienia wolności do lat 2. Pracownica może również sama zgłosić popełnienie przestępstwa. Jeśli dojdzie do ukarania sprawcy, odszkodowanie przed sądem pracy może być jeszcze wyższe.

Gdyby pracownica zdecydowała się w ostateczności na nagłośnienie sprawy w mediach, pracodawca powinien najpierw w postępowaniu sądowym potwierdzić, że nie dopuścił się dyskryminacji. Dopiero po udowodnieniu swojej racji może rozważyć zwolnienie pracownicy z powodu naruszenia dobrego imienia firmy.

Podstawa prawna:

  • art. 112, 183a–183e, 55 § 11 Kodeksu pracy,
  • art. 218 § 1 Kodeksu karnego,
  • art. 4, art. 26 pkt 1 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (DzU z 2001 r. nr 79, poz. 854 ze zm.),
  • wyrok Sądu Najwyższego z 22 lutego 2007 r. (I PK 242/06, OSNP 2008/7–8/98).
Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?