Kategorie

Gdy kierownik pracuje w nadgodzinach

Maria Umińska-Żak
Mimo że czas pracy kadry kierowniczej nie jest tak chroniony jak szeregowych pracowników, to niejednokrotnie ich prawa pokrywają się z tymi gwarantowanymi przez prawo pracy. Należą do nich m.in. zakaz pracy w porze nocnej kobiety w ciąży zatrudnionej jako np. kierownik działu.

Powszechnie uważa się, że praca na stanowisku kierowniczym łączy się z wieloma przywilejami, głównie mającymi charakter finansowy. Niemniej jednak obok wielu uprawnień związanych z piastowaną funkcją, kierownikom „odmówiono” prawa do niektórych świadczeń takich jak np. rekompensata za pracę w nadgodzinach.

Należy również wskazać, że ograniczenia te zależą od tego, czy pracownik należy do grupy tzw. wyższej kadry kierowniczej czy jest tzw. niższą kadrą kierowniczą. Można stwierdzić, że z wyższym stanowiskiem związana jest mniejsza ochrona będąca odzwierciedleniem przepisów prawa pracy.

Praca w godzinach nadliczbowych

Reklama

Pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy i kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych zakładu pracy wykonują w razie konieczności pracę poza normalnymi godzinami pracy bez prawa do oddzielnego wynagrodzenia z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych (art. 1514 § 1 k.p.). Oznacza to, że członkowie kadry zarządzającej oraz kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych nie mają prawa do wynagrodzenia za pracę ponadwymiarową. Dotyczy to zarówno wynagrodzenia normalnego, jak i dodatku za pracę wykonywaną w godzinach nadliczbowych. Jedyny wyjątek od tej reguły uczyniono dla niższej kadry kierowniczej, która za pracę nadliczbową świadczoną w niedziele i święta zachowuje prawo do wynagrodzenia oraz dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych, jednak pod warunkiem że nie otrzymali oni za tę pracę rekompensaty w postaci innego dnia wolnego od pracy.

WAŻNE!
Uprawnienie do dnia wolnego albo dodatkowego wynagrodzenia nie przysługuje pracownikom zarządzającym w imieniu pracodawcy zakładem pracy, nawet jeśli praca ponadwymiarowa była wykonywana w niedzielę lub święto.

Regulamin pracy lub zakładowy układ zbiorowy pracy nie może korzystniej regulować zasad rekompensaty pracy w godzinach nadliczbowych pracownikom zatrudnionym na stanowiskach kierowniczych, np. przyznawać pracownikom zarządzającym prawo do dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych na zasadach, jakie obowiązują jedynie dla kierowników wyodrębnionych komórek organizacyjnych. Układ zakładowy i regulamin wynagradzania nie mogą określać warunków wynagradzania pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy (art. 24126 § 2 i art. 772 § 5 k.p.).

Wynagrodzenia kierowników w zależności od działu >>

Reklama

Niemniej jednak przepis art. 1514 k.p. nie upoważnia pracodawców do stosowania takich rozwiązań organizacyjnych, które w założeniu powodują konieczność wykonywania pracy przez pracowników zajmujących stanowiska kierownicze stale w godzinach nadliczbowych. Praca takich pracowników w godzinach nadliczbowych dopuszczalna jest tylko wyjątkowo „w razie konieczności” (wyrok SN z 5 lutego 1976 r., I PRN 58/75). Powyższe stanowisko zostało również podkreślone w wyroku z 8 czerwca 2004 r., w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że osoby zatrudnione na stanowiskach kierowniczych nie mogą być pozbawione prawa do dodatkowego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych (art. 135 § 1 k.p., obecnie art. 1514), jeżeli wskutek niezależnej od nich wadliwej organizacji pracy są zmuszone do systematycznego przekraczania obowiązujących norm czasu pracy (III PK 22/04).

Z powyższego wynika, że pracodawca powinien tak ustalić zakres zadań służbowych oraz porządek pracy, aby nie było konieczności stałego wykonywania przez pracowników pracy w godzinach nadliczbowych. Jeżeli organizacja jest ewidentnie wadliwa, pracownik należący do tzw. kadry zarządzającej może żądać zrekompensowania pracy w godzinach nadliczbowych.


WAŻNE!
Przepisy dotyczące zakazu zatrudniania niektórych kategorii pracowników w godzinach nadliczbowych (takich jak np. kobiety ciężarne) stosuje się również do kadry kierowniczej.

Prawo do odpoczynku

Powszechną zasadą jest, że pracownikowi przysługuje w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku (art. 132 § 1 k.p.) oraz prawo do co najmniej 35-godzinnego nieprzerwanego odpoczynku, obejmującego co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego (art. 133 § 1 k.p.). Powyższe nie dotyczy pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy.

WAŻNE!
Niższa kadra kierownicza korzysta z prawa do odpoczynku na tych samych zasadach co szeregowy pracownik.

Kadrze zarządzającej w przypadku krótszego odpoczynku przysługuje równoważny okres odpoczynku do końca danego okresu rozliczeniowego (art. 132 § 3 k.p.). Udzielenie równoważnego okresu odpoczynku polega na tym, że brakujące godziny odpoczynku łączy się z odpoczynkiem w innej dobie, a nie udziela oddzielnie. Pracodawca powinien udzielić równoważnego odpoczynku, gdy odpoczynek dobowy został skrócony, a także gdy pracownik wykorzystał 11 godzin odpoczynku, ale był to odpoczynek przerwany. Ponadto istnieje możliwość skrócenia tygodniowego odpoczynku pracowników zarządzających zakładem pracy, ale maksymalnie do 24 godzin (art. 133 § 2 k.p.).

WAŻNE!
W przypadku skrócenia 35-godzinnego odpoczynku pracodawca nie ma obowiązku jego rekompensaty.

Dyżur

Możliwość ograniczenia prawa do odpoczynku oznacza również, że pracownicy zarządzający zakładem pracy w imieniu pracodawcy mogą pełnić dyżury naruszające ich prawo do odpoczynku. Ponadto za czas dyżuru nie przysługuje im czas wolny ani wynagrodzenie (art. 1515 § 4 k.p.). Powyższy wyjątek nie dotyczy pracowników niższej kadry kierowniczej.

Kadra kierownicza w orzeczeniach Sądu Najwyższego >>

Praca w nocy

Szczególne uprawnienia przysługują pracownikom pracującym w nocy, zdefiniowanym w art. 1517 § 2 i 3 k.p. Pracownikowi wykonującemu pracę w porze nocnej przysługuje dodatek do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w porze nocnej w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia (art. 1518 § 1 k.p.). Jednak ww. uprawnienia nie dotyczą pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy (art. 1517 § 5 k.p.).

Niższa kadra kierownicza korzysta z tych samych uprawnień co szeregowy pracownik.

Podstawa prawna:

  • art. 772 § 5, art. 131–133, art. 135 § 1, art. 151 § 2, art. 1514 § 1, art. 1515 § 4, art. 1517 § 2, 3 i 5, art. 1518 § 1, art. 178 § 1 i 2, art. 1891, art. 203 § 1, art. 207 § 2, art. 24126 § 2 Kodeksu pracy,
  • wyroki Sądu Najwyższego z:
    – 5 lutego 1976 r. (I PRN 58/75, OSNC 1976/10/223),
    – 8 czerwca 2004 r. (III PK 22/04, OSNP 2005/5/65).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?