Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Uposażenie za zakaz konkurencji

Julia Bartoszek
W umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy musi być zawarta wysokość odszkodowania. Kwota ta nie może być niższa niż 25% ostatniej pensji pracownika.

Pracodawca może zobowiązać swojego pracownika lub byłego pracownika, na mocy odrębnej umowy, do powstrzymywania się od działalności konkurencyjnej. O ile uposażenie z tego tytułu, w sytuacji gdy umowa obowiązuje po ustaniu stosunku pracy, nie budzi wątpliwości, o tyle kwestia dodatkowej „wypłaty” w stosunku do obecnego pracownika nie jest już tak jasna.

Umowa w trakcie trwania stosunku pracy

Co do zasady, w zakresie określonym w odrębnej umowie pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność (art. 1011 k.p.).

Czy dopuszczalne jest odstąpienie od umowy o zakazie konkurencji >>

W przypadku umowy w trakcie trwania zatrudnienia nie ma natomiast znaczenia, czy pracownik ma dostęp do jakichś szczególnych informacji, czy też nie ma takiej wiedzy. Ponadto nieważne jest, na podstawie jakiej umowy jest zatrudniony (pełny etat, część etatu, okres próbny itp.).

WAŻNE!
Umowa o zakazie konkurencji, pod rygorem nieważności, musi zostać sporządzona na piśmie.

Powstaje pytanie, czy tak jak w przypadku umowy po ustaniu stosunku pracy pracownikowi przysługuje z tego tytułu jakieś dodatkowe uposażanie. Kodeks pracy nie reguluje tej kwestii. W doktrynie przeważają głosy, że zakaz konkurencji w trakcie trwania stosunku pracy powinien być nieodpłatny, gdyż wiąże się ściśle z umową o pracę i wypłacanym wynagrodzeniem za pracę. Jednak, jak wynika z wyroku Sądu Najwyższego z 10 października 2002 r., umowa o zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy może być umową odpłatną, jeśli strony wyraźnie tak postanowią w umowie. Odszkodowanie z tytułu zakazu konkurencji nie może stanowić części wynagrodzenia zasadniczego pracownika. Należy jednak zauważyć, że w takiej sytuacji nie ma zastosowania artykuł Kodeksu pracy określający minimalną wysokość odszkodowania za zakaz konkurencji (I PKN 560/01).

Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy

Pracodawca może też zawrzeć umowę o zakazie konkurencji ze swoim byłym pracownikiem. Taka umowa została już szerzej opisana w Kodeksie pracy. Mamy w tym przypadku dokładny katalog osób, z którymi można zawrzeć umowę (tylko ci byli pracownicy, którzy mieli dostęp do ważnych informacji). Wiadomo również, że osobom takim należy się stosowne odszkodowanie.

Minimalna wysokość odszkodowania to 25% wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika przed ustaniem zatrudnienia, przez czas odpowiadający okresowi obowiązywania zakazu konkurencji. Odszkodowanie można oczywiście ustalić na wyższym poziomie.

WAŻNE!
Jeżeli pracodawca nie określi wysokości odszkodowania, umowa nadal będzie ważna i osoba objęta zakazem będzie mogła dochodzić odszkodowania w wysokości wskazanej w Kodeksie pracy, tj. w kwocie 25% poprzedniego wynagrodzenia pracownika (uchwała SN z 3 grudnia 2003 r., III PZP 16/03).


W sytuacji gdy pracodawca zawiera z obecnym pracownikiem umowę o zakazie konkurencji na okres po ustaniu zatrudnienia, trudno jest przewidzieć kwotową wysokość odszkodowania. Dlatego też najbezpieczniej jest ustalić ją nie w konkretnej kwocie, ale w procentach, np. 30% ostatniej wypłaty.

WAŻNE!
Jeśli pracodawca nie będzie wypłacał odszkodowania, nie oznacza to, że automatycznie umowa przestanie obowiązywać. Były pracownik nadal będzie musiał powstrzymać się od prowadzenia działalności konkurencyjnej, ale będzie mógł wystąpić do sądu i żądać wypłaty odszkodowania (uchwała SN z 11 kwietnia 2001 r., III ZP 7/01).

Kara umowna

W umowie o zakazie konkurencji po ustaniu zatrudnienia można zawrzeć klauzulę, zgodnie z którą w razie złamania przez pracownika postanowień umowy, będzie on zobowiązany do zapłaty na rzecz pracodawcy stosownej kary umownej (wyrok SN z 10 października 2003 r., I PK 528/02). Wysokość kary umownej nie może się jednak w sposób rażący różnić od wysokości odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji (wyrok SN z 27 stycznia 2004 r., I PK 222/03).

Nieuczciwa konkurencja

Niezależnie od odpowiedzialności określonej w umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy pracownik ponosi także konsekwencje tzw. czynów nieuczciwej konkurencji, których dopuścił się wobec pracodawcy (wyrok SN z 8 sierpnia 2007 r., II PK 45/07). Za czyny takie można uznać w szczególności nakłanianie osób pracujących w zakładzie (tj. pracowników, zleceniobiorców itd.) do niewykonania lub nienależytego wykonania swoich obowiązków bądź do rozwiązania umowy – w celu przysporzenia korzyści sobie lub osobom trzecim (np. konkurencyjnemu przedsiębiorcy) albo szkodzenia firmie.

Skutki złamania przez pracownika zakazu konkurencji >>

W razie dokonania czynu nieuczciwej konkurencji pracodawca może m.in. żądać:

  • zaniechania niedozwolonych działań,
  • usunięcia skutków tych działań,
  • naprawienia wyrządzonej szkody,
  • zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej lub ochroną dziedzictwa narodowego – jeżeli czyn nieuczciwej konkurencji był zawiniony.

Wygaśnięcie i rozwiązanie umowy

W przypadku zawarcia umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy umowa ta wygasa z upływem okresu, na jaki została zawarta, a także z chwilą śmierci pracownika.

Natomiast rozwiązanie umowy przed upływem terminu, na jaki została zawarta, jest możliwe w następujących przypadkach:

  • za porozumieniem stron,
  • jeżeli zawarto w niej klauzulę o wypowiedzeniu z zastrzeżeniem określonego terminu wypowiedzenia,
  • jeżeli ustały przyczyny jej zawarcia, np. na skutek ujawnienia chronionych informacji, zmian technologicznych lub prawnych,
  • gdy pracodawca nie wypłaca pracownikowi należnego mu odszkodowania.

Jeżeli pracodawca dojdzie do wniosku, że informacje dotyczące firmy, które posiada były pracownik, nie są już informacjami chronionymi, może złożyć oświadczenie o ustaniu obowiązywania zakazu konkurencji. Niemniej jednak oświadczenie takie nie zwalnia pracodawcy od zapłaty odszkodowania należnego pracownikowi do końca trwania uprzednio zawartego zakazu konkurencji.

W sytuacji gdy pracodawca w ogóle zaprzestał wypłaty odszkodowania, pracownikowi będzie przysługiwać roszczenie o zapłatę odszkodowania w całości. Należy jednak zwrócić uwagę, że chodzi tu o sytuacje, w których pracodawca w pełni zaprzestaje wypłaty odszkodowania. Opóźnienie w zapłacie rat nie może być traktowane jako niewywiązywanie się z obowiązku.

Podstawa prawna:

  • art. 1011–1013 Kodeksu pracy,
  • orzecznictwo Sądu Najwyższego:
    – wyrok z 10 października 2002 r. (I PKN 560/01, OSNP – wkł. 2003/3/8),
    – uchwała z 3 grudnia 2003 r. (III PZP 16/03, OSNP 2004/7/116),
    – uchwała z 11 kwietnia 2001 r. (III ZP 7/01, OSNP 2002/7/155),
    – wyrok z 10 października 2003 r. (I PK 528/02, OSNP 2004/19/336),
    – wyrok z 27 stycznia 2004 r. (I PK 222/03, PiZS 2006/8/31),
    – wyrok z 8 sierpnia 2007 r. (II PK 45/07, niepubl.).
Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Świadczenia emerytalno-rentowe
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia:
    1 stycznia
    1 marca
    1 czerwca
    1 września
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Spory zbiorowe pracy – trwają prace nad nowelizacją ustawy
    Spory zbiorowe pracy są przedmiotem opracowywania nowych regulacji przez MRiPS. Dotyczą m.in. określenia czasu trwania sporu zbiorowego, wprowadzenie tzw. mediacji prewencyjnej oraz obowiązek zawiązania koalicji związków w trwającym sporze - takie m.in. rozwiązania zakłada projekt ustawy o sporach zbiorowych pracy przygotowany przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej.
    Nowy Polski Ład dla pracowników - jak zmienią się wynagrodzenia
    Nowy Polski Ład dla pracowników. 1 lipca 2022 r. weszła w życie ustawa Polski Ład 2.0, czyli Niskie Podatki. Jedną z najważniejszych wprowadzonych przez ten program zmian jest to, że część podatników zapłaci wyższe zaliczki na podatek dochodowy – a co za tym idzie, będzie otrzymywać niższe wynagrodzenie na rękę. Dowiedz się, co dokładnie oznacza Nowy Polski Ład dla pracownika na umowie o pracę oraz zleceniobiorcy.
    Badanie stanu trzeźwości w pracy - co się zmieni?
    Badanie stanu trzeźwości w pracy przez pracodawcę jest możliwe w ściśle określonych sytuacjach. Nie może on natomiast przeprowadzić kontroli samodzielnie. Jednak ma to ulec zmianie, bowiem trwają prace nad nowymi regulacjami prawnymi. Jak ma wyglądać kontrola trzeźwości pracowników?
    Płaca minimalna w UE - od kiedy?
    Minimalne wynagrodzenia w UE coraz bliżej. Komisja Europejska przyjęła porozumienie osiągnięte przez Parlament Europejski i państwa członkowskie UE w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w UE.
    Jak obliczyć wymiar urlopu wypoczynkowego?
    Sezon urlopowy można uznać za otwarty. Warto więc przypomnieć jakie są zasady wymiaru i udzielania urlopu wypoczynkowego.
    Przejście pracownika na emeryturę a należne świadczenia
    Czy przejście pracownika na emeryturę uprawnia go do wypłaty należnych świadczeń? Jakich świadczeń może dochodzić pracownik po przejściu na emeryturę?
    Wysokość składek ZUS po zmianie formy opodatkowania za rok 2022
    Polski Ład po zmianach od 1 lipca stwarza podatnikom, którzy rozliczają się liniowo lub ryczałtem, możliwość zmiany formy opodatkowania za rok 2022. Jakie składki ZUS będą płacili jeśli zdecydują się na taki krok?
    Wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego - jak obliczyć
    Każdy pracownik ma prawo do urlopu wypoczynkowego. Za czas tej nieobecności przysługuje mu wynagrodzenie, jakie otrzymywałby, gdyby w tym czasie normalnie pracował. W przypadku stałej pensji obliczenie jest proste. Problem pojawia się, gdy pracownik otrzymuje zmienne składniki wynagrodzenia. Zasady ustalania wynagrodzenia urlopowego określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (dalej: rozporządzenie urlopowe). Jak ustalić podstawę wymiaru i obliczyć wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego?
    Bezpieczeństwo osobiste pracowników socjalnych
    Pracownicy socjalni podczas wykonywania swoich obowiązków zawodowych nierzadko narażeni są na niebezpieczeństwo. Mają więc prawo do szkoleń podnoszących poziom bezpieczeństwa osobistego, które omówimy w niniejszym artykule. Odpowiemy także na pytanie, czy pracownik socjalny może korzystać z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom publicznym.
    Czy pracownik może wykorzystać czas wolny za nadgodziny w następnym okresie rozliczeniowym
    Pracownik złożył wniosek o udzielenie czasu wolnego za nadgodziny. Chce jednak wykorzystać czas wolny w przyszłym okresie rozliczeniowym. Czy pracodawca może udzielić wolne za nadgodziny w innym okresie rozliczeniowym?
    Czy przy zmianie wymiaru urlopu wypoczynkowego należy też zmienić informację o warunkach zatrudnienia
    Pracownikowi zmienił się wymiar przysługującego mu urlopu wypoczynkowego. Czy w tej sytuacji należy zaktualizować wręczoną mu przy zatrudnieniu informację o warunkach zatrudnienia? Jeśli tak, to w jakim terminie należy to zrobić?
    Samopoczucie pracowników a reorganizacja pracy
    Ostatnia ewolucja modelu pracy wywołała znaczną rewolucję w jej organizacji. Jesteśmy w centrum nieplanowanej i nieoczekiwanej transformacji, która nie tylko zmienia podejście do niej, ale wprowadza też nowy model współpracy.
    Służba wojskowa sposobem na unikanie zwolnień z pracy
    Część zatrudnionych wykorzystuje nowe przepisy o służbie wojskowej, by zyskać ochronę przed rozwiązaniem umowy o pracę. Ułatwiają to nieprecyzyjne regulacje.
    Pracownicy skarżą się na upały
    Mnożą się skargi na pracę w upale. Niektórzy piszą, że pracują w „nagrzanych, blaszanych puszkach”
    Polacy popierają strajkujące grupy zawodowe. Aż 61% wierzy w skuteczność protestu. Wyniki badania
    Badanie przeprowadzone przez serwis InterviewMe wykazało, że 78% Polaków popiera strajki jako formę protestu w pracy. Jednocześnie 61% badanych wierzy w to, że strajki mogą być skuteczne.
    Obowiązki pracodawców w czasie upałów
    Skrócenie czasu pracy pracowników, wprowadzenie dodatkowych przerw w pracy, zapewnienie klimatyzacji w pomieszczeniach - to niektóre z działań, jakie powinien podjąć pracodawca w celu poprawienia warunków pracy w czasie upałów.
    Minister Maląg o kontroli trzeźwości pracowników
    Minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg zapowiedziała: W Kodeksie pracy wprowadzamy rozwiązanie, które umożliwi pracodawcy zbadanie, czy pracownik jest trzeźwy, czy po spożyciu alkoholu lub innych środków.
    10 kroków do sukcesu w procesie rekrutacyjnym
    Czy wiesz, że proces rekrutacji zaczyna się na długo przed bezpośrednimi spotkaniami z kandydatami? Zanim do nich dojdzie menedżer podejmuje szereg działań we współpracy z rekruterem, których celem jest osiągnięcie pożądanego efektu: zatrudnienie osoby, która najlepiej odnajdzie się w zespole i poradzi sobie z zadaniami. Czy są wśród nich tak zwane „must have”? Odpowiedź jest prosta: oczywiście!
    Czy pracownikowi odchodzącemu na emeryturę przysługuje dofinansowanie do wypoczynku, tzw. wczasów pod gruszą
    Nasz pracownik przebywa na świadczeniu rehabilitacyjnym do 23 maja 2022 r. Następnie od 24 maja do 31 maja 2022 r. będzie korzystał z urlopu wypoczynkowego. Jego umowa o pracę zostanie rozwiązana z 31 maja 2022 r. w związku z przejściem pracownika na emeryturę. Za niewykorzystany urlop firma wypłaci pracownikowi ekwiwalent. W firmie istnieje zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, z którego wypłacane są tzw. wczasy pod gruszą. Czy pracownik nie otrzyma tego świadczenia z uwagi na niewykorzystanie urlopu w wymiarze 14 kolejnych dni? - pyta Czytelnik z Radomia.
    Czy można powierzyć obowiązki nieobecnego pracownika osobie zatrudnionej na innym stanowisku
    Jesteśmy małą firmą zatrudniającą osoby na pojedynczych stanowiskach (jedna księgowa, jedna kadrowa, jeden magazynier itp.). Czy w przypadku urlopu magazyniera jego obowiązki można powierzyć osobie zatrudnionej na stanowisku kadrowej? Osoba ta kilka lat temu prowadziła magazyn w ramach dodatkowych obowiązków, za które otrzymywała dodatek specjalny. W tej chwili w jej zakresie obowiązków nie ma informacji o prowadzeniu magazynu.
    Najważniejsi są właściwi ludzie. Podejście systemowe w doborze kluczowych pracowników
    Dobór personelu to jeden z kluczowych procesów nie tylko w obszarze HR, ale przede wszystkim w budowaniu efektywności organizacji. Nie jest bowiem prawdą, że ludzie są najważniejsi w organizacji, prawdą jest, że najważniejsi są właściwi ludzie. W procesie rekrutacji zwraca się szczególną uwagę na kompetencje kandydatów, zakładając, że wysokie kompetencje oznaczają wysoką energię działania, a co za tym idzie – wysoką efektywność i skuteczność zawodową. Doświadczenia ostatnich lat funkcjonowania w środowiskach VUCA i BANI pokazują, że proces doboru oparty na kompetencjach staje się niewystarczający i często mało skuteczny w odnajdowaniu właściwych osób pasujących do roli w organizacji i kultury organizacyjnej.
    KRUS: 40. Międzynarodowe Kolokwium Międzynarodowej Sekcji ISSA ds. Prewencji w Rolnictwie
    Przewodnicząca Międzynarodowej Sekcji ISSA ds. Prewencji w Rolnictwie zaprasza do udziału w Kolokwium Sekcji w dniach 22-23 września 2022 r. w Rzymie.
    Praca zdalna – przepisy i technologia
    Jeszcze w te wakacje mogą wejść w życie przepisy dotyczące pracy zdalnej, na które pracodawcy czekają od początku pandemii. Jakie najważniejsze kwestie zostaną uregulowane i czy w dużym stopniu wpłyną na dotychczasowe zasady pracy zdalnej – opowiada Maciej Kabaciński, Szef Pionu HR firmy Quercus, specjalizującej się we wdrożeniach SAP w obszarze HR.
    Migracja danych kadrowo-płacowych ze starego systemu do nowego
    Wraz z rozwojem firmy może pojawić się potrzeba przeniesienie się z dotychczas używanego oprogramowania kadrowo-płacowego na system bardziej zaawansowany i dający więcej możliwości automatyzacji procesów w obszarze kadr i płac. Co w takim przypadku z bazą pracowników i pozostałymi danymi zgromadzonymi w systemie często na przestrzeni wielu lat? Czy przeniesienie danych ze starego systemu do nowego jest możliwe?
    90 mln zł od ZUS na poprawę bezpieczeństwa pracy
    Trwa nabór wniosków w konkursie ZUS dla firm na dofinansowanie projektów poprawiających bezpieczeństwo pracy. Budżet konkursu wynosi 90 mln zł. Wnioski o dofinansowania można składać do 8 lipca – przypomina rzecznik ZUS Paweł Żebrowski.