REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Godziny nadliczbowe w zadaniowym systemie czasu pracy

Magdalena Kasprzak
Radca prawny, doktor nauk prawnych. Pracowała w Departamencie Prawnym Głównego Inspektoratu Pracy, autorka licznych publikacji w wiodących polskich wydawnictwach prawniczych. Doradca prawny w kancelariach prawnych, wykładowca akademicki, prezes zarządu ANTERIS Fundacji Pomocy Prawnej

REKLAMA

Zadaniowy czas pracy może być wprowadzony, gdy praca m.in. wykonywana jest poza normalnym rytmem funkcjonowania zakładu pracy. Nie oznacza to jednak, że pracownikom pracującym nieregularnie nie należy się wynagrodzenie za przepracowane nadgodziny.

Dłuższa praca, niż wynika z obowiązującego pracownika wymiaru czasu pracy, powinna być rekompensowana dodatkowym wynagrodzeniem. Zasada ta stosowana jest niezależnie od przyjętego u pracodawcy systemu czasu pracy. Tym samym prawo do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych przysługuje zarówno pracownikowi świadczącemu pracę w systemie podstawowym, jak i tym zatrudnionym przy pracy zmianowej czy w systemie zadaniowym. Aby dokładnie omówić zagadnienie, kiedy mamy do czynienia z pracą w godzinach nadliczbowych pracownika zadaniowego, należy najpierw wskazać podstawowe cechy tego systemu.

REKLAMA

Autopromocja

Czas pracy w systemie zadaniowym

Z zadaniowego systemu czasu pracy można skorzystać tylko w sytuacjach uzasadnionych rodzajem pracy, jej organizacją albo miejscem wykonywania (art. 140 k.p.). Zastosowanie tego systemu nie wyłącza jednak konieczności płacenia wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w sytuacji, gdy zakres zadań obciążających pracownika przekracza możliwości ich wykonania w zwykłym czasie pracy.

Nadgodziny przy niepełnym etacie >>

Pracodawca, po porozumieniu z pracownikiem, ustala czas niezbędny do wykonania powierzonych zadań, uwzględniając wymiar czasu pracy wynikający z ogólnie przyjętych norm. Tym samym czas pracy pracownika zatrudnionego w systemie zadaniowym również nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy (art. 129 k.p.).

W praktyce przyjmuje się, że zadaniowy czas pracy może być wprowadzony, gdy utrudnione jest precyzyjne określenie momentu rozpoczynania i zakończenia pracy oraz gdy:

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  • niemożliwa jest kontrola czasu poświęconego wykonywaniu pracy,
  • praca może być wykonywana poza normalnym rytmem funkcjonowania zakładu pracy,
  • świadczenie zadań zależy od zmiennych, trudnych do przewidzenia okoliczności i uwarunkowań,
  • zapotrzebowanie na pracę jest nierytmiczne.

Zakres obowiązków służbowych pracownika

Cechą charakterystyczną pracy w systemie zadaniowym jest samodzielne decydowanie przez pracownika o czasie i sposobie potrzebnym do wykonania swoich obowiązków służbowych. Rozkład zadań jest ustalany bezpośrednio przez pracownika, natomiast o tym, jakie zadania są do wykonania, decyduje już pracodawca.


Zasadniczą kwestią jest zatem określenie, czy zadania, jakie zostają postawione przed pracownikiem, dają się wykonać w zwyczajnych normach czasu pracy (czyli w ciągu 8 godzin dziennie i przeciętnie 40 godzin tygodniowo). Zadania co do zasady powinny być wykonalne w granicach tych norm.

W tym systemie to pracownik, bez udziału pracodawcy, decyduje o prędkości, z jaką wypełnia swoje obowiązki. Jeśli zadania dadzą się wykonać w standardowym tempie i czas ich realizacji nie przekroczy wskazanych norm, to pracownik nie ma podstaw do roszczenia o wynagrodzenie z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych. Sąd Najwyższy w wyroku z 10 września 1998 r. stwierdził, że zlecanie pracownikowi zadań, których wykonanie w normalnym czasie oraz tempie pracy jest niemożliwe, należy kwalifikować jako równoznaczne z poleceniem świadczenia pracy w czasie przekraczającym obowiązujące normy (I PKN 301/98).

Czy czas pracy pracownika mobilnego obejmuje czas podróży oraz przerwy występujące w jej trakcie >>

Przykład

Pracownik zatrudniony jest w charakterze przedstawiciela handlowego w zadaniowym systemie czasu pracy. W ramach swoich obowiązków ma zapisany osobisty kontakt z 12 klientami firmy. Jest zobowiązany do odwiedzenia ich codziennie w odległych od siebie miejscowościach. Można więc przyjąć, że wykonanie tego zadania nie jest możliwe w ciągu ośmiu godzin. Wystąpił więc o wypłacenie mu wynagrodzenia za nadgodziny.

W takim przypadku pracodawca powinien liczyć się z obowiązkiem zapłaty za pracę w godzinach nadliczbowych, ponieważ nie można nakładać na pracownika takich zadań, których wykonanie w ramach przyjętych norm czasu pracy nie jest możliwe. Aby jednak pracownik mógł otrzymać wynagrodzenie za nadgodziny, musi wykazać, że wykonanie zleconych mu zadań nie jest możliwe w normalnym czasie pracy, czyli w ciągu np. 8 godzin dziennie.

Inaczej sytuacja wyglądałaby wtedy, jeżeli ten pracownik ma wszystkich klientów w jednej miejscowości. Wówczas faktyczny codzienny kontakt z nimi mógłby nie przekraczać 8 godzin dziennie. Tym samym nie prowadziłoby to do pracy nadliczbowej.

Pracownik w systemie zadaniowym świadczy efektywnie pracę w czasie niezbędnym do wykonania powierzonych zadań. W związku z tym sam decyduje, kiedy i jak długo będzie pracował, a także, ile czasu dziennie, tygodniowo czy nawet miesięcznie poświęci na wykonanie powierzonych mu zadań.

Praca w godzinach nadliczbowych

W razie zastosowania zadaniowego czasu pracy pracodawca nie jest zwolniony z obowiązku płacenia wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. W sytuacji gdyby zakres powierzonych pracownikowi zadań uniemożliwiał ich wykonanie w normalnym czasie pracy i pracownik musiałby pracować w zwiększonym wymiarze czasu, ma on prawo do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych (art. 151 k.p.).

Przykład

Pracownik jest zatrudniony w firmie X w zadaniowym systemie czasu pracy. Jednego dnia pracuje 6, a drugiego – 10 godzin. Pracownik sam planuje, kiedy wykonuje swoje zajęcia.

Aby ustalić, czy pracownik ten świadczy pracę w godzinach nadliczbowych, należy najpierw ustalić, czy średnia tygodniowa przepracowanych godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym jest większa niż obowiązująca norma 40 godzin. Wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych będzie bowiem należne za każdą godzinę ponad obowiązującą normę. Rozliczenie takich godzin będzie jednak możliwe dopiero na koniec przyjętego u pracodawcy okresu rozliczeniowego.

Pracownika obowiązuje miesięczny okres rozliczeniowy, w którym wystąpiły 4 tygodnie pracy. W pierwszym tygodniu pracownik przepracował 38 godzin, w drugim – 35, w trzecim – 45, a w czwartym – 42 godziny. Godziny przepracowane: 38 + 35+ 45+ 42 = 160 godzin

160 godzin : 4 tygodnie = 40 godzin tygodniowo (średnia godzin przepracowanych w tygodniach tego miesiąca).

Norma nie została więc przekroczona. Mimo że w poszczególnych tygodniach pracownik pracował różną liczbę godzin, praca w godzinach nadliczbowych nie wystąpiła.

Podstawa prawna:

  • wyrok Sądu Najwyższego z 10 września 1998 r. (I PKN 301/98, OSNP 1999/19/608).
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności zostanie wydłużona. Będą nowe przepisy

19 lipca 2024 r. do Sejmu wpłynął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dzięki nowym przepisom zostanie wydłużona ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności niemal 400 tys. osób.

Dostosowanie stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe - sprawdź, czy Twoje jest odpowiednie

Przepisy bhp wymagają odpowiednio przygotowanych i dostosowanych stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe. Sprawdź, czy Twoje stanowisko pracy jest zgodne z przepisami!

Czy pracownik na zwolnieniu lekarskim może wyjechać na urlop

Podczas zwolnienia lekarskiego pracownikowi nie wolno wykonywać żadnej pracy zarobkowej. Ponadto nie może wykorzystywać zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem. Czy to oznacza, że podczas choroby pracownik powinien zostać w domu i nie wolno mu wyjechać na urlop?

Wskaźnik waloryzacji na ustawowym minimum. Czy w 2025 r. wzrosną emerytury i renty?

6,78 proc. - co najmniej o tyle wzrosną emerytury i renty w przyszłym roku. Rząd pracuje nad rozporządzeniem w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r.

REKLAMA

Czy 21 lipca to niedziela handlowa?

Czy przedostatnia niedziele lipca to niedziela handlowa? Czy sklepy będą otwarte? 

Składki tylko do ZUS czy do ZUS i OFE. Kończy się czas na podjęcie decyzji

Wkrótce „okno transferowe” pozwalające ubezpieczonym decydować, gdzie ma być przekazywana część ich składki emerytalnej, zostanie zamknięte. O tym, gdzie ma trafiać część składki, mogą decydować mężczyźni, którzy nie ukończyli 55 lat, i kobiety, które nie ukończyły 50 lat.

Wypłata z PPK bez podatku – wystarczy wybrać odpowiedni sposób wypłaty

Środki z PPK można wypłacić bez podatku. Bez względu na to, jaki wariant wypłaty oszczędności uczestnik PPK wybierze – zyski wypracowane przez 25% środków zgromadzonych na jego rachunku PPK będą zwolnione z podatku dochodowego. Rozłożenie wypłaty na co najmniej 120 miesięcznych rat zwalnia z podatku zyski wypracowane przez całość oszczędności. 

Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

REKLAMA

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

4 dni albo 35 godzin pracy w tygodniu w Polsce do 2027 roku? Inne państwa już testowały: efekty są zachęcające

W oczekiwaniu na zapowiadane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej  skrócenie tygodniowego czasu pracy w Polsce, warto przyjrzeć się przykładom z innych państw. Dotąd w programach pilotażowych 4-dniowego tygodnia pracy zaobserwowano np. spadek rotacji zatrudnienia o 40 proc., polepszenie dobrostanu pracowników w 82 proc. firm oraz oszczędności dla pracodawców na poziomie niemal 2 mln zł w skali roku. Krótszy tydzień pracy najlepiej przyjął się na Islandii, gdzie 86 proc. pracowników korzysta z niego lub ma taką możliwość. Ale polscy pracodawcy nie są entuzjastami tego rozwiązania. Aż 51 proc. firm uważa, że w ich branży jest ono niemożliwe. Jeżeli nie uda się skrócić tygodnia pracy, to dobrą alternatywą dla 54 proc. Polaków mogłaby być częstsza praca zdalna lub hybrydowa. 

REKLAMA