Kategorie

Profilaktyczne posiłki i napoje

Katarzyna Tomaszewska
Konieczność zapewnienia pracownikom profilaktycznych posiłków i napojów istnieje nie tylko w okresie letnim. Przy niektórych pracach obowiązek taki istnieje przez cały rok.

Pracodawca zobowiązany jest do zapewnienia nieodpłatnie odpowiednich posiłków i napojów każdemu pracownikowi zatrudnionemu w warunkach szczególnie uciążliwych, jeśli jest to niezbędne ze względów profilaktycznych (art. 232 k.p.).

Kwestie związane z rodzajem posiłków, ich wydawaniem i konkretnymi wymaganiami zostały określone w rozporządzeniu w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów (zwanym dalej rppin). Dodatkowo część regulacji związanych z tą problematyką zostało zawartych w rozporządzeniu w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (zwanym dalej ropbhp).

Czy pracownikom zatrudnionym w uciążliwych warunkach można wydawać talony zamiast posiłków>>

Zgodnie z obowiązującymi przepisami to właśnie pracodawca ustala stanowiska pracy, na których zatrudnieni pracownicy powinni otrzymywać posiłki i napoje, oraz szczegółowe zasady ich wydawania. Czyni to w porozumieniu z zakładową organizacją związkową, a jeżeli taka nie istnieje u danego pracodawcy, ustaleń takich dokonuje sam pracodawca po uzyskaniu opinii przedstawicieli pracowników.

WAŻNE!

Posiłki i napoje wydawane są pracownikom w dniach wykonywania prac uzasadniających ich wydawanie, a pracownikom nie przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane posiłki i napoje.


Posiłki profilaktyczne

Pracodawca zapewnia posiłki pracownikom wykonującym prace:

  • związane z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 2000 kcal (8375 kJ) u mężczyzn i powyżej 1100 kcal (4605 kJ) u kobiet,
  • związane z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i powyżej 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet, wykonywane w pomieszczeniach zamkniętych, w których ze względów technologicznych utrzymuje się stale temperatura poniżej 10oC lub wskaźnik obciążenia termicznego (WBGT) wynosi powyżej 25oC,
  • związane z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i powyżej 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet, wykonywane na otwartej przestrzeni w okresie zimowym; za okres zimowy uważa się okres od 1 listopada do 31 marca,
  • pod ziemią (§ 3 ust. 1).

Dodatkowo pracodawca zapewnia posiłki pracownikom zatrudnionym przy usuwaniu skutków klęsk żywiołowych i innych zdarzeń losowych (§ 3 ust. 2 rppin).

Jadalnia w zakładzie pracy>>

Posiłki profilaktyczne powinny zawierać:

  • około 50–55% węglowodanów,
  • 30–35% tłuszczów,
  • 15% białek.

Powinny one posiadać wartość energetyczną ok. 1000 kcal (4187 kJ) i być wydawane w formie jednego dania gorącego w czasie regulaminowych przerw w pracy – w zasadzie po 3, 4 godz. pracy.

Reklama

Posiłek, który pozwoli na wyrównanie bilansu energetycznego, należy zapewnić pracownikom wykonującym bardzo ciężką pracę fizyczną, która wymaga użycia dużej siły, czyli taką, która powoduje wydatek energetyczny powyżej 2000 kcal (8374 kJ) u mężczyzn i powyżej 1100 kcal (4605 kJ) u kobiet.

Wydatek energetyczny to ilość energii cieplnej produkowanej przez organizm podczas wykonywania jakiejkolwiek czynności, w tym związanej z wykonywaną pracą. Stanowi on podstawę oceny kosztu energetycznego takiej pracy, według jej uciążliwości. Oceny wydatku energetycznego może dokonać każda osoba lub firma, która ma odpowiednią wiedzę i doświadczenie w tym zakresie.

Wydatek energetyczny, a – co za tym idzie – liczba profilaktycznych posiłków zależy również od klimatu. Praca w gorącym klimacie spowoduje wyższy wydatek energetyczny niż taka sama praca w warunkach komfortu cieplnego. W związku z tym uzasadnione jest podawanie posiłków pracownikom już wtedy, gdy wykonują oni ciężką pracę fizyczną, czyli powodującą wydatek energetyczny ponad 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i ponad 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet.

Reklama

Natomiast podczas wykonywania pracy w warunkach zimnego mikroklimatu (w niskich temperaturach) obowiązkowe jest wyrównywanie bilansu cieplnego organizmu. Podawanie posiłków profilaktycznych w warunkach mikroklimatu zimnego jest uzasadnione wówczas, gdy wykonywana jest ciężka praca zarówno w pomieszczeniach zamkniętych, jak i na otwartej przestrzeni w okresie zimowym.

Nie w każdym budynku pracodawca może zapewnić pracownikom warunki do spożywania profilaktycznych posiłków. Wtedy rozwiązaniem jest zapewnienie pracownikom możliwości korzystania w czasie pracy z takich posiłków w wybranych punktach gastronomicznych bądź dostarczenie pracownikom produktów do samodzielnego przyrządzania posiłków w czasie pracy (§ 2 ust. 2 rppin).


Napoje profilaktyczne

Na pracodawcy ciąży również obowiązek zapewnienia pracownikom:

  • wody zdatnej do picia lub innych napojów wszystkim pracownikom oraz
  • wody i innych napojów (np. wody mineralnej, herbaty, soków owocowych) pracownikom zatrudnionym stale lub okresowo w warunkach szczególnie uciążliwych (art. 112 ropbhp).

Pracodawca zapewnia napoje pracownikom zatrudnionym:

  • w warunkach gorącego mikroklimatu, charakteryzującego się wartością wskaźnika obciążenia termicznego (WBGT) powyżej 25oC,
  • w warunkach mikroklimatu zimnego, charakteryzującego się wartością wskaźnika siły chłodzącej powietrza (WCI) powyżej 1000,
  • przy pracach na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia poniżej 10oC lub powyżej 25oC,
  • przy pracach związanych z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet,
  • na stanowiskach pracy, na których temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 28oC.

Pracodawca dostarcza pracownikom napoje w ilości zaspokajającej potrzeby pracowników. Muszą być one odpowiednio zimne lub gorące w zależności od warunków wykonywania pracy, a w przypadku prac szczególnie uciążliwych powinny być również wzbogacone w sole mineralne i witaminy. Muszą także być dostępne dla pracowników w ciągu całej zmiany roboczej i w ilości zaspokajającej ich potrzeby.

Kiedy wypłacać pracownikom ekwiwalenty za świadczenia wynikające z przepisów bhp>>

WAŻNE!

Za naruszenie przepisów i zasad bhp dotyczących m.in. posiłków profilaktycznych oraz napojów pracodawca lub osoby kierujące pracownikami mogą zostać ukarani przez inspektora pracy Państwowej Inspekcji Pracy karą grzywny w postaci mandatu karnego w wysokości do 2000 zł, a w przypadku recydywy – 5000 zł. W razie skierowania sprawy do sądu grodzkiego grzywna może wynosić od 1000 do 30 000 zł.

Podstawa prawna

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.

    Ile osób w Polsce pracuje zdalnie? [GUS]

    Praca zdalna - ile osób w Polsce pracuje zdalnie? Gdzie najwięcej osób pracuje z domu?

    Płaca minimalna - średnie wynagrodzenie w powiecie

    Płaca minimalna będzie zależała od powiatu? Proponuje się, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosiła tyle, ile średnie wynagrodzenie w powiecie.

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w 2021 r.?

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w III kwartale 2021 r.? Znamy nowy wskaźnik waloryzacji podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

    Powrót do pracy stacjonarnej czy praca zdalna?

    Powrót do pracy stacjonarnej - czy Polacy chcą wracać do biur? Czy praca zdalna zostanie? Jakie wyzwania stoją przed pracodawcami i pracownikami?

    12 czerwca - Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

    Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypada na 12 czerwca. Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na to zjawisko.

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją już funkcjonuje

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Jakie kwestie reguluje?

    Odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - wszystko, co musisz wiedzieć

    Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - komu i kiedy przysługuje? Kto je wypłaca? Jak odwołać się od decyzji ZUS?

    PPK: stan oszczędności można sprawdzać na bieżąco

    PPK - stan oszczędności na swoim rachunku w PPK można sprawdzać na bieżąco. Jak to zrobić?

    Nowy Ład – kalkulator wynagrodzeń 2022

    Nowy Ład - kalkulator wynagrodzeń w 2022 r. pozwala obliczyć wysokość wynagrodzeń dla umów o pracę. Jak Nowy Ład wpływa na wysokość płacy minimalnej w 2022 r.? Wyższa kwota wolna od podatku powoduje brak podatku przy minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Ile wyniesie najniższa krajowa?

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r.

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r. - to rozwiązanie dla wszystkich medyków. Co ze wzrostem wynagrodzeń do 2027 r.?

    Przedłużenie kadencji organów związków zawodowych

    Przedłużenie kadencji organów statutowych związków zawodowych, organizacji przedsiębiorców i społecznych inspektorów pracy przewiduje projekt nowelizacji ustawy covidowej.

    Bezrobocie w maju 2021 r. najniższe w UE

    Bezrobocie w maju 2021 r. - ile wyniosła szacowana stopa bezrobocia rejestrowanego? Czy Polska ma najniższe bezrobocie w UE?

    Doradca podatkowy - zarobki 2021

    Doradca podatkowy - jakie są zarobki w 2021 r.? Gdzie zarabia się najlepiej? Jak zrobić szybką karierę w podatkach? Oto kilka wskazówek.