REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zasady przyznawania prawa do zasiłku macierzyńskiego

Edyta Pisarczyk

REKLAMA

Od 1 stycznia 2009 r. zmieniły się zasady przyznawania prawa i wymiar urlopu macierzyńskiego. Ta zmiana ma wpływ również na zasiłek macierzyński. Prawo do zasiłku macierzyńskiego w niektórych przypadkach przysługuje pracownicy, która urodzi dziecko po rozwiązaniu umowy o pracę.

Urlop i zasiłek macierzyński został wydłużony o 2 tygodnie dla pracownicy, która urodziła jedno dziecko przy pierwszym porodzie. Ma ona prawo do świadczenia przez 20 tygodni (do 31 grudnia 2008 r. przez 18 tygodni). Od 1 stycznia 2009 r. na wymiar urlopu i zasiłku macierzyńskiego ma wpływ jedynie liczba urodzonych dzieci przy jednym porodzie, a nie – jak wcześniej – kolejny poród.

REKLAMA

Autopromocja

Wymiar zasiłku macierzyńskiego w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2009 r.

@RY1@i65/2009/009/i65.2009.009.000.0065.102.jpg@RY2@

(?) Pracownica 30 października 2008 r. urodziła dwoje dzieci. Udzieliliśmy jej urlopu i wypłacamy zasiłek macierzyński do 13 maja 2009 r. w wymiarze 196 dni. Jakie dokumenty pracownica powinna dostarczyć, abyśmy mogli przedłużyć jej urlop i zasiłek macierzyński zgodnie z nowymi przepisami obowiązującym od 1 stycznia 2009 r.?

Pracownica nie musi składać dodatkowego wniosku ani dostarczać dodatkowych dokumentów do wypłaty dłuższego zasiłku macierzyńskiego. Mają Państwo obowiązek przedłużyć pracownicy urlop i wypłacać zasiłek macierzyński przez 31 tygodni, czyli 217 dni.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Pracownica, która 1 stycznia 2009 r. była uprawniona do zasiłku macierzyńskiego, ma prawo do dłuższego wymiaru zasiłku macierzyńskiego. Prawo do dłuższego zasiłku macierzyńskiego ma również pracownica, która 1 stycznia 2009 r. nie wykorzystała całego przysługującego jej zasiłku macierzyńskiego, ponieważ:

  • przerwała urlop macierzyński w związku z pobytem dziecka w szpitalu,
  • korzystała z urlopu bezpłatnego,
  • korzystała z urlopu wychowawczego.

Pracodawca ma obowiązek z urzędu przedłużyć wypłatę zasiłku macierzyńskiego. Takie stanowisko w sprawie wypłaty zasiłku macierzyńskiego od 1 stycznia 2009 r. prezentuje ZUS.

WAŻNE!

Pracownica, która ma prawo do zasiłku macierzyńskiego w wyższym wymiarze, nie musi składać wniosku o przedłużenie jego wypłaty.

Na zmianie przepisów nie skorzystały tylko pracownice, które urodziły już jedno dziecko przed 1 stycznia 2009 r. i zakończyły urlop macierzyński przed tym dniem. Tym pracownicom, tak jak przed 1 stycznia 2009 r., przysługuje 20 tygodni urlopu i zasiłku macierzyńskiego.

WAŻNE!

Od 1 stycznia 2009 r. na okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego ma wpływ wyłącznie liczba urodzonych dzieci przy jednym porodzie.


REKLAMA

(?) Lekarz wyznaczył naszej pracownicy datę porodu na 5 maja 2009 r. Pracownica złożyła wniosek o urlop przed porodem, od 21 kwietnia 2009 r., a dziecko urodziła 10 maja 2009 r. Za jaki okres przysługuje jej zasiłek macierzyński przed porodem? Czy możemy wypłacić pracownicy zasiłek macierzyński po upływie 14 dni urlopu macierzyńskiego, jeżeli mamy tylko zaświadczenie ze szpitala o dacie porodu? Nie mamy jeszcze aktu urodzenia dziecka.

Przed porodem przysługuje pracownicy zasiłek macierzyński od 21 kwietnia do 9 maja br. Pracownica ma prawo do zasiłku macierzyńskiego łącznie przez 20 tygodni, tj. 140 dni. Okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego powinni Państwo liczyć od 21 kwietnia 2009 r. Do 9 maja 2009 r. powinni Państwo wypłacić pracownicy zasiłek macierzyński na podstawie zaświadczenia o przewidywanej dacie porodu i na podstawie wniosku o urlop macierzyński przed porodem.

Płatnik zasiłku – pracodawca powinien pamiętać o tym, że przed porodem zasiłek macierzyński wypłaca na podstawie wniosku pracownicy o udzielenie urlopu macierzyńskiego oraz zaświadczenia lekarza o przewidywanej dacie porodu. Natomiast za okres po porodzie prawo do zasiłku macierzyńskiego przysługuje na podstawie skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka. To oznacza, że za okres od 21 kwietnia do 9 maja 2009 r. powinni Państwo wypłacić zasiłek macierzyński na podstawie wniosku o urlop macierzyński przed porodem oraz na podstawie zaświadczenia lekarza o przewidywanej dacie porodu. Natomiast od 10 maja 2009 r. podstawą wypłaty zasiłku macierzyńskiego jest skrócony odpis aktu urodzenia dziecka.

WAŻNE!

Od dnia porodu płatnik wypłaca zasiłek macierzyński na podstawie skróconego aktu urodzenia dziecka.

(?) Prowadzę niewielką firmę, w której zatrudniam 4 pracowników. Jedna z pracownic jest na zwolnieniu lekarskim w związku z zagrożoną ciążą. Zasiłek chorobowy wypłaca jej ZUS. Jakie dokumenty powinienem przygotować do ZUS, aby wypłacił jej zasiłek macierzyński? Kto powinien dostarczyć do ZUS dokumenty do wypłaty zasiłku macierzyńskiego – pracownica czy ja?

Płatnikiem składek za pracownicę jest Pan, dlatego dokumenty do wypłaty zasiłku macierzyńskiego pracownica powinna przekazać Panu. Natomiast Pan powinien dokumentację pracownicy dostarczyć do ZUS.

Jeżeli pracownica przekaże skrócony odpis aktu urodzenia dziecka bezpośrednio do ZUS, to ZUS zwróci się do Pana o uzupełnienie dokumentacji potrzebnej do wypłaty zasiłku macierzyńskiego.

W przypadku wypłaty zasiłku macierzyńskiego przez ZUS, pracodawca powinien skompletować następujące dokumenty:

  • skrócony odpis aktu urodzenia dziecka,
  • zaświadczenie pracodawcy o okresie udzielonego urlopu macierzyńskiego,
  • zaświadczenie płatnika składek na formularzu ZUS Z-3.

Na podstawie tych dokumentów ZUS ustali prawo pracownicy do zasiłku macierzyńskiego, ustali wysokość podstawy wymiaru oraz będzie wypłacał zasiłek macierzyński.

(?) Pracownica chce wrócić z urlopu macierzyńskiego po 14 tygodniach od porodu. Zasiłek za pozostały okres będzie pobierał ojciec dziecka. Jakie dokumenty powinniśmy przygotować dla pracownicy? Czy możemy dopuścić ją do pracy na podstawie oświadczenia o powrocie do pracy z urlopu macierzyńskiego i rezygnacji z części urlopu na rzecz ojca dziecka?

Po wykorzystaniu 14 tygodni urlopu i zasiłku macierzyńskiego pracownica może zrezygnować z jego pozostałej części. W takim przypadku powinna złożyć u Państwa wniosek o rezygnacji z urlopu macierzyńskiego i o powrocie do pracy. Do wniosku pracownica powinna dołączyć zaświadczenie pracodawcy – płatnika składek męża, potwierdzające, od jakiej daty będzie on korzystał z urlopu i zasiłku macierzyńskiego.

Dodatkowo powinni Państwo wystawić zaświadczenie dla męża pracownicy o okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego przez matkę dziecka oraz o okresie przysługującego jej zasiłku macierzyńskiego.

WAŻNE!

Między dniem rezygnacji z urlopu macierzyńskiego pracownicy a dniem rozpoczęcia urlopu przez ojca dziecka nie może być ani jednego dnia przerwy.

Jeżeli natomiast mąż pracownicy prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, to do wniosku o rezygnacji z dalszej części urlopu macierzyńskiego pracownica powinna dołączyć oświadczenie męża o przerwaniu działalności w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego.

Na podstawie wniosku i zaświadczenia lub oświadczenia mają Państwo obowiązek dopuścić pracownicę do pracy od dnia wskazanego we wniosku. Od tego dnia prawo do zasiłku macierzyńskiego przysługuje ojcu dziecka, do dnia wykorzystania pełnego wymiaru zasiłku.


(?) Na wniosek pracownicy udzieliliśmy jej rocznego urlopu bezpłatnego. Urlop kończy się 31 maja 2009 r. Pracownica poinformowała nas, że 29 kwietnia urodziła pierwsze dziecko. Czy taka okoliczność przerywa urlop bezpłatny? Czy pracownicy przysługuje zasiłek macierzyński?

Pracownica, która urodziła dziecko w okresie urlopu bezpłatnego, ma prawo do urlopu i zasiłku macierzyńskiego od pierwszego dnia po zakończeniu urlopu bezpłatnego. Zasiłek macierzyński przysługuje jej jednak tylko za okres po powrocie z urlopu macierzyńskiego, czyli od 1 czerwca do 15 września 2009 r. – 107 dni.

W okresie urlopu bezpłatnego pracownica nie ma prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, np. zasiłku chorobowego czy zasiłku macierzyńskiego. Okres urlopu bezpłatnego zawiesza stosunek pracy. Pracodawca nie wypłaca pracownicy wynagrodzenia za pracę i nie opłaca składek na ubezpieczenia, natomiast pracownica nie świadczy pracy.

Jednak po zakończeniu urlopu bezpłatnego, jeżeli pracownica nie wyczerpała jeszcze pełnego wymiaru zasiłku macierzyńskiego, przysługuje jej prawo do tego świadczenia. Okres, za jaki przysługuje pracownicy zasiłek macierzyński, powinni Państwo liczyć od dnia porodu, ponieważ przed porodem pracownica nie mogła wykorzystać urlopu i zasiłku macierzyńskiego z powodu przebywania na urlopie bezpłatnym.

(?) W trakcie urlopu wychowawczego pracownica urodziła kolejne dziecko. Urlop wychowawczy kończy się jej 30 czerwca 2009 r. Gdyby pracownica nie była na urlopie wychowawczym, to miałaby prawo do zasiłku macierzyńskiego do 12 lipca 2009 r. Czy w tym przypadku powinniśmy skrócić o 2 tygodnie wypłatę zasiłku macierzyńskiego pracownicy z powodu urodzenia dziecka w trakcie urlopu wychowawczego?

Pracownica ma prawo do zasiłku macierzyńskiego w pełnym wymiarze, czyli do 12 lipca 2009 r. Pełny wymiar przysługującego jej zasiłku macierzyńskiego wykracza poza udzielony urlop wychowawczy. To oznacza, że pracownicy przysługuje urlop macierzyński za okres od 1 do 12 lipca oraz zasiłek macierzyński do 12 lipca 2009 r.

Urodzenie dziecka w trakcie urlopu wychowawczego powoduje, że zasiłek macierzyński przysługuje w wymiarze skróconym o 2 tygodnie. Tak jest w sytuacji, gdy pełny wymiar zasiłku macierzyńskiego zamyka się w okresie, na jaki został udzielony urlop wychowawczy. Jeżeli okres, za jaki przysługuje zasiłek macierzyński, wykracza chociaż o jeden dzień poza okres udzielonego urlopu macierzyńskiego, pracownica ma prawo do zasiłku macierzyńskiego w pełnym wymiarze.

WAŻNE!

Nie skraca się wypłaty zasiłku macierzyńskiego, jeżeli pełny jego wymiar wykracza chociaż o jeden dzień poza udzielony urlop wychowawczy.

(?) Zatrudniamy pracowników młodocianych. Jedna z pracownic jest w ciąży. Umowa rozwiąże się z końcem sierpnia 2009 r. Czy z tą pracownicą musimy przedłużyć umowę do dnia porodu i czy przysługuje jej zasiłek macierzyński? Jeżeli tak, to kto będzie miał obowiązek wypłaty zasiłku tej pracownicy? Jesteśmy płatnikami świadczeń za pracowników.

Młodociana pracownica zatrudniona na podstawie umowy o pracę ma takie same prawa i przysługuje jej taka sama ochrona jak pozostałym kobietom w ciąży. To oznacza, że umowę o pracę z młodocianą pracownicą mają Państwo obowiązek przedłużyć do dnia porodu. Pracownicy przysługuje wynagrodzenie/zasiłek chorobowy, jeżeli przedstawi zwolnienie lekarskie, a po urodzeniu dziecka – zasiłek macierzyński.

WAŻNE!

Młodocianej pracownicy przysługuje zasiłek macierzyński.

Zasiłek macierzyński po rozwiązaniu umowy o pracę z młodocianą pracownicą będzie wypłacał ZUS. Państwo mają obowiązek wypłacić wynagrodzenie chorobowe pracownicy, jeżeli dostarczy zwolnienie lekarskie. Gdy zatrudniają Państwo więcej niż 20 pracowników, wypłacą Państwo również zasiłek chorobowy. Po rozwiązaniu umowy o pracę wypłatę zasiłku macierzyńskiego przejmie ZUS.

(?) Zatrudniliśmy pracownicę, która, jak się okazało, jest w ciąży. Na zwolnienie lekarskie poszła po miesiącu pracy u nas. Czy ta osoba ma prawo do wynagrodzenia/zasiłku chorobowego i zasiłku macierzyńskiego? Czy ZUS nie zarzuci nam, że umowa została zawarta dla pozoru? W chwili podpisywania umowy o pracę nie wiedzieliśmy, że pracownica jest w ciąży.

Pracownica, która jest w ciąży i została przez Państwa zatrudniona, ma prawo do wynagrodzenia i zasiłku chorobowego po 30 dniach ubezpieczenia chorobowego. Następnie po urodzeniu dziecka pracownica ma prawo do zasiłku macierzyńskiego.

Nie ma zakazu zatrudniania kobiet w ciąży. Jednak ZUS może sprawdzać, czy umowa została zawarta w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia chorobowego. Jeżeli ZUS ustali, że celem zawarcia umowy o pracę jest wyłudzenie świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, to odmówi pracownicy prawa do nich.

Podstawa prawna:

Orzecznictwo uzupełniające

  • Cel zawarcia umowy o pracę w postaci osiągnięcia świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie jest sprzeczny z ustawą, ale nie może to oznaczać akceptacji dla nagannych i nieobojętnych społecznie zachowań oraz korzystania ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych, przy zawarciu umowy o pracę na krótki okres przed zajściem zdarzenia rodzącego uprawnienie do świadczenia (np. urodzeniem dziecka) i ustaleniu wysokiego wynagrodzenia w celu uzyskania świadczeń obliczonych od tej podstawy. Taka umowa o pracę jest nieważna jako sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. (Wyrok Sądu Najwyższego z 18 października 2005 r. II UK 43/05)
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Przynajmniej 4650 zł płacy minimalnej w 2025 roku (postulat wszystkich związkowców). Czy rząd ustąpi?

Na posiedzeniu w dniu 15 lipca 2024 r. Radzie Dialogu Społecznego nie udało się wypracować wspólnego stanowiska w sprawie propozycji wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2025 r. To oznacza, że rząd do 15 września ma czas na podjęcie ostatecznej decyzji w tej sprawie.

Zmiany w raportach ZUS RPA i ZUS RIA. Będą nowe kody tytułu ubezpieczenia

Zmienią się wzory imiennego raportu miesięcznego o przychodach ubezpieczonego/okresach pracy nauczycielskiej – o symbolu ZUS RPA oraz wzoru raportu informacyjnego – o symbolu ZUS RIA. Pojawią się też nowe kody tytułu ubezpieczenia. Trwają prace nad nowelizacją przepisów.

Będzie zmiana wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ile wyniosą świadczenia zależne od płacy minimalnej?

Minimalne wynagrodzenie za pracę zmieni się od 1 stycznia 2025 r. Wraz z minimalną płacą zmieni się także wysokość świadczeń powiązanych z minimalnym wynagrodzeniem. Jakie to świadczenia? Ile wyniosą?

Odpowiedzialność pracodawcy za pogorszenie stanu zdrowia pracowników w czasie upału. Jaka jest, czy polisa ochroni

Jeżeli pracownik zasłabnie lub dozna udaru słonecznego lub cieplnego w czasie pracy, pracodawca naraża się na ewentualne roszczenie z żądaniem wypłaty odszkodowania. Przed tego rodzaju finansowymi konsekwencjami upałów firmy mogą się ubezpieczyć. Słuzy do tego polisa OC pracodawcy.

REKLAMA

Zmiana pracy nie zawsze jest możliwa. Co robić?

Dlaczego pracownicy niezadowoleni z pracy wciąż w niej tkwią? Zmiana pracy nie zawsze jest możliwa. Co można zrobić, aby podnieść swoją atrakcyjność na rynku pracy? Jak rozwijać kompetencje i szkolić się u dotychczasowego pracodawcy? Dlaczego tak mało pracowników decyduje się na rozmowę o podwyżce wynagrodzenia? Oto wskazówki eksperta rynku pracy, Mateusza Żydka.

Świadczenie urlopowe w szkołach. Czy powinno uwzględniać kryterium socjalne?

Do 31 sierpnia 2024 r. nauczyciele powinni otrzymać świadczenia urlopowe. Świadczenie, wypłacane wszystkim nauczycielom, jest finansowane ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Czy powinny uwzględniać kryterium socjalne?

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Więcej osób uzyska prawo do świadczenia

1 września 2024 r. więcej osób uzyska prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Jakie warunki należy spełniać, żeby nabyć prawo do tego świadczenia?

Wcześniejsze emerytury dla nauczycieli. Kto ma prawo do nowej emerytury? Kiedy można złożyć wniosek?

1 września 2024 r. wejdą w życie zmiany przepisów Karty Nauczyciela. Więcej osób będzie mogło skorzystać z wcześniejszej emerytury dla nauczycieli. Kiedy można złożyć wniosek o wcześniejszą emeryturę?

REKLAMA

Czy 14 lipca to niedziela handlowa?

Czy w lipcu jest jakaś niedziela handlowa? Czy w tym miesiącu możemy zaplanować zakupy na niedzielę? 

Zmiana zasad obliczania stażu pracy. Jak to wpłynie na uprawnienia pracownika [przykłady]

Na podstawie stażu pracy ustalane są przysługujące pracownikowi uprawnienia, takie jak wymiar urlopu wypoczynkowego czy okres wypowiedzenia. Jeżeli do stażu pracy będą wliczane także inne okresy, np. prowadzenia działalności gospodarczej czy świadczenia pracy na podstawie umowy zlecenia, sposób ustalania uprawnień pracowniczych radykalnie się zmieni.

REKLAMA