Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy 2024 r.

• Pracownik nie może być poszkodowany
• Ustalenie podstawy wymiaru wynagrodzenia urlopowego
• Składniki wynagrodzenia nie uwzględniane w podstawie wymiaru
• Składniki wynagrodzenia za okresy nie dłuższe niż miesiąc
• Ustalanie podstawy wymiaru jeżeli pracownikowi nie przysługiwało wynagrodzenie

Pracownik nie może być poszkodowany

Za czas urlopu wypoczynkowego pracownikowi przysługuje takie wynagrodzenie, jakie otrzymałby, gdyby w tym czasie pracował. Zasadą jest, że pracownik z powodu płatnego wypoczynku nie może zostać finansowo poszkodowany.

Aktami prawnymi regulującymi zagadnienia związane z wynagrodzeniem za czas urlopu są Kodeks pracy oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (dalej: rozporządzenie urlopowe).

Ustalenie podstawy wymiaru wynagrodzenia urlopowego

Pracodawca przystępując do obliczania wynagrodzenia za urlop powinien najpierw ustalić podstawę jego wymiaru.

Składniki wynagrodzenia bądź inne należności, które wchodzą (albo nie wchodzą) do podstawy wymiaru wynagrodzenia za czas urlopu, zawiera przede wszystkim rozporządzenie urlopowe. 

Tak więc w podstawie wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy należy ująć zarówno składniki wynagrodzenia określone stawką miesięczną w stałej wysokości, jak i składniki zmienne, uzależnione od ilości wykonanej pracy czy liczby godzin przepracowanych w danym miesiącu.

Składniki wynagrodzenia określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości uwzględnia się w wynagrodzeniu urlopowym w wysokości należnej pracownikowi w miesiącu wykorzystywania urlopu. Jeżeli wynagrodzenie pracownika stanowią wyłącznie składniki określone w stałej wysokości, to w praktyce nie ma konieczności ustalania podstawy wymiaru wynagrodzenia urlopowego. Po prostu za miesiąc, w którym pracownik korzysta z urlopu, otrzyma on wynagrodzenie określone w umowie o pracę.

Składniki wynagrodzenia nie uwzględniane w podstawie wymiaru

Szczególną uwagę należy zwrócić na składniki wynagrodzenia pracownika, których nie należy uwzględniać w podstawie wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy. Są to:

• jednorazowe lub nieperiodyczne wypłaty za spełnienie określonego zadania bądź za określone osiągnięcie;
• wynagrodzenie za czas gotowości do pracy oraz za czas nie zawinionego przez pracownika przestoju;
• gratyfikacje (nagrody) jubileuszowe;
• wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego, a także za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy;
• ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy;
• dodatkowe wynagrodzenie radcy prawnego z tytułu zastępstwa sądowego;
• wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną;
• kwoty wyrównania do wynagrodzenia za pracę do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę;
• nagrody z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne, należności przysługujące z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej;
• odprawa emerytalna lub rentowa albo inne odprawy pieniężne;
• wynagrodzenie i odszkodowanie przysługujące w razie rozwiązania stosunku pracy.

Ponadto do podstawy wynagrodzenia urlopowego nie należy wliczać:

• należności wypłaconych w celu zrekompensowania zatrudnionemu poniesionych przez niego wcześniej wydatków, np. ekwiwalentów za pranie i konserwację odzieży roboczej, diet i innych należności przysługujących z tytułu podróży służbowej;
• świadczeń pozapłacowych, np. pakietów medycznych finansowanych przez zakład pracy, wsparcia o charakterze socjalnym finansowanego z zfśs lub ze środków obrotowych, wartości wycieczki wykupionej dla pracownika itp.;
• wynagrodzenia otrzymywanego przez pracownika z innych źródeł niż stosunek pracy, np. umowy cywilnoprawnej (wyrok SN z 4 marca 2008 r., II PK 183/07);
• premii uznaniowych nieposiadających charakteru roszczeniowego, np. przyznawanych swobodną decyzją pracodawcy (wyrok SN z 20 lipca 2000 r., I PKN 17/00, OSNP 2002/3/77);
• składników wynagrodzenia wypłaconych w poprzednim stosunku pracy (bez względu na przerwę lub jej brak między kolejnymi umowami o pracę).

Składniki wynagrodzenia za okresy nie dłuższe niż miesiąc

Składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy nie dłuższe niż jeden miesiąc uwzględnia się przy ustalaniu podstawy wynagrodzenia urlopowego w łącznej wysokości wypłaconej pracownikowi w okresie 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu.

Jeżeli wysokość tych składników ulega znacznym wahaniom, wówczas mogą być one wliczone do podstawy urlopowej w łącznej wysokości wypłaconej pracownikowi w okresie nieprzekraczającym 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu.

W razie zmiany w składnikach wynagrodzenia lub zmiany wysokości takich składników w okresie, z którego ustala się podstawę wymiaru, wprowadzonych przed rozpoczęciem przez pracownika urlopu wypoczynkowego lub w miesiącu wykorzystywania tego urlopu, podstawę wymiaru ustala się ponownie z uwzględnieniem tych zmian.

Ustalanie podstawy wymiaru jeżeli pracownikowi nie przysługiwało wynagrodzenie

Jeżeli przez cały okres przyjęty do ustalenia podstawy wymiaru wynagrodzenia urlopowego, poprzedzający miesiąc wykorzystywania urlopu wypoczynkowego, lub przez okres krótszy, lecz obejmujący pełny miesiąc kalendarzowy lub pełne miesiące kalendarzowe, pracownikowi nie przysługiwało wynagrodzenie za okresy nie dłuższe niż jeden miesiąc, przy ustalaniu podstawy wymiaru uwzględnia się najbliższe miesiące, za które pracownikowi przysługiwało takie wynagrodzenie.

Ponadto w sytuacji, gdy pracownik przed rozpoczęciem urlopu wypoczynkowego otrzymał wynagrodzenie za okres krótszy niż przyjęty do ustalenia podstawy wymiaru, podstawę stanowi wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za okres faktycznie przepracowany.

Składniki wynagrodzenia za pracę w podstawie wynagrodzenia urlopowego

Składniki  wynagrodzenia	Uwzględnianie w  podstawie wynagrodzenia  urlopowego
określone stawką  miesięczną w  stałej wysokości	uwzględnia się w wysokości  należnej pracownikowi w miesiącu  wykorzystywania urlopu
przysługujące za  okresy nie  dłuższe niż  jeden miesiąc	uwzględnia się w łącznej wysokości  wypłaconej pracownikowi w okresie  3 miesięcy kalendarzowych  poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu; w przypadkach znacznego wahania wysokości,  składniki te mogą być uwzględnione w łącznej  wysokości wypłaconej pracownikowi w okresie  nieprzekraczającym 12 miesięcy  kalendarzowych poprzedzających miesiąc  rozpoczęcia urlopu
Przysługujące za  okresy dłuższe  niż jeden miesiąc	nie uwzględnia się w podstawie wymiaru wynagrodzenia urlopowego,  lecz wypłaca pracownikowi w  przyjętych terminach wypłaty, traktując  okres urlopu dla celu obliczenia ich  wysokości na równi z okresem  wykonywania pracy

Podstawa prawna:

• art. 172 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 1465)
• § 6 – 8, § 10 – 11 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. Nr 2 poz. 14 ze zm.)