Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy działacza związkowego wykonującego funkcje poza zakładem pracy

Wojewódka i Wspólnicy Sp. k. Kancelaria Prawa Pracy
Warszawska kancelaria specjalizująca się wyłącznie w pomocy pracodawcom w zakresie zbiorowego i indywidualnego prawa pracy oraz świadczeń pracowniczych
Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy działacza związkowego. /Fot. Fotolia
Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy działacza związkowego. /Fot. Fotolia
Przepis art. 25 ustawy o związkach zawodowych przewiduje zwolnienie od pracy zawodowej w związku z pełnieniem funkcji związkowej poza zakładem pracy. W świetle tego unormowania pracownikowi powołanemu do pełnienia z wyboru funkcji związkowej poza zakładem pracy, jeżeli z wyboru wynika obowiązek wykonywania tej funkcji w charakterze pracownika (art. 25 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych), przysługuje - na wniosek organizacji związkowej - prawo do urlopu bezpłatnego.

Grzegorz Trejgel - radca prawny w Kancelarii Prawa Pracy „Wojewódka i Wspólnicy” Sp. k.

Powyższe oznacza po pierwsze, iż z tych uprawnień może skorzystać jedynie pracownik zatrudniony w określonym zakładzie pracy. Jeśli chodzi o prawo do urlopu bezpłatnego to prawo to przysługuje jedynie takiemu pracownikowi, który został wybrany do pełnienia określonej funkcji w związku zawodowym i z wyboru tego wynika obowiązek świadczenia pracy. W tym przypadku chodzi jedynie o nawiązanie stosunku pracy z wyboru w wewnętrznych strukturach organizacji związkowej. Podstawą takiego wyboru i nawiązania stosunku pracy jest statut związku zawodowego, jego wewnętrzne uchwały, postanowienia statutowych władz związku  lub normy zwyczajowe. Przy czym istotne jest aby w momencie wyboru, działacz związkowy posiadał świadomość obowiązku realizowania zadań wynikających z powierzonej funkcji w ramach zatrudnienia wynikającego ze stosunku pracy. (tak też Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt: I PK 599/03).

Takie rozumienie art. 25 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych potwierdza treść § 1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 1996 r. w sprawie trybu udzielania urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy pracownikom pełniącym z wyboru funkcje w związkach zawodowych oraz zakresu uprawnień przysługujących pracownikom w czasie urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy, który stanowi, iż  z wnioskiem o udzielenie urlopu bezpłatnego w celu pełnienia z wyboru funkcji związkowej poza zakładem pracy, jeżeli z wyboru wynika obowiązek wykonywania tej funkcji w charakterze pracownika, może wystąpić do pracodawcy organizacja związkowa, w której pracownik ma pełnić daną funkcję.

Granice ochrony związkowca

Wzmiankowane rozporządzenie reguluje tryb udzielania zwolnienia od pracy zawodowej na okres pełnienia funkcji poza zakładem pracy. Zgodnie z § 1 ust. 1 z wnioskiem może wystąpić jedynie ta organizacja związkowa, w której pracownik ma pełnić daną funkcję, co oznacza, iż z takim wnioskiem występuje określony szczebel organizacji związkowej a nie zakładowa organizacja związkowa działająca u pracodawcy. Przepisy ustawy o związkach zawodowych ani rozporządzenia nie wskazują o jaką organizację chodzi. W konsekwencji może być to każda organizacja pozazakładowa funkcjonują w określonej strukturze związku zawodowego. Z wnioskiem należy wystąpić w ciągu 14 dni przed proponowanym terminem rozpoczęcia urlopu bezpłatnego, wskazując okres, na jaki ma być on udzielony (§ 1 ust. 2 rozporządzenia w sprawie trybu…). Pracodawca ma obowiązek udzielić urlopu bezpłatnego na okres wskazany przez organizację związkową – tj. okres udzielenia mandatu z którego wynika obowiązek świadczenia pracy na rzecz związku zawodowego z wyboru. Przy czym udzielenie urlopu bezpłatnego w innym terminie może nastąpić jedynie z ważnych przyczyn, na podstawie porozumienia pracodawcy z organizacją związkową (§ 1 ust. 3 rozporządzenia w sprawie trybu…). Pracodawca nie ma możliwości odwołania takiego pracownika z urlopu. Zarówno odmowa udzielenia urlopu jak i odwołanie z niego pracownika należy potraktować jako utrudnianie wykonywania działalności związkowej podlegające odpowiedzialności karnej na podstawie art. 35 ust. 1  pkt 2) ustawy o związkach zawodowych.

Ponadto pracownik może domagać się przed Sądem pracy zobowiązania pracodawcy do udzielenia zwolnienia (podobnie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 1996 r., sygn. kat: I PRN 37/96).

Przepisy nie wskazują w jakiej formie powinien być taki wniosek złożony, jednakże dla celów dowodowych powinien być złożony na piśmie. Ponadto zgodnie z art. 25 ust. 11 ustawy o związkach zawodowych pracownikowi, który po urlopie bezpłatnym stawi się do pracy w przewidzianym terminie okres urlopu bezpłatnego wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Natomiast w okresie trwania urlopu bezpłatnego pracownik zachowuje prawo do umundurowania oraz do korzystania z lokalu mieszkalnego lub innego pomieszczenia mieszkalnego, zajmowanego przed urlopem bezpłatnym, jeżeli pracodawca jest uprawniony do określania warunków zajmowania przez pracowników takiego lokalu lub pomieszczenia oraz zachowuje prawo do świadczeń wynikających z tytułu zatrudnienia u pracodawcy udzielającego zwolnienia, zgodnie z przepisami określającymi zasady przyznawania takich świadczeń (§ 3, § 8 rozporządzenia w sprawie trybu…).

Forum Kadry

W przypadku wygaśnięcia mandatu zgodnie z § 2 rozporządzenia w sprawie trybu… organizacja związkowa, na której wniosek pracownikowi udzielono urlopu bezpłatnego, powinna niezwłocznie zawiadomić pracodawcę o wygaśnięciu mandatu pracownika. Wtedy stosuje się odpowiednio przepis art. 74 Kodeksu pracy, który stanowi że pracownik pozostający w związku z wyborem na urlopie bezpłatnym ma prawo powrotu do pracy u pracodawcy, który zatrudniał go w chwili wyboru, na stanowisko równorzędne pod względem wynagrodzenia z poprzednio zajmowanym, jeżeli zgłosi swój powrót w ciągu 7 dni od rozwiązania stosunku pracy z wyboru. Niedotrzymanie tego warunku powoduje wygaśnięcie stosunku pracy, chyba że nastąpiło z przyczyn niezależnych od pracownika. Ponadto należy podnieść, iż niezależnie od obowiązku organizacji związkowej pracownik ma obowiązek w terminie 7 dni od wygaśnięcia mandatu skutkującego rozwiązaniem stosunku pracy w strukturze związku zawodowego zgłosić swój powrót do pracy. Zaniechanie tego obowiązku będzie skutkowało wygaśnięciem stosunku pracy u pracodawcy (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt: I PKN 233/01). Taka sytuacja ma miejsce w przypadku gdy działacz związkowy nie został wybrany do pełnienia funkcji na koleją kadencję. Jeżeli doszło do ponownego wyboru nie jest konieczne zgłaszanie gotowości do pracy w terminie 7 dni od wygaśnięcia poprzedniego mandatu i można żądać udzielenia urlopu bezpłatnego na następny okres. Jednakże organizacja związkowa ma obowiązek poinformować pracodawcę w odpowiednim wyprzedzeniem o wyborze pracownika (tak też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt: I PK 599/03). Z ostrożności powinien być to termin 14 dni przed rozpoczęciem kolejnej kadencji z uwagi na to, że zazwyczaj wybory do władz związku odbywają się wcześniej jeszcze w trakcie trwania poprzednich kadencji działaczy związkowych.

Czy zwolnienie byłego prezesa zarządu musi być konsultowane ze związkami

Stan prawny: 24 lipca 2014 roku
Podstawa prawna: ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 1996 r. w sprawie trybu udzielania urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy pracownikom pełniącym z wyboru funkcje w związkach zawodowych oraz zakresu uprawnień przysługujących pracownikom w czasie urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Transformacja cyfrowa – jak podnieść kompetencje kadr?
    Przemysł 4.0 oznacza automatyzację procesów, nie eliminuje jednak czynnika ludzkiego. Wciąż niezbędne będzie pozyskanie specjalistów. Konieczne stanie się także zatrudnienie osób potrafiących obsługiwać różne, często bardzo skomplikowane postępowania i systemy. Jak ten proces przygotować i wdrożyć, by podnieść kompetencje pracowników i sprawnie działać na tak dynamicznie zmieniającym się rynku? Eksperci podczas debaty Forum Pracodawcy Godnego Zaufania pt. „Transformacja cyfrowa – jak podnieść kompetencje kadr?” podkreślali, że kluczowa jest edukacja i uświadamianie, że transformacja nie jest tylko dla gigantów gospodarki, ale przede wszystkim dla małych i średnich firm.
    Czym ubezpieczenie zdrowotne różni się od chorobowego?
    Ubezpieczenie zdrowotne a ubezpieczenie chorobowe - czym różnią się od siebie? Kiedy są obowiązkowe, a kiedy dobrowolne? Do jakich świadczeń z ZUS uprawnia składka chorobowa?
    Aktywność na LinkedIn - warto czy nie warto?
    Czy aktywność na LinkedIn może być wsparciem w rekrutacji pracowników? Warto czy nie warto korzystać z LinkedIna? Jakie są jego plusy i minusy?
    Wynagrodzenie i zawód nauczyciela - zmiany 2022
    Wynagrodzenie i zawód nauczyciela czekają zmiany już w 2022 r. Jaka będzie podwyżka wynagrodzeń nauczycieli? Co zmieni się w czasie pracy, awansie, ocenie pracy i urlopie nauczycieli?
    Bezrobocie maleje od 7 miesięcy
    Bezrobocie maleje już od 7 miesięcy. Wskazują na to dane GUS z września 2021 r.
    Austria: zasada 3G w pracy od 1 listopada 2021 r.
    Austria w związku z czwarta falą COVID-19 wydała rozporządzenie wprowadzające zasadę 3G we wszystkich miejscach pracy od 1 listopada 2021 r. Co to oznacza?
    Polacy w pandemii wybierali umowę o pracę
    Polacy w czasie pandemii zmieniali formę zatrudnienia na umowę o pracę. Jakie są plusy umowy o pracę?
    3/4 etatu - ile to godzin, ile urlopu
    3/4 etatu to praca w niższym wymiarze czasu pracy. Ile godzin pracy ma pracownik zatrudniony na 3/4 etatu w poszczególnych miesiącach 2021 roku? Ile urlopu mu przysługuje?
    Pewność siebie kobiet i mężczyzn [BADANIE]
    Pewność siebie kobiet i mężczyzn - czy jest taka sama? Czy kobiety rzeczywiście nie wierzą w siebie? Co Polacy tak naprawdę uważają o kobietach szefach? Jak posiadanie dzieci wpływa na poczucie własnej wartości? Oto wyniki badania.
    Oświadczenie o zamiarze powierzenia pracy obcokrajowcowi
    Zatrudnienie cudzoziemca na oświadczenie. Pracodawca poszukiwał, a nawet już znalazł cudzoziemca do pracy. Często jednak chęć szybkiego przyjęcia go do firmy spowalniają formalności i czas oczekiwania na pozwolenie zatrudnienia w Polsce. Sposobem przyspieszającym ten proces jest złożenie w urzędzie pracy oświadczenia o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcowi. Po wpisaniu tego dokumentu do ewidencji oświadczeń może on zostać zatrudniony bez zezwolenia na pracę pod warunkiem, że będzie wykonywać ją zgodnie z oświadczeniem.
    Ubezpieczenia społeczne - propozycje zmian
    W związku m.in. ze starzeniem się społeczeństwa BCC przedstawia 3 zmiany w systemie ubezpieczeń społecznych. Pierwsza dotyczy konieczności wydłużania aktywności zawodowej, druga wprowadzenia kryterium dochodowego do 13 emerytury, a trzecia promocji oszczędzania na cele emerytalne.
    Sygnalista w firmie - projekt ustawy, obowiązki pracodawcy
    Sygnalista w firmie będzie miał szczególną ochronę. Od kiedy przepisy o sygnalistach będą obowiązywały pracodawców zatrudniających od 50 pracowników? Jakie obowiązki nakłada na pracodawcę projekt ustawy?
    MRiT wyjaśnia: nie ma prac nad zniesieniem zmian czasu
    Czy w MRiT trwają prace nad zniesieniem zmian czasu? Okazuje się, że nie. Ministerstwo wyjaśnia ostatnie doniesienia medialne.
    4/5 etatu - ile to godzin, ile urlopu
    4/5 etatu oznacza mniejszy wymiar czasu pracy. Ile godzin pracy ma pracownik zatrudniony na 4/5 etatu w poszczególnych miesiącach roku? Ile urlopu mu przysługuje?
    Kontrola L4 - zmiany od 2022 r.
    Kontrola L4 - jakie zmiany wchodzą w życie od 2022 r.? ZUS otrzymuje nowe uprawnienie w zakresie kontroli zwolnienia lekarskiego.
    4/5 etatu a święta wypadające w dni wolne
    Czy zatrudnieni na 4/5 etatu powinni otrzymać dodatkowy dzień wolny od pracy za święta wypadające w dni wolne? PIP odpowiada.
    Czternastka dla emerytów - kiedy?
    Czternastka dla emerytów - kiedy będzie wypłacona w 2021 r.? Czy trzeba składać wniosek?
    Pracownicy fizyczni poszukiwani [BADANIE]
    Pracownicy fizyczni poszukiwani - wciąż rośnie liczba ofert pracy dla fachowców. Jak oni czują się na rynku pracy? Czy są chętni do zmiany pracy? Jak ich rekrutować? Sprawdź wyniki badania.
    Ustawa o PIP - 4 najważniejsze zmiany
    Ustawa o PIP będzie nowelizowana. Państwowa Inspekcja Pracy przygotowała projekt zmian. Oto 4 najważniejsze z nich: zmiana umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę decyzją, wykluczenie szkolenia młodocianych przy pracach w przemyśle drzewnym, kontrola PIP bez uprzedzenia, nakaz wstrzymania prac w budownictwie skierowany do inwestora.
    Odzież inteligentna a poprawa bezpieczeństwa pracowników
    Odzież inteligentna może w znaczący sposób wpłynąć na poprawę bezpieczeństwa pracowników. Brakuje jednak rozwiązań prawnych.
    Model Core Quadrant - co to jest?
    Model Core Quadrant to koncepcja Daniela Ofmana, która posługuje się następującymi pojęciami: cechy rdzenne, pułapki, wyzwania, alergie. czym jest kwadrant podwójny?
    Renta szkoleniowa z ZUS - wysokość, dla kogo
    Renta szkoleniowa z ZUS - kiedy przysługuje? Kto może z niej skorzystać? Jaka jest wysokość renty szkoleniowej?
    Pracownik sam ustala jak oszczędza w PPK
    Czy pracownik ustala jak oszczędza w PPK? Uczestnik PPK ma wpływ na wysokość swoich wpłat do PPK. Może również decydować o tym, w które fundusze zdefiniowanej daty, w ramach danego podmiotu zarządzającego, inwestowane są jego oszczędności.
    Kadry i płace w chmurze – czy warto?
    Kadry i płace w chmurze to nowoczesne rozwiązanie korzystne dla każdej firmy. Co daje przeniesienie kadr i płac do chmury? Przede wszystkim niższe koszty i gwarancję bezpieczeństwa danych.
    Handel w niedziele - zmiany 2022
    Handel w niedziele - Prezydent podpisał zmiany w wyłączeniach pozwalających na handel w niedziele. Co zmienia się od 1 lutego 2022 r.?