Refundacja kosztów wyjazdów działaczy związkowych

PROBLEM

Działający w naszej firmie związek zawodowy zwrócił się do nas z prośbą o sfinansowanie kilku związkowcom kosztów wyjazdów na konferencję. Wiemy, że nie jesteśmy do tego zobowiązani, ale chcemy dokonać takiego zwrotu. Czy w tym przypadku możemy skorzystać z przepisów o podróżach służbowych?

RADA

Tak. Ponieważ zwrotu kosztów mogą Państwo dokonać dobrowolnie, to podstawą do jego rozliczenia mogą być np. obowiązujące przepisy dotyczące podróży służbowych. Szczegóły w uzasadnieniu.

Chcesz otrzymywać więcej aktualnych informacji? Zapisz się na newsletter

UZASADNIENIE

Obowiązek zwrotu kosztów wyjazdów działaczy związkowych pracodawca może przyjąć na siebie w porozumieniu zawartym z organizacją związkową. Uprawnienie do zwrotu tych kosztów może również wynikać z obowiązujących u pracodawcy przepisów prawa pracy, tj. z układu zbiorowego pracy lub regulaminu wynagradzania. W takim przypadku należy doprecyzować kwestie dotyczące np.:

• okoliczności, w jakich powstaje zobowiązanie pracodawcy do zwrotu kosztów (np. rodzaje czynności związkowych, długość wyjazdu, odległość miejsca docelowego itp.);
• zakresu zwracanych kosztów (czy zwrot dotyczy wszystkich poniesionych kosztów znajdujących się w bezpośrednim związku z wyjazdem, czy zwrot dotyczy tylko niektórych wydatków, np. na przejazd lub nocleg; jakie środki transportu są akceptowane, jaka jest dopuszczalna wysokość ceny za pobyt w hotelu itp.);
• maksymalnej wysokości zwracanych wydatków;
• sposobu dokumentowania wydatków i rodzajów dokumentów niezbędnych do rozliczenia.

Z samego zapisu, że pracodawca dokona refundacji kosztów uczestnictwa, nie wynika, aby zastosowanie w tym zakresie miały przepisy dotyczące świadczeń delegacyjnych zawarte w rozporządzeniu w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej. Jednak wskazanym rozwiązaniem w tym zakresie byłoby odesłanie do postanowień tego rozporządzenia. Odniesienie może być pełne lub dotyczyć tylko części przepisów, np. w zakresie dokumentów przedstawianych przy rozliczeniu czy terminów rozliczenia.

Zobacz również: Granice ochrony związkowca

Przykładowe zapisy mogą brzmieć następująco:

(...) § 3

1. Pracownik pełniący funkcję związkową, który w związku z wykonaniem doraźnej czynności związkowej musi wyjechać poza miejscowość, w której znajduje się jego stałe miejsce pracy, ma prawo do zwrotu kosztów przejazdów oraz noclegów.
2. Koszty wskazane w ust. 1 będą rozliczane na zasadach określonych w rozporządzeniu MPiPS z 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej – Dz.U. z 2013 r., poz. 167. Przed wyjazdem pracownik, o którym mowa w ust. 1, jest zobowiązany uzgodnić z pracodawcą rodzaj środka transportu oraz koszt noclegu.
3. Rozliczenie wydatków wskazanych w ust. 1 jest dokonywane na podstawie dokumentów potwierdzających ich poniesienie, które pracownik przedstawia w ciągu 14 dni od dnia powrotu.

Przepisy ustawy o związkach zawodowych zobowiązują pracodawcę do zwolnienia pracownika będącego działaczem związkowym od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia na czas niezbędny do wykonania doraźnej czynności wynikającej z jego funkcji związkowej poza zakładem pracy, jeżeli czynność ta nie może być wykonana w czasie wolnym od pracy (art. 25 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych). Zakres tego zwolnienia jest dosyć szeroki i może dotyczyć m.in. uczestnictwa w zjazdach czy konferencjach. Warunkiem jest jednak to, aby były one związane z pełnioną funkcją związkową. Pracownik zachowuje w tym czasie prawo do wynagrodzenia, które obejmuje jednak tylko te świadczenia, które by otrzymał, gdyby w okresie tego zwolnienia świadczył pracę. Prawo do wynagrodzenia nie jest bowiem prawem do uzyskania zwrotu kosztów poniesionych w związku z realizacją doraźnej czynności związkowej (w tym przypadku wyjazdu na konferencję).

Zadaj pytanie: Forum

Podstawa prawna:

• § 2–3, § 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej – Dz.U. z 2013 r., poz. 167
• art. 775 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – j.t. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2014 r., poz. 208
• art. 25 ust. 2 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych – j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 167

Więcej przeczytasz w MONITORZE PRAWA PRACY I UBEZPIECZEŃ >>>