Kategorie

Kiedy układ zbiorowy przestaje obowiązywać

Pracodawcy objęci postanowieniami układu zbiorowego pracy (u.z.p.) mogą uwolnić się od obowiązywania jego postanowień przez jego rozwiązanie. Układ zbiorowy może przestać obowiązywać również przez inne okoliczności określane ogólnym pojęciem ustanie.

Określenie „ustanie obowiązywania u.z.p.” jest pojęciem szerokim obejmującym wszystkie przypadki określone w przepisach prawa skutkujące zakończeniem obowiązywania postanowień u.z.p. Obejmuje więc zarówno rozwiązanie układu, jak i inne przypadki skutkujące ustaniem stosowania u.z.p., lecz niebędące skutkiem jego rozwiązania.

Przepisy Kodeksu pracy jako podstawowy sposób ustania obowiązywania stosunku pracy wskazują jego rozwiązanie. Rozwiązanie układu jest zdarzeniem, które stanowi następstwo oświadczenia woli jednej lub obu stron układu. Istotą tego oświadczenia jest wyrażenie chęci doprowadzenia do pozbawienia układu mocy obowiązującej i za pośrednictwem określonego trybu - porozumienia lub wypowiedzenia.

Układ zbiorowy pracy rozwiązuje się (art. 2417k.p.):

• z upływem terminu, na który został zawarty (w ten sposób rozwiązują się układy zawierane na czas określony),

• z upływem okresu wypowiedzenia dokonanego przez jedną ze stron (oświadczenie o wypowiedzeniu może być złożone w stosunku do każdego rodzaju układu, a więc także zawartego na czas określony),

• na podstawie zgodnego oświadczenia stron - za porozumieniem (tym trybem można rozwiązać także każdy rodzaj układu zbiorowego).

Oświadczenie stron o rozwiązaniu układu oraz wypowiedzenie układu następuje w formie pisemnej, a okres wypowiedzenia wynosi 3 miesiące kalendarzowe, chyba że strony w układzie postanowią inaczej.

Kodeks pracy wskazuje również na inny rodzaj ustania obowiązywania układu zbiorowego pracy, a mianowicie na możliwość odstąpienia od stosowania u.z.p. I tak, w razie rozwiązania wszystkich organizacji związkowych, które zawarły układ, pracodawca może odstąpić od stosowania tego układu w całości lub w części po upływie okresu co najmniej równego okresowi wypowiedzenia układu, składając stosowne oświadczenie na piśmie pozostałej stronie tego układu (art. 24119§ 2 k.p. i art. 24129§ 3 k.p.).

Skutki ustania układu

Rozwiązanie układu zbiorowego pracy nie uwalnia automatycznie pracodawcy od postanowień układowych. Pracodawca nadal musi podporządkować się obowiązkom wynikającym z u.z.p., a pracownikom wciąż przysługują określone w nim prawa.

Reklama

Postanowienia układowe określające warunki umowy o pracę mimo rozwiązania układu nadal obowiązują. Obowiązują do czasu zastosowania przez pracodawcę wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy lub/i płacy. W przypadku rozwiązania układu zbiorowego pracy należy stosować art. 2418 § 2 k.p. Wskazaną normę należy także stosować w sytuacji odstąpienia od stosowania układu zbiorowego w całości lub części.

Powyższe oznacza, że pracodawca, chcąc np. pogorszyć warunki wynagradzania w stosunku do wynikających z postanowień układu zbiorowego pracy, musi zastosować wypowiedzenie zmieniające, ewentualnie za zgodą pracownika można zawrzeć porozumienie zmieniające.

Należy zaznaczyć, że wypowiadając warunki pracy lub/i płacy, pracodawca nie jest ograniczony ochroną przed wypowiedzeniem - powszechną i szczególną. Zgodnie z art. 24113 § 2 zdanie 2 k.p., który w tym przypadku stosuje się przy wypowiedzeniu dotychczasowych warunków umowy o pracę lub innego aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy, nie mają zastosowania przepisy ograniczające dopuszczalność wypowiadania warunków takiej umowy lub aktu. W takim przypadku można więc wypowiedzieć warunki pracy lub/i płacy, np. działaczom związkowym, pracownicom w ciąży i korzystającym z urlopu macierzyńskiego. Możliwe jest również dokonanie wypowiedzenia w czasie urlopu pracownika, choroby lub innej usprawiedliwionej nieobecności. Ponadto nie jest wymagana konsultacja zamiaru wypowiedzenia ze związkami zawodowymi (art. 38 k.p.).

Przejście zakładu pracy

W razie przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę układ zbiorowy wygasa. Jest to kolejny sposób ustania obowiązywania układu zbiorowego pracy. A zatem przejście zakładu pracy na nowego pracodawcę wpływa na byt u.z.p. u tego pracodawcy.

Jeżeli dotychczasowy pracodawca był objęty układem zbiorowym pracy, fakt przejęcia zakładu pracy (bez względu na sposób) nie zwalnia automatycznie nowego pracodawcy z obowiązku stosowania postanowień układowych.

Reklama

W okresie jednego roku od dnia przejścia zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę do pracowników stosuje się postanowienia układu, którym byli objęci przed przejściem zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.

Przejmowani pracownicy objęci są postanowieniami dotychczasowego układu zbiorowego pracy przez rok. Upływ obowiązkowego rocznego okresu stosowania postanowień dotychczasowego układu zbiorowego pracy nie powoduje automatycznego wygaśnięcia tych postanowień i zaprzestania ich stosowania wobec przejętych pracowników. Zgodnie z art. 2418 § 2 k.p. po upływie okresu stosowania dotychczasowego układu wynikające z tego układu warunki umów o pracę lub innych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunku pracy stosuje się do upływu okresu wypowiedzenia tych warunków.

Pracodawca, który chce pogorszyć (zmienić) warunki pracy i płacy w stosunku do wynikających z postanowień układu zbiorowego pracy, musi je wypowiedzieć (ewentualnie zmienić za porozumieniem stron).

Dokonując wypowiedzenia zmieniającego (wypowiedzenia warunków pracy lub/i płacy), pracodawca nie jest ograniczony powszechną i szczególną ochroną przed rozwiązaniem stosunku pracy - stosuje się art. 24113 § 2 zdanie drugie k.p.

Układ zbiorowy pracy w wielu przypadkach przyznaje uprawnienia osobom niebędącym pracownikami, np. członkom rodziny pracowników, osobom świadczącym pracę na podstawie umowy o dzieło czy zlecenia. Zgodnie z art. 2418 § 3 k.p, jeżeli nowy pracodawca przejmuje również inne osoby objęte układem obowiązującym u dotychczasowego pracodawcy, stosuje postanowienia układu dotyczące tych osób przez okres jednego roku od dnia przejęcia. Po upływie tego okresu postanowienia układu stosowane wobec tych osób automatycznie wygasają. W tym przypadku pracodawca nie musi dokonywać wypowiedzeń.

dr Ewa Wronikowska

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?