Zbiorowe układy pracy w Niemczech

Zbiorowe układy pracy w Niemczech

Kontynuujemy wątek zbiorowych układów pracy. Dziś przybliżymy Wam specyfikę niemieckich układów pracy.

Inaczej niż w Polsce, Niemcy mają dość ogólny kodeks pracy, określa on ramy organizacyjne, które uzupełniają zapisy zawarte w układach zbiorowych (po niemiecku – Tarifvertrag). Czemu nasi zachodni sąsiedzi mają tak elastyczne prawo pracy? Z pewnością duże znaczenie dla takiego stanu rzeczy mają mocne związki zawodowe oraz wysoka partycypacja pracownicza. Niemcy umieją się organizować i dbać o interesy swoich grup zawodowych. Dzięki temu w zakładach pracy obowiązują satysfakcjonujące zarówno dla pracowników, jak i pracodawców zasady.

Powszechnie obowiązujące ustalenia są wiążące dla wszystkich pracowników danej branży w całym kraju i nadrzędne dla wielu mniejszych porozumień, na poziomie przedsiębiorstw czy zakładów pracy – niektóre z nich modyfikują ogólne ustalenia (na bardziej korzystne dla pracownika). Układy zbiorowe na poziomie zakładów pracy i przedsiębiorstw funkcjonują też w zakładach pracy, których nie dotyczą branżowe ustalenia.

Rekomendowany produkt: Urlopy wypoczynkowe – udzielanie, ustalanie wymiaru i naliczanie wynagrodzenia

Zmiany w sposobie regulacji płacy minimalnej

Niemcy są obecnie w okresie przejściowym mającym na celu wprowadzenie powszechnej płacy minimalnej wynoszącej 8,50 Euro/h. Proces ten budzi wiele kontrowersji, a towarzyszące mu zawirowania – m.in. w postaci zmian płac dla zagranicznych kierowców – odbiły się echem w całej Europie. W jaki sposób regulowane były płace pracowników przed wprowadzeniem powszechnej płacy minimalnej? Odpowiedzialne za te ustalenia były oczywiście układy zbiorowe. Obecnie płaca minimalna w danej branży w dalszym ciągu może być ustalana przez układy zbiorowe, ale musi być równa lub wyższa od państwowego minimum. To także wskazuje, jak dużą siłę mają w Niemczech związki zawodowe w kształtowaniu warunków pracy.

Zadaj pytanie na FORUM

W RFN funkcjonuje obecnie ok. 70 tys. układów zbiorowych, z czego 502 jest ogólnie wiążących (pozostałe są wewnątrzzakładowe). Około 60% wszystkich zatrudnionych pracuje na warunkach zapisanych w korzystnych dla obu stron układach zbiorowych.  To, czym są atrakcyjne warunki pracy zmienia się w zależności od sytuacji na rynku pracy i trendów panujących w branży. Dlatego co jakiś czas układy zbiorowe są renegocjowane, by móc na nowo godzić interesy pracodawców i pracowników.

Zatrudnienie w Niemczech

Pracodawca decydujący się zatrudnić nową osobę, musi w umowie o pracę przedstawić informację o obowiązującym przyszłego pracownika układzie zbiorowym. Jeśli tak się nie stanie, a nowo zatrudniony będzie pracował w warunkach innych niż te odgórnie ustalone, może to być podstawą do ubiegania się o odszkodowanie. Zapisy zawarte w układzie zbiorowym są zawsze nadrzędne względem tych, zawartych w umowie o pracę – wyjątkiem są sytuacje, gdy pracodawca proponuje warunki pracy bardziej korzystne dla pracownika niż układ zbiorowy.

Sądownictwo pracy w Niemczech

Zanim się zatrudnisz:

• sprawdź, czy i jaki układ zbiorowy obowiązuje w Twoim miejscu pracy
• przeanalizuj dokładnie jego zawartość (pamiętaj, że możesz poprosić o polską wersję dokumentu!)

Kiedy pracujesz:

• kontroluj co jakiś czas, czy Twoje warunki pracy są zgodne z obowiązującym w firmie układem zbiorowym.

Jeśli masz podstawy, by podejrzewać, że pracodawca nie jest wobec Ciebie uczciwy, warto skontaktować się z Niemieckim Zrzeszeniem Związków Zawodowych (DGB). Na stronie internetowej organizacji [http://berlin-brandenburg.dgb.de/beratung/eb/?tab=tab_0_2 ] znajdziesz informację o numerach telefonów oraz godzinach pracy polskich konsultantów.

Niemiecka płaca minimalna a interpretacja przepisów