REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Układ zbiorowy pracy jako źródło prawa pracy

Donata Hermann
ekspert ds. prawa i rynku pracy
Układ zbiorowy pracy jako źródło prawa pracy. / Fot. Fotolia
Układ zbiorowy pracy jako źródło prawa pracy. / Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Kodeks pracy nie jest jedynym źródłem prawa pracy. Źródłem prawa pracy są również inne ustawy i wydane na ich podstawie akty wykonawcze, źródłem prawa pracy mogą stać się również postanowienia układu zbiorowego pracy.

Układ zbiorowy = porozumienie

Układ zbiorowy pracy jest formą porozumienia dokonywanego w wyniku dwustronnych rokowań pracodawcy i zakładowej organizacji związkowej. Uzgodnione przez strony warunki pracy i płacy stają się źródłem prawa pracy.

REKLAMA

Autopromocja

Rokowania te mogą być prowadzone zarówno na poziomie zakładowym jak i ponadzakładowym. O tym jaki układ zostanie zawarty, decydują wyłącznie strony uprawnione do zawarcia układu. W praktyce może zdarzyć się tak, ze pracodawca będzie objęty zarówno układem zakładowym oraz ponadzakładowym albo tylko jednym z nich.

Postanowienia układu zbiorowego  nie mogą być mniej korzystne niż ogólne przepisy prawa pracy, natomiast postanowienia zakładowego układu zbiorowego nie mogą być mniej korzystne niż postanowienia ponadzakładowego układu zbiorowego.

Zobacz produkt: KODEKS PRACY 2015 z komentarzem + CD

Co oznacza, że strony układu nie mogą dokonywać mniej korzystnych regulacji dotyczących uprawnień i świadczeń pracowników niż przewidują to postanowienia układu ponadzakładowego.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Podstawą zawierania układu zbiorowego pracy jest dział 11 Kodeksu pracy. Układ zbiorowy pracy określa prawa i obowiązki stron stosunku pracy i jest tworzony dla pracowników. Mimo to mogą nim być objęte również osoby zatrudnione na innej podstawie niż stosunek pracy, np. zleceniobiorcy lub osoby zatrudnione na podstawie umowy o dzieło. Odrębną grupę osób, która może być objęta układem, stanowią byli pracownicy – renciści i emeryci. W odniesieniu do nich regulacja układowa może dotyczyć prawa do rożnego rodzaju świadczeń.

Zapraszamy na FORUM

Wyłączenia z regulacji układowej

Postanowienia układu zbiorowego pracy dotyczą wszystkich pracowników zatrudnionych w zakładzie pracy objętym postanowieniami układu, chyba że strony układu postanowią inaczej. Wyłączeniu spod postanowień układu może podlegać np. określona grupa pracowników wyodrębniona ze względu na charakter pracy lub wykonywany zawód. Jeśli strony postanowią o wyłączeniu pewnej grupy pracowników, to postanowienia układu nie będą dotyczyły tej grupy osób w całości. Oczywiście będą miały do nich zastosowanie ogólne przepisy prawa pracy.

Często można spotkać się z wyłączeniem z woli stron, grupy pracowników zaliczanych do kadry kierowniczej w części dotyczącej warunków wynagradzania. Nie dotyczy to jednak osób zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy oraz osób zarządzających zakładem pracy na innej podstawie niż stosunek pracy, których zasady wynagradzania z mocy przepisów nie mogą być określone w zakładowym układzie zbiorowym pracy.

Przepisy Kodeksu pracy wyraźnie wskazują podmioty, dla których układ zbiorowy pracy nie może być zawierany. Układu nie zawiera się dla:

  • członków korpusu służby cywilnej,
  • pracowników urzędów państwowych zatrudnionych na podstawie mianowania i powołania,
  • pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie wyboru, mianowania i powołania w urzędach marszałkowskich, starostwach powiatowych, urzędach gminy, biurach związków jednostek samorządu terytorialnego oraz ich odpowiednikach, jak i jednostek administracyjnych jednostek samorządu terytorialnego,
  • sędziów i prokuratorów.

Dokonanie zmian w zakładowym układzie zbiorowym pracy

Podstawa prawna:

  • - art. 239, 241 26,  dział jedenasty Ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U.2014.1502 j.t.)
Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Świadczenie urlopowe w szkołach. Czy powinno uwzględniać kryterium socjalne?

Do 31 sierpnia 2024 r. nauczyciele powinni otrzymać świadczenia urlopowe. Świadczenie, wypłacane wszystkim nauczycielom, jest finansowane ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Czy powinny uwzględniać kryterium socjalne?

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Więcej osób uzyska prawo do świadczenia

1 września 2024 r. więcej osób uzyska prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Jakie warunki należy spełniać, żeby nabyć prawo do tego świadczenia?

Wcześniejsze emerytury dla nauczycieli. Kto ma prawo do nowej emerytury? Kiedy można złożyć wniosek?

1 września 2024 r. wejdą w życie zmiany przepisów Karty Nauczyciela. Więcej osób będzie mogło skorzystać z wcześniejszej emerytury dla nauczycieli. Kiedy można złożyć wniosek o wcześniejszą emeryturę?

Czy 14 lipca to niedziela handlowa?

Czy w lipcu jest jakaś niedziela handlowa? Czy w tym miesiącu możemy zaplanować zakupy na niedzielę? 

REKLAMA

Zmiana zasad obliczania stażu pracy. Jak to wpłynie na uprawnienia pracownika [przykłady]

Na podstawie stażu pracy ustalane są przysługujące pracownikowi uprawnienia, takie jak wymiar urlopu wypoczynkowego czy okres wypowiedzenia. Jeżeli do stażu pracy będą wliczane także inne okresy, np. prowadzenia działalności gospodarczej czy świadczenia pracy na podstawie umowy zlecenia, sposób ustalania uprawnień pracowniczych radykalnie się zmieni.

Maksymalna temperatura w pracy – będą nowe przepisy bhp!

Jaka może być maksymalna temperatura w pracy? W związku z występującymi upałami pracownicy pytają o swoje prawa. Będą nowe przepisy bhp chroniące pracowników przed pracą w upale. Dnia 10 lipca 2024 r. odbyło się spotkanie z Głównym Inspektorem Pracy w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Tę informację należało obowiązkowo złożyć pracodawcy do 10 lipca. Jakie konsekwencje grożą w razie jej niezłożenia?

10 lipca 2024 r. minął termin złożenia przez zakładowe organizacje związkowe informacji o liczbie członków. Do tego dnia należało poinformować pracodawcę o liczbie związkowców według stanu na 30 czerwca br. Czy organizacjom, które nie dopełniły tego obowiązku, grożą jakieś sankcje? 

Nowelizacja Kodeksu pracy. Zmiany dotyczą podstawowych uprawnień pracowniczych

Projekt nowelizacji Kodeksu pracy zakłada zmiany dotyczące podstawowych uprawnień pracowniczych. Do stażu pracy będzie wliczany okres wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia lub świadczenia usług zawartych z obecnym pracodawcą. Wpłynie to m.in. na długość okresu wypowiedzenia oraz wysokość odprawy w przypadku rozwiązania umowy o pracę.

REKLAMA

Urlop wypoczynkowy: wymiar, udzielanie, wynagrodzenie i dofinansowanie

Urlop wypoczynkowy jest jednym z podstawowych uprawnień pracowniczych. Przepisy prawa pracy dokładnie określają jego wymiar i zasady udzielania. Pracownikom przysługuje wynagrodzenie urlopowe. Pracodawcy często też dofinansowują im wypoczynek.

Jak motywować pracowników, także pokolenie Z? Oto najskuteczniejsze metody

Jak skutecznie motywować pracowników? Co najbardziej docenia pokolenie Z? Jak zbudować motywującą kulturę pracy? Poznaj skuteczne metody motywowania pracowników: klucz do sukcesu Twojego zespołu HR.

REKLAMA