Dofinansowanie do karnetów sportowych dla pracowników a składki ZUS

Problem

Zamierzamy sfinansować naszym pracownikom karnety - abonamenty sportowe. Jaką formę finansowania przyjąć, aby koszt tego dofinansowania mógł zostać wyłączony z podstawy oskładkowania?

Rada

Najbezpieczniejszą formą będzie wprowadzenie do przepisów o wynagradzaniu prawa do nabywania przez pracowników od pracodawcy karnetów sportowych po niższej cenie (tj. za częściową, choćby symboliczną, odpłatnością). Wówczas wartość karnetu, w części opłaconej przez pracodawcę, nie będzie oskładkowana. Istnieje także możliwość sfinansowania tych karnetów ze środków zfśs (jeśli pracodawca posiada taki fundusz). Będą one zwolnione z oskładkowania pod warunkiem, że zostaną przyznane pracownikom z zastosowaniem kryterium socjalnego, a nie wszystkim "po równo". Szczegóły w uzasadnieniu.

Polecamy: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń

Uzasadnienie

Zasadniczo wynagrodzenie za pracę oraz inne przychody ze stosunku pracy stanowią podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne (art. 18 ust. 1 i 2, art. 20 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 9 ustawy systemowej oraz art. 81 ust. 1 ustawy zdrowotnej). Niektóre rodzaje przychodów są zwolnione z oskładkowania. Do wyłączeń z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zalicza się - oprócz wynagrodzenia chorobowego i zasiłków - także przychody określone w rozporządzeniu w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (dalej: rozporządzenie składkowe).

Z podstawy wymiaru składek są m.in. wyłączone niektóre korzyści materialne pracowników uzyskiwane od pracodawcy, jeśli zostaną spełnione łącznie następujące warunki (§ 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia składkowego):

• korzyść pracownika ma formę niepieniężną i polega na zakupie od pracodawcy artykułów lub usług po cenach niższych niż detaliczne,
• zasady nabywania określonych świadczeń zostały określone w przepisach płacowych wymienionych w powołanym przepisie rozporządzenia składkowego,
• pracownik poniósł za nie częściową odpłatność.

Wartość pieniężna karnetów sportowych sfinansowanych w całości przez pracodawcę ze środków innych niż zfśs podlega oskładkowaniu.

Taką wykładnię przepisów od lat konsekwentnie potwierdza ZUS w wydawanych interpretacjach indywidualnych. W jednej z najnowszych interpretacji (z 10 stycznia 2019 r., znak: WPI/200000/43/1388/2018) ZUS uznał, że jeżeli przepisy płacowe obowiązujące u pracodawcy wprost przewidują uprawnienie pracownika do nabycia niektórych artykułów czy usług, a pracownik ponosi za to częściową odpłatność, to wartość takiego świadczenia w części opłaconej przez pracodawcę nie będzie oskładkowana. Ponadto organ wyjaśnił, że:

ZUS

(...) częściowa odpłatność polega w tym przypadku na partycypowaniu pracownika (choćby symbolicznym) w pokryciu kosztów zakupu niektórych artykułów, przedmiotów lub usług. Pracownik uzyska efekt, o którym mowa w przepisie rozporządzenia wówczas, gdy pracodawca dokona zakupu towarów lub udostępni korzystanie z usług po cenie niższej od tej, do której uiszczenia pracownik zobowiązany byłby w przypadku osobistego (…) nabycia tychże dóbr.

ZUS zwraca uwagę, że pracownik pokrywa w części koszt zakupu tych karnetów, choćby symbolicznie, w ten sposób, że pracodawca dokonuje ich zakupu, a następnie udostępnia pracownikowi korzystanie z tych usług po cenie niższej od tej, którą pracownik byłby zobowiązany zapłacić według cen rynkowych. Omawiane zwolnienie nie ma natomiast zastosowania, jeśli to pracownik sam dokona zakupu karnetu sportowego, a pracodawca zwróci mu część kwoty (która ma być finansowana przez pracodawcę). W tej sytuacji, zdaniem ZUS, nie można mówić o korzyści w postaci umożliwienia zakupu towaru lub usługi po cenie niższej niż detaliczna w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia składkowego, ponieważ w rzeczywistości pracownik nabywa prawo do świadczenia pieniężnego wypłacanego po spełnieniu określonych warunków (por. interpretację ZUS z 29 maja 2015 r., znak: WPI/200000/43/570/2015).

W firmie ABC obowiązuje regulamin wynagradzania, zgodnie z którym pracownicy mogą nabywać od pracodawcy karty Benefit uprawniające do korzystania z obiektów rekreacyjno-sportowych, na warunkach określonych w regulaminie wynagradzania. Pracownik jest uprawniony do zakupu po cenie niższej niż detaliczna usługi - abonamentu na zajęcia sportowo-rekreacyjne (w postaci kart "A.B.", dalej: Abonament). Tytułem współfinansowania Abonamentu pracownik ponosi co miesiąc koszt w wysokości 10 zł. Kwota ta jest potrącana z miesięcznego wynagrodzenia pracownika, na podstawie jego pisemnej zgody, począwszy od pierwszego miesiąca objęcia pracownika uprawnieniami z tytułu Abonamentu.

Ze względu na to, że regulamin wynagradzania wprost przewiduje koszty udziału pracownika w abonamencie rekreacyjno-sportowym, wartość abonamentu sfinansowana przez pracodawcę będzie wyłączona z podstawy wymiaru składek.

Prawo pracownika do nabycia po niższych cenach karnetów sportowych musi być powiązane z gwarancją ze strony pracodawcy do częściowego finansowania tych świadczeń, a nie wskazywać tylko na "możliwość" finansowania świadczenia (interpretacja ZUS z 3 listopada 2016 r., znak: DI/100000/43/1041/2016). Istotne jest to, aby ww. świadczenia wynikały z przepisów należących do źródeł prawa pracy w rozumieniu art. 9 Kodeksu pracy, tj. układów zbiorowych, innych porozumień, regulaminów czy statutów. W sytuacji gdy będę określone w innych dokumentach, to będą oskładkowane nawet wówczas, gdy pracownik uzyska je po cenach niższych niż detaliczne (interpretacja ZUS z 8 maja 2018 r., znak WPI/200000/43/417/2018). Według ZUS zarządzenie ustalone przez pracodawcę, określające zasady dopłat do programu sportowego, nie może być uznane za przepisy o wynagradzaniu, ponieważ nie stanowi ono integralnej części regulaminu wynagradzania (interpretacja ZUS z 6 lipca 2016 r., znak: WPI/200000/43/751/2016). Także odpowiednie zapisy w umowie o pracę nie uprawniają do skorzystania ze zwolnienia (interpretacja ZUS z 2 czerwca 2015 r., znak: WPI/200000/43/618/2015).

Prawo do zakupu przez pracownika usługi po cenie niższej niż detaliczna, przyznane na mocy zarządzenia pracodawcy lub stosownego przepisu w umowie o pracę, zgodnie z wytycznymi ZUS nie korzysta ze zwolnienia składkowego.

Za "przepisy o wynagradzaniu" można natomiast uznać postanowienia uchwały wspólników - tak zostało wskazane w wyroku Sądu Najwyższego z 6 maja 2010 r. (II UK 337/09).

Drugim potencjalnie korzystnym sposobem sfinansowania karnetów sportowych jest zfśs. Na podstawie § 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia składkowego podstawy wymiaru składek nie stanowią bowiem świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Jeśli zatem pracodawca zakupi karnety sportowe ze środków zfśs i przekaże je pracownikom z uwzględnieniem tzw. kryterium socjalnego, to wartość tych świadczeń będzie w całości wyłączona z podstawy wymiaru składek. Zastosowanie kryterium socjalnego, czyli uzależnienie świadczenia finansowanego z zfśs od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osób uprawnionych, jest warunkiem skorzystania ze zwolnienia składkowego (por. np. interpretację ZUS z 16 grudnia 2014 r., znak: WPI/200000/43/1335/2014).

Regulamin zfśs w spółce z o.o. przewiduje dofinansowanie z tego funduszu m.in. karnetów na zajęcia sportowe. Zgodnie z regulaminem pracodawca ustalił trzy progi dochodowe (średni dochód ustalany na członka rodziny uprawnionego pracownika), na podstawie których jest przydzielana kwota finansowania - odpowiednio w wysokości 100%, 80% lub 60% wartości miesięcznego karnetu. W tej sytuacji zarówno świadczenia sfinansowane z zfśs w całości, jak i wartość dopłat do świadczeń korzystają ze zwolnienia składkowego.

Regulamin zfśs przewiduje finansowanie abonamentów sportowych dla wszystkich pracowników w równej kwocie po 140 zł miesięcznie. W tej sytuacji wartość sfinansowanych z zfśs abonamentów podlega oskładkowaniu, ponieważ przy przyznawaniu świadczeń z zfśs nie zastosowano kryterium socjalnego.

PODSTAWA PRAWNA:

• art. 4 pkt 9, art. 18 ust. 1 i ust. 2, art. 20 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 300; ost.zm. Dz.U. z 2019 r. poz. 303

• art. 81 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1510; ost.zm. Dz.U. z 2019 r. poz. 447

• § 1, § 2 ust. 1 pkt 19 i pkt 26 rozporządzenia Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1949