Nowe świadczenie 1000 plus miesięcznie na drugie dziecko. Zasady i limity

• Jak wyjść z tego impasu? I czy nowe świadczenie 1000 plus miesięcznie na drugie dziecko - rozwiąże demograficzny problem w Polsce?
• Optymalny model – „2 + 2” co da 1000 plus
• PROJEKT: nowe świadczenie 1000 plus miesięcznie na drugie dziecko. Zasady i limity
• Jaka jest droga projektu 1000 plus dla modelu 2+2?
• Nowe świadczenie 1000 plus miesięcznie na drugie dziecko. Zasady i limity
• Nowe świadczenie 1000 plus miesięcznie na drugie dziecko. Zasady i limity. Uzasadnienie konstytucyjne
• Nowe świadczenie 1000 plus miesięcznie na drugie dziecko. Zasady i limity. OPINIE POZYTYWNE [pisownia oryginalna według komentarzy użytkowników]
• Nowe świadczenie 1000 plus miesięcznie na drugie dziecko. Zasady i limity. OPINIE NEGATYWNE [pisownia oryginalna według komentarzy użytkowników]

Stan rzeczy budzi poważne obawy. Jak już było wskazane, Polska należy do grona państw Unii Europejskiej o najniższej liczbie urodzeń, co stanowi istotny problem społeczno-gospodarczy. Skutki tej tendencji są szczególnie dramatyczne w kontekście przyszłości systemu ubezpieczeń społecznych – a właściwie tego, co z niego zostanie za kilkadziesiąt lat. Obecne pokolenie wchodzących na rynek pracy, czy tych, którzy już na nim są 10 czy 15 lat, może stanąć przed brakiem środków na świadczenia emerytalno-rentowe. System, który dziś wspiera starsze pokolenia, w najbliższym czasie może okazać się niewystarczający z powodu kurczącego się grona osób pracujących i rosnącej liczby emerytów. Mamy solidarność społeczną, która wyraża się tym, że pracujący dzisiaj partycypują w utrzymaniu tych niepracujących, i tak cały czas.

Jak wyjść z tego impasu? I czy nowe świadczenie 1000 plus miesięcznie na drugie dziecko - rozwiąże demograficzny problem w Polsce?

Jedynym rozsądnym rozwiązaniem jest aktywne zachęcanie społeczeństwa do rodzenia większej liczby dzieci (aktualnie na kobietę przypada 1,1 dziecka) – im więcej, tym lepiej. Poziom 2,1 niezbędny jest do zastępowalności pokoleń.

Optymalny model – „2 + 2” co da 1000 plus

Największe korzyści przyniesie model rodziny z co najmniej dwójką dzieci, model 2+2. Dlaczego akurat taki wzorzec? Bo – jak podkreślają autorzy propozycji – rodzina z dwójką potomstwa tworzy trwałą podaż młodych pracowników, co w dłuższej perspektywie daje większy zwrot dla budżetu niż rodzin z jednym dzieckiem. Aby wesprzeć ten model, Prezydent Karol Nawrocki zaproponował specjalny program pomocy finansowej dla rodzin wychowujących co najmniej dwoje dzieci. Zakłada on (pisząc w uproszczeniu):

• dodatek 1000+ (lub podobną formę wsparcia),
• obniżki podatkowe (np. zmniejszenie stawki PIT dla rodziców),
• inne ulgi socjalne, które mają ulżyć gospodarstwom domowym już dziś.

Cel jest jasny: inwestycja w rodzinne polityki dziś ma zaowocować wyższymi dochodami budżetu jutro. Jeśli więcej rodzin zdecyduje się na dwójkę lub więcej dzieci, w przyszłości system ubezpieczeń społecznych będzie miał szerszą bazę finansową.

PROJEKT: nowe świadczenie 1000 plus miesięcznie na drugie dziecko. Zasady i limity

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (dalej jako: projekt) ma na celu wprowadzić zmiany w szeregu przepisów podatkowych. Projektem ma się zmienić ustawę z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn zm.), ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, ustawę z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz ustawę z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej. Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2025 r. poz. 340, 368, 620, 680 i 1022.

Dokładna treść projektu w omawianym zakresie 1000 plus dla modelu 2+2 jest taka:

Art. 1. W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.) w art. 27:

1. ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Podatek dochodowy, z zastrzeżeniem ust. 1aa oraz art. 29-30f, pobiera się od podstawy jego obliczenia według następującej skali:

2) po ust. 1 dodaje się ust. 1aa i ust. 1ab w brzmieniu:

„1aa. W przypadku podatnika, który w roku podatkowym w stosunku do co najmniej dwojga dzieci, o których mowa w art. 6 ust. 4c, z uwzględnieniem art. 6 ust. 4e i 8, wykonywał władzę rodzicielską, pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało, lub sprawował funkcję rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą, a w przypadku pełnoletnich uczących się dzieci - wykonywał ciążący na nim obowiązek alimentacyjny albo sprawował funkcję rodziny zastępczej, przy czym do liczby tych dzieci nie wlicza się dzieci, które na podstawie orzeczenia sądu zostały umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych albo pozostają w związku małżeńskim, kwota zmniejszająca podatek wynosi 16 800 zł, a od nadwyżki ponad podstawę obliczenia podatku wynoszącą 140 000 zł podatek wynosi 32%; art. 21 ust. 46-48 stosuje się odpowiednio.

1ab. Przepisu ust. 1aa nie stosuje się do podatnika, który w danym roku podatkowym jest zobowiązany do zapłaty daniny solidarnościowej, o której mowa w art. 30h.”.

W uzasadnieniu do projektu podkreślono: "Ad. 1) Obowiązujący próg podatkowy 120 000 zł został wprowadzony w 2022 r. i od tego czasu nie był waloryzowany, mimo że Polska doświadczyła w tym okresie znacznego wzrostu wynagrodzeń oraz inflacji, która pomimo spadku nadal oddziałuje na sytuację finansową polskich rodzin. Oznacza to, że efektywne obciążenie dochodów Polaków podatkiem dochodowym rozliczanym według skali podatkowej wzrosło, mimo że formalnie stawki podatku pozostały na niezmienionym poziomie (12% i 32%). Realna wartość 120 000 zł z 2022 r. to obecnie tylko około 90 000 zł (wg kalkulatora inflacyjnego na stronie Ministerstwa Finansów). Faktyczne opodatkowanie osób rozliczających podatek PIT według skali wzrosło przez te lata nieproporcjonalnie wyżej od opodatkowania osób rozliczających się podatkiem liniowym lub ryczałtem ewidencjonowanym, których obciążenie PIT, co do zasady rośnie proporcjonalnie do wzrostu dochodu. Projektowana ustawa ma także zniwelować tę oczywistą niekonsekwencję, przyczyniając się do zwiększenia sprawiedliwości podatkowej pomiędzy podatnikami „w skali” i „na podatku liniowym”.

Jaka jest droga projektu 1000 plus dla modelu 2+2?

• W dniu 11 sierpnia 2025. Projekt wpłynął do Sejmu - druk nr 1898
• 20 sierpnia 2025. Skierowano do opinii do organizacji samorządowych
• 4 listopada 2025. Skierowano do I czytania na posiedzeniu Sejmu
• 9 stycznia 2025 – nic nowego, czekamy. Na dzień 9 stycznia 2026 roku projekt ustawy utknął na etapie I czytania w Sejmie i nie został jeszcze przyjęty do dalszych prac legislacyjnych. Oznacza to, że choć inicjatywa jest ambitna i odpowiada na pilne wyzwania demograficzne, jej wdrożenie w życie wciąż wisi w powietrzu, czy realne jest wejście w życie w 2026 r. i korzystanie z ulg w 2027 r., może.

Projekt ustawy, który ma wprowadzić te zmiany ma takie założenia:

1. zmniejszenie obciążeń podatkowych – przede wszystkim poprzez obniżenie ciężaru podatku PIT dla rodziców wychowujących co najmniej dwoje dzieci,
2. zmiany w ustawie o podatku od osób prawnych (CIT),
3. modyfikację Ordynacji podatkowej,
4. uszczelnienie systemu VAT (działania mające na celu zwiększenie skuteczności zbierania podatku od towarów i usług),
5. zmiany w ustawie o KAS – w tym wprowadzenie obowiązkowych i cyklicznych kontroli cen transferowych w największych przedsiębiorstwach, co ma podnieść ściągalność podatku CIT.

Nowe świadczenie 1000 plus miesięcznie na drugie dziecko. Zasady i limity

Według założeń kwota ulgi wzrasta do 16 800 zł, co w praktyce oznacza, że dochód rodzica (lub opiekuna) dwójki dzieci jest zwolniony z PIT do 140 000 zł rocznie (dla dwóch pracujących rodziców – do 280 000 zł). Rozwiązanie ma na celu wsparcie rodzin wielodzietnych w obliczu rosnących kosztów utrzymania, edukacji i opieki zdrowotnej oraz demograficznego kryzysu. Według takich schematów ulga przysługuje pod warunkiem, że dzieci pozostają na utrzymaniu rodzica i nie zarabiają własnych dochodów przekraczających ustawowo określone limity; jednocześnie zachowane jest prawo do jednoczesnego stosowania innych ulg prorodzinnych.

Nowe świadczenie 1000 plus miesięcznie na drugie dziecko. Zasady i limity. Uzasadnienie konstytucyjne

Zgodnie z art. 32, 71 ust. 1 oraz art. 18 Konstytucji RP państwo ma obowiązek pomocy rodzinom, w szczególności wychowującym dzieci. Preferencje podatkowe dla rodzin wielodzietnych są dopuszczalne, gdyż dotyczą odrębnej, obiektywnie odmiennej sytuacji ekonomicznej i społecznej; spełniają zasady równości, proporcjonalności oraz nie dyskryminują w sposób nieuzasadniony - stad też taka forma pomocy jest uzasadniona. Z uzasadnienia i orzecznictwa wynika: "Projektowane rozwiązanie spełnia również konstytucyjną zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Preferencja podatkowa została ukierunkowana na ściśle określoną grupę podatników – rodziny wychowujące co najmniej dwoje dzieci – której szczególna sytuacja materialna i znaczenie dla interesu publicznego (utrzymanie potencjału demograficznego) uzasadniają odmienne traktowanie w systemie podatkowym. Środek ten jest przydatny, ponieważ wprost zwiększa dochód rozporządzalny rodzin wielodzietnych, co wspiera ich bieżące utrzymanie i poprawia warunki wychowania dzieci. Jest również konieczny, gdyż dotychczasowe rozwiązania podatkowe w niewystarczającym stopniu kompensowały dodatkowe koszty ponoszone przez tę grupę podatników, a alternatywne środki – takie jak jednorazowe świadczenia – nie zapewniają trwałego efektu dochodowego. Wreszcie jest proporcjonalny sensu stricto, gdyż korzyść dla beneficjentów (wzmocnienie sytuacji ekonomicznej rodzin i realizacja polityki prorodzinnej państwa) pozostaje w odpowiedniej relacji do ewentualnych kosztów fiskalnych ponoszonych przez budżet państwa, które są akceptowalne w świetle wagi chronionego dobra konstytucyjnego, jakim jest rodzina. Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie (m.in. wyrok z 26 kwietnia 1999 r., sygn. K 33/98) podkreślał, że preferencje podatkowe ukierunkowane na realizację konstytucyjnie chronionych wartości, takich jak ochrona rodziny, mieszczą się w granicach dopuszczalnej ingerencji w zasadę równości i mogą być uznane za środki proporcjonalne, jeśli są racjonalnie powiązane z celem i nie wykraczają poza to, co niezbędne dla jego osiągnięcia.”.

Nowe świadczenie 1000 plus miesięcznie na drugie dziecko. Zasady i limity. OPINIE POZYTYWNE [pisownia oryginalna według komentarzy użytkowników]

• "Wreszcie ktos docenia rodziny z dwójką dzieci!!!! To sprrawiedliwe - my też mamy wydadki, a dotąd czulismy się pominieci"
• "Tysiąc złociszczy miesięcznie realnie pomorze nam spłacić kredyt i odłożyć na studja dzieci"
• "To motywacja, żeby zdecydować się na drugie dziecko - w końcu państwo wspiera odpowiedzialnych rodziców"
• "Świetnie, że waloryzują te świadczenia - inflacja wszystko pożera, a koszty wychowania dzieci rosną"
• "Program może zaczymać kryzys demograficzny - potrzebujemy więcej dzieci w Polsce"
• "To inwestycja w przyszłość kraju - dzieci to przyszli pracownicy i podatnicy. Wyrównuje szanse rodzin z różnych regionów - wszędzie koszty życia rosną"
• "Więcej pieniedzy w rodzinach to wieksza konsumpcja i rozwuj lokalnej gospodarki".

Nowe świadczenie 1000 plus miesięcznie na drugie dziecko. Zasady i limity. OPINIE NEGATYWNE [pisownia oryginalna według komentarzy użytkowników]

• "Kolejny program wyborczy - pieniądze zamiast systemu dostępnych żłobków i przedszkoli"
• "1000 zł to za mało przy obecnych cenach - to tylko pozory pomocy"
• "Czemu akurat 2+2????!!!! A co z rodzinami wielodzietnymi, które mają większe potrzeby? Wolałabym niższe podatki i normalną służbę zdrowia niż te jałmużny......"
• "Skąd na to pieniądze? Znowu wzrosną podatki lub zadłużenie publiczne"
• "To populizm przedwyborczy - kupowanie głosów za publiczne pieniądze. Ludzie bez dzieci znowu będą finansować cudzą prokreację - gdzie sprawiedliwość?"
• Pieniądze powinny iść na edukację., moze zdrowie, infrastrukturę - nie na socjal. To nie rozwiąrze problemów demograficznych - potrzeba kompleksowej polityki rodzinnej. Wolę płacić mniej podatków i sam decydować o swoich pieniądzach"
• "Kto za to zapłaci? Rząd rozdaje, ale samorządy muszą dofinansowywać żłobki, przedszkola, szkoły. Zamiast transferów socjalnych wolałbym dotacje na budowę miedszkań komunalnych. To obciążenie dla ZUS i systemu administracyjnego - kolejne koszty obsługi. Program nie rozwiązuje realnych problemów rodzin - braku mieszkań, słabej edukacji, kolejek do lekarzfy"

Źródło: Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (dalej jako: projekt)