Kategorie

Przedsiębiorco, sprawdź jak prawidłowo dokonać potrącenia wierzytelności

Brzezińska-Grabarczyk Dorota
Małgorzata Cieśla
Przedsiębiorco, sprawdź jak prawidłowo dokonać potrącenia wierzytelności.
Przedsiębiorco, sprawdź jak prawidłowo dokonać potrącenia wierzytelności.
Instytucja ustawowego potracenia wierzytelności jest często używana w branży budowlanej. W praktyce obserwujemy kilka powtarzających się błędów związanych z potrąceniem, których można uniknąć.

Potrącenie wierzytelności jest możliwe, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie wierzycielami i dłużnikami, a obie należności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub innym organem państwowym. Do dokonania potrącenia wystarczy złożenie oświadczenia przez jedną ze stron umowy. Oświadczenie o potrąceniu najlepiej złożyć w formie pisemnej i wysłać listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Sprawa wydaje się prosta, nie zawsze jednak dochodzi do skutecznego potrącenia wzajemnych wierzytelności.

Polecamy: Pakiet Kadrowy: Wynagrodzenia 2020 + Czas pracy 2020 + Zatrudnianie i zwalnianie pracowników + Uprawnienia rodziców w pracy

3 najczęściej popełniane błędy przy potrącaniu wierzytelności

  1. Potrącenie wierzytelności, których termin płatności jeszcze nie upłynął (niewymagalnych).

Reklama

Potrącenie jest możliwe tylko wtedy, gdy wierzytelności podlegające potrąceniu są już wymagalne. Jeśli umowa nie wskazuje wprost terminu płatności, przed wysłaniem oświadczenia o potrąceniu należy wezwać kontrahenta do zapłaty, wyznaczyć mu termin i poczekać na upływ tego terminu.

Jeśli inwestor obciążył wykonawcę karami umownym, aby można je było potrącić, trzeba najpierw wysłać wykonawcy wezwanie do zapłaty kar w terminie np. 7 dni, a po jego upływie należy wysłać kolejne pismo z oświadczeniem o potrąceniu. Wysłanie jednego pisma, w którym wzywa się do zapłaty i dokonuje potrącenia należności jest niewystarczające i  potrącenie będzie bezskuteczne.

  1. Brak podpisu pod oświadczeniem o potrąceniu.

Oświadczenie o potrąceniu musi być podpisane przez osobę upoważnioną do reprezentowania podmiotu, który dokonuje potrącenia. W przypadku osób prawnych wymagany jest podpis osób reprezentujących (zgodnie z KRS) lub pełnomocnika upoważnionego do składania oświadczeń o potrąceniu. U osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą wymagany będzie podpis tej osoby lub pełnomocnika upoważnionego do składania oświadczeń o potrąceniu.

Jeśli księgowy lub księgowa nie mają pisemnego pełnomocnictwa do składania oświadczeń o potrąceniu, to faktura podpisana przez księgową i opatrzona informacją o zaliczeniu na poczet długu wykonawcy z tytułu kar umownych części wynagrodzenia należnego temu wykonawcy, nie wystarczy aby dokonać skutecznego potrącenia.

  1. Nieprawidłowe doręczenie oświadczenia.

Oświadczenie o potrąceniu jest skuteczne dopiero z chwilą kiedy dojdzie do drugiej strony, w taki sposób żeby mogła się zapoznać z jego treścią. Nie wystarczy więc dokonać rozliczenia w wewnętrznym systemie księgowym, czyli tzw. kompensaty i odnotować, że wierzytelność przysługującą inwestorowi (potrącającemu) od wykonawcy zaliczono na poczet długu wykonawcy u inwestora.

Jakie są skutki prawne potrącenia?

Reklama

W wyniku potrącenia następuje przymusowe zaspokojenie długu, a wierzytelności umarzają się do wysokości wierzytelności niższej. Wraz z umorzeniem wierzytelności wygasają prawa towarzyszące (np. poręczenie, hipoteka, zastaw). Co najważniejsze, przy potrąceniu należności dochodzi do uznania długu.

Inwestor dokonał wobec wykonawcy potrącenia wynagrodzenia wraz z naliczonymi karami umownymi, po czym wykonawca wytoczył inwestorowi proces o zapłatę wynagrodzenia wykazując, że kary umowne są np. rażąco wygórowane albo w ogóle się nie należą. W takiej sytuacji inwestor nie będzie mógł twierdzić, że wykonawcy nie należy się wynagrodzenie w dochodzonej kwocie.

W praktyce oświadczenie o potrąceniu jest równoznaczne z tym, że inwestor uznał dług w postaci wynagrodzenia wykonawcy i potrącając wzajemne wierzytelności stron, dokonał w ten sposób zapłaty tego wynagrodzenia. W efekcie, jeśli wykonawca wykaże, że kary nie przysługiwały inwestorowi, a więc oświadczenie o potrąceniu było nieskuteczne, to inwestor będzie zobowiązany do zapłaty wykonawcy wynagrodzenia, które uznał dokonując potrącenia.

W jakich okolicznościach dokonanie potrącenia stanowi skuteczną obronę w procesie sądowym?

Nowelizacja przepisów postępowania cywilnego stanowi dla dłużników i wierzycieli wzajemnych pewną pułapkę. Dotychczas w postępowaniu przed sądem, pozwany o wynagrodzenie inwestor mógł w zasadzie bez ograniczeń bronić się przed zapłatą tym, że potrącił wynagrodzenie wykonawcy z naliczonymi karami umownymi, nawet jeśli kary i wynagrodzenie miały swoją podstawę w innych umowach.

Wykonawcę i inwestora łączy pięć różnych umów, na pięciu różnych budowach. Wykonawca pozywa inwestora o zapłatę wynagrodzenia z umowy nr 1. Inwestor obciąża karami umownymi wykonawcę z umowy nr 3. Następnie inwestor dokonuje potrącenia kar umownych przysługujących mu z umowy nr 3 z wynagrodzeniem wykonawcy przysługującym wykonawcy z umowy nr 1 (co jest prawnie dopuszczalne). W procesie wytoczonym przez wykonawcę o zapłatę wynagrodzenia z umowy nr 1 inwestor broni się wskazując, że dokonał potrącenia i wierzytelności wzajemnie się umorzyły, a tym samym inwestor nie jest zobowiązany do zapłaty.

Obecnie jednak, praktycznie nie ma możliwości  wykorzystania zarzutu potrącenia przed sądem, jeśli nie zostało ono dokonane w ramach jednego stosunku prawnego. We wskazanym przykładzie inwestor nie mógłby podjąć skutecznej obrony opartej na zarzucie potrącenia dotyczącego wierzytelności z dwóch różnych umów. Spełnienie zaś pozostałych przesłanek, tj. wykazanie, że kary umowne naliczone przez inwestora są bezsporne albo przedłożenie dokumentu niepochodzącego od inwestora na dowód istnienia tych kar, może być bardzo trudne. W praktyce trudno o wykonawcę, który sporządziłby dokument poświadczający, np. uznanie długu z tytułu kar umownych naliczonych mu przez inwestora. Przed złożeniem oświadczenia o potrąceniu należy więc za każdym razem przeanalizować, czy jest ono możliwe i jakie wywoła skutki w konkretnym stanie faktycznym.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Czy pracodawca widzi kod choroby na L4?

    Kod choroby na L4 - czy pracodawca widzi numer statystyczny choroby wpisany na zwolnieniu lekarskim?

    Praca w Niemczech bez znajomości języka

    Praca w Niemczech bez znajomości języka jest możliwa. Pracodawcy w dużych niemieckich miastach zatrudniają wykwalifikowanych pracowników z zagranicy.

    Elektroniczny wniosek urlopowy a przepisy prawne

    Elektroniczny wniosek urlopowy - czy jest zgodny z przepisami prawnymi? Czy wniosek o urlop musi być składany w formie papierowej? Co na to Kodeks pracy?

    Wyłączenie winy pracownika w naruszeniu obowiązków

    Wyłączenie winy pracownika. Zgodnie z wykładnią dominującą w nauce oraz orzecznictwie prawa pracy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, o którym mowa w art. 52 §1 pkt 1) kp jest zasadne, jeżeli pracownik naruszy swoje podstawowe obowiązki pracownicze i można mu przypisać winę „ciężką" w postaci winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa oraz gdy jednocześnie to naruszenie stanowi jednocześnie poważnie zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Ponieważ Kodeks pracy nie zawiera przepisów precyzujących rozumienie winy pracownika, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki i w jakich okolicznościach mogą wyłączyć winę pracowniczą, zwrócić należy się do nauki prawa pracy i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Warto zatem przybliżyć niektóre z przesłanek mogących uzasadnić wyłączenie winy pracownika, co w rezultacie oznaczać może bezzasadność dyscyplinarnego rozwiązania umowy o pracę.

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przy dwóch umowach o pracę?

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na dwóch umowach o pracę? Jak wyliczyć liczbę dni wolnych?

    Ubiór do pracy - opinia Polaków

    Ubiór do pracy - jak Polacy chcą ubierać się do wykonywania codziennych obowiązków służbowych?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?