Zasiłek opiekuńczy na dziecko niepełnosprawne - nowe uprawnienia 2018

Kiedy przysługuje zasiłek opiekuńczy z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym - nowe uprawnienie

Od 6 czerwca 2018 r. wprowadzone zostały nowe uprawnienia do zasiłku opiekuńczego dla rodziców opiekujących się dziećmi do lat 18, posiadającymi orzeczenie o niepełnosprawności (ze wskazaniem konieczności opieki lub pomocy innej osoby) lub orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wydłużony został zasiłek opiekuńczy dla niepełnosprawnych dzieci, które ukończyły 14 lat z 14 do 30 dni.

Dotychczas zasiłek opiekuńczy przysługiwał ubezpieczonemu nie dłużej niż przez okres:

• 60 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad chorym dzieckiem do 14 lat i zdrowym dzieckiem do 8 lat oraz
• 14 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad chorym dzieckiem powyżej 14 roku życia lub innym chorym członkiem rodziny.

Od 6 czerwca 2018 r. wprowadzony został także zasiłek opiekuńczy dla rodziców sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi dziećmi do lat 18. Zasiłek ten będzie przysługiwał przez okres 30 dni w roku kalendarzowym w razie konieczności sprawowania opieki m.in. nad:

• chorym dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji do ukończenia 18. roku życia, oraz
• dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji do ukończenia 18. roku życia w przypadku:

1. porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi lub rodzicowi sprawowanie opieki,
2. pobytu małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących się dzieckiem, w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne.

W przypadku choroby niepełnosprawnego dziecka do lat 14 lub opieki nad dzieckiem do lat 8, gdy rodzic stale opiekujący się tym dzieckiem nie może się nim opiekować ze względu na poród, chorobę lub pobyt w szpitalu, zasiłek opiekuńczy przysługuje na dotychczasowych zasadach, a więc w ramach 60-dniowego limitu.

Jak prawidłowo ustalić limit wypłaty zasiłku opiekuńczego w danym roku kalendarzowym

O tym, jaki limit dni zasiłku opiekuńczego przysługuje ubezpieczonemu rodzicowi (lub w pewnych okolicznościach - innemu członkowi rodziny) w danym roku kalendarzowym, decyduje m.in. wiek dziecka, czy dziecko legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, a także czy opieka sprawowana jest nad zdrowym, czy chorym dzieckiem.

Polecamy: Kodeks pracy 2019. Praktyczny komentarz z przykładami 

Opieka wyłącznie nad dzieckiem niepełnosprawnym

Jeżeli ubezpieczony sprawuje opiekę nad:

• chorym dzieckiem niepełnosprawnym w wieku do 14 lat lub
• nad dzieckiem niepełnosprawnym w wieku do 8 lat, w razie choroby lub pobytu w szpitalu małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka stale sprawującego opiekę nad tym dzieckiem,

wówczas zasiłek opiekuńczy przysługuje na zasadach ogólnych, tj. łącznie przez okres 60 dni w danym roku kalendarzowym. Do limitu 60 dni zasiłku opiekuńczego wlicza się także okres pobierania tego zasiłku w wymiarze 30 dni w roku kalendarzowym z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym.

---

Limit zasiłku opiekuńczego w wymiarze 30 dni należy stosować wówczas, gdy ubezpieczony korzysta z tego zasiłku z tytułu sprawowania opieki wyłącznie nad:

• chorym dzieckiem niepełnosprawnym, które ukończyło 14 lat, a nie ukończyło 18 lat lub
• dzieckiem niepełnosprawnym , które ukończyło 8 lat, a nie ukończyło 18 lat, w razie choroby lub pobytu w szpitalu małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka stale opiekującego się dzieckiem.

Opieka nad dzieckiem niepełnosprawnym oraz chorym dzieckiem w wieku do 14 lat lub zdrowym dzieckiem w wieku do 8 lat

W przypadku gdy ubezpieczony w danym roku kalendarzowym sprawuje opiekę nad :

• dzieckiem niepełnosprawnym oraz
• chorym dzieckiem w wieku do 14 lat lub zdrowym dzieckiem w wieku do 8 lat,

zasiłek opiekuńczy przysługuje łącznie przez okres 60 dni w danym roku kalendarzowym. Do limitu 60 dni, za które przysługuje zasiłek, wlicza się także okres pobierania zasiłku opiekuńczego w wymiarze do 30 dni z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym. A zatem nowy limit w tym przypadku nie ma zastosowania.

Magda P. w 2018 r. wykorzystała zasiłek opiekuńczy z tytułu sprawowania opieki nad:

• dzieckiem niepełnosprawnym w wieku 15 lat za 30 dni,

• dzieckiem w wieku 6 lat za okres 20 dni.

Następnie wystąpiła o wypłatę kolejnego zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem w wieku 6 lat, składając zaświadczenie lekarskie na okres 14 dni. W tym przypadku Magda P. uzyska prawo do zasiłku opiekuńczego tylko za 10 dni (a nie za 14 dni, wynikające z zaświadczenia lekarskiego), ponieważ do wyczerpania limitu w bieżącym roku tyle jej pozostało [60 dni - (30 dni + 20 dni)] = 10 dni.

Natalia W. wychowuje niepełnosprawną córkę w wieku 17 lat oraz 10-letniego syna. W 2018 r. otrzymała zasiłek opiekuńczy z tytułu sprawowania opieki nad chorym synem za okres 37 dni. Następnie wystąpiła o wypłatę zasiłku opiekuńczego za 30 dni z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką. Natalii W. przysługuje zasiłek opiekuńczy tylko za 23 dni (60 dni - 37 dni), tj. do wykorzystania limitu 60 dni.

Polecamy produkt: Urlopy wypoczynkowe. Pytania i odpowiedzi.

Opieka nad dzieckiem niepełnosprawnym i chorym innym członkiem rodziny

Jeżeli ubezpieczony sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem w wieku do ukończenia 18 lat oraz innym chorym członkiem rodziny, zasiłek opiekuńczy przysługuje łącznie przez okres 30 dni w danym roku kalendarzowym.

Do powyższego okresu wlicza się także okres pobierania zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad innym chorym członkiem rodziny, który przysługuje przez okres 14 dni.

Za członków rodziny uważa się małżonka, rodziców, rodzica dziecka, ojczyma, macochę, teściów, dziadków, wnuki, rodzeństwo oraz dzieci w wieku powyżej 14 lat, pod warunkiem pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym z ubezpieczonym w okresie sprawowania opieki (art. 32 ust 2 ustawy zasiłkowej).

Elżbieta K. w 2018 r. otrzymała zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad chorą matką za okres 14 dni kalendarzowych. W tym samym roku wystąpiła o wypłatę zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym w wieku 17 lat za 20 dni. Elżbiecie K. przysługuje zasiłek opiekuńczy za 16 dni, gdyż do limitu 30 dni wlicza się także wypłacony wcześniej 14-dniowy zasiłek opiekuńczy z tytułu sprawowania opieki nad chorą matką.

Małgorzata S. wykorzystała w roku kalendarzowym 30 dni zasiłku opiekuńczego na niepełnosprawnego syna w wieku 16 lat. Następnie złożyła do pracodawcy zaświadczenie lekarskie na opiekę nad 15-letnią chorą córką przez 5 dni. W tym przypadku prawo do zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad 15-letnią córką nie przysługuje, bowiem limit Małgorzata S. wykorzystała przy opiece nad niepełnosprawnym synem.

Opieka nad dzieckiem niepełnosprawnym, chorym dzieckiem w wieku do lat 14 (lub dzieckiem w wieku do lat 8), a także chorym innym członkiem rodziny

W sytuacji gdy ubezpieczony w danym roku kalendarzowym korzysta z zasiłku opiekuńczego z tytułu:

• sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym,
• chorym dzieckiem w wieku do lat 14 lub zdrowym dzieckiem w wieku do lat 8 oraz
• innym chorym członkiem rodziny,

zasiłek opiekuńczy przysługuje łącznie przez okres 60 dni w danym roku kalendarzowym, z tym że z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym ubezpieczony może wykorzystać maksymalnie 30 dni zasiłku, a z tytułu opieki nad chorym innym członkiem rodziny nie więcej niż 14 dni.

Kamil O. w 2018 r. otrzymał zasiłek opiekuńczy za okres 8 dni z tytułu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem w wieku 4 lat. Następnie otrzymał zasiłek opiekuńczy za okres 14 dni z tytułu sprawowania opieki nad chorą żoną i 18 dni zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem w wieku 15 lat. Kamil O. wystąpił ponownie o wypłatę zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad chorym dzieckiem w wieku 4 lat na okres 21 dni. Zakład pracy dokona wypłaty zasiłku opiekuńczego za okres 20 dni (60 dni - 8 dni - 14 dni - 18 dni). Za 1 dzień Kamilowi O. zasiłek opiekuńczy nie będzie przysługiwał, ponieważ wykorzystał limit 60 dni zasiłku opiekuńczego w danym roku kalendarzowym.

Jakie są wymagane dokumenty do wypłaty zasiłku na niepełnosprawne dziecko

Dokumenty do wypłaty zasiłku opiekuńczego na niepełnosprawne dziecko

Opieka sprawowana nad:	Dokumenty
chorym dzieckiem niepełnosprawnym w wieku do 18 lat	zaświadczenie lekarskie wystawione na druku ZUS ZLA oraz wniosek o zasiłek opiekuńczy na druku Z-15A
niepełnosprawnym dzieckiem w wieku do 18 lat w przypadku: porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekującego się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi lub rodzicowi sprawowanie opieki, pobytu w szpitalu lub w innej placówce leczniczej małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka stale opiekującego się dzieckiem	zaświadczenie lekarskie wystawione na zwykłym druku zawierające: imię i nazwisko małżonka lub rodzica dziecka stale opiekującego się dzieckiem, okres i przyczynę konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem, nazwisko i imię dziecka, nad którym ma być sprawowana opieka, pieczątkę i podpis lekarza, który wystawia zaświadczenie oraz wniosek o zasiłek opiekuńczy na druku Z 15A.

Dodatkowo niezbędny jest dokument potwierdzający niepełnosprawność dziecka, tj.:

• orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub
• orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością do samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Podstawa prawna:

• art. 6 ustawy z 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 1076),

• art. 32, art. 33 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1368, ost. zm. Dz.U. z 2018 r. poz. 1076),

• § 29 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 8 grudnia 2015 r. w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub ich wysokość oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków (Dz.U. z 2017 r. poz. 87).