REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ubezpieczenie emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopach wychowawczych lub pobierających zasiłek macierzyński

Ubezpieczenie emerytalne i rentowe. / Fot. Fotolia
Ubezpieczenie emerytalne i rentowe. / Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Jakie są zasady podlegania ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu przez osoby przebywające na urlopach wychowawczych lub pobierających zasiłek macierzyński? Czy osoby przebywające na urlopach wychowawczych oraz pobierające zasiłek macierzyński podlegają ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym?

Kto podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu

Zgodnie z art. 6 ust.1 pkt 19 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby przebywające na urlopach wychowawczych lub pobierające zasiłek macierzyński.

REKLAMA

REKLAMA

Zgodnie z art.9 ust.1c i 1d tejże ustawy osoby pobierające zasiłek macierzyński mające inny tytuł do ubezpieczeń emerytalno-rentowych podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego. Obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają także osoby pobierające zasiłek macierzyński, które mają ustalone prawo do emerytury lub renty.

Chcesz otrzymywać więcej aktualnych informacji? Zapisz się na nasz newsletter

Jednocześnie art. 9 ust. 6 tejże ustawy stanowi, że osoby przebywające na urlopach wychowawczych podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym tylko wówczas, gdy nie mają ustalonego prawa do emerytury lub renty i nie posiadają innych tytułów rodzących obowiązek ubezpieczeń społecznych. Przez inny tytuł nie należy rozumieć tytułu, z którego dana osoba nabyła prawo do urlopu wychowawczego.

REKLAMA

Kto nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu

Sytuacje, w jakich wymienione osoby nie podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu przebywania na urlopie przedstawia poniższa tabela.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Forum Kadry

Ubezpieczony

Tytuł ubezpieczenia

Charakter ubezpieczenia

Osoba przebywająca na urlopie wychowawczym

Stosunek pracy (osoba podjęła dodatkowe zatrudnienie u własnego lub innego pracodawcy)

Umowa o pracę nakładczą

Członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych

Wykonywanie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia

Prowadzenie pozarolniczej działalności

Współpraca przy wykonywaniu umowy agencyjnej lub zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia

Wykonywanie współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności

Pobieranie uposażenia posła lub senatora

Bycie posłem do Parlamentu Europejskiego wybranym w RP

Pobieranie stypendium sportowego

Pobieranie stypendium dla słuchaczy Krajowej Szkoły Administracji Publicznej

Wykonywanie pracy na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania

Posiadanie statusu duchownego

Odbywanie ćwiczeń wojskowych

Pozostawanie w stosunku służbowym funkcjonariusza Służby Celnej

N/O

Ustalone prawo do emerytury lub renty

N

N - osoba z tego tytułu nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
O - ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tego tytułu mają charakter obowiązkowy.

Z zamieszczonej wyżej tabeli wynika na przykład, że:

  • Osoba przebywająca na urlopie wychowawczym nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym jeżeli ma ustalone prawo do emerytury lub renty.

Uwaga!
Pod pojęciem renta należy rozumieć świadczenie pieniężne z systemu ubezpieczenia społecznego (realizowanego w naszym kraju przez ZUS i KRUS) bądź zaopatrzenia emerytalnego (np. żołnierzy zawodowych czy funkcjonariuszy Policji). Nie ma przy tym znaczenia, czy jest to renta z polskiego czy zagranicznego systemu ubezpieczenia, bądź zaopatrzenia społecznego. W rozumieniu powołanego art. 9 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie jest rentą m.in. renta wypłacana na podstawie przepisów prawa cywilnego (np. renta wyrównawcza) czy renta socjalna przyznawana na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. nr 135, poz. 1268 z późn. zm.).

Zasady przyznawania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego zgodne z konstytucją - wyrok TK

  • Jeżeli w okresie przebywania na urlopie wychowawczym osoba pobiera równocześnie stypendium sportowe, nie może być objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym gdyż posiada inny tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń.
  • Jeżeli w okresie przebywania na urlopie wychowawczym osoba wykonuje umowę zlecenia (zawartą z własnym pracodawcą lub innym podmiotem), to w okresie wykonywania tej umowy podlega ubezpieczeniom społecznym jako zleceniobiorca, nie podlega natomiast ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym.
  • Jeżeli w okresie przebywania na urlopie wychowawczym osoba podejmuje dodatkowe zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, zawartej z własnym lub innym pracodawcą, wówczas od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym.
  • Jeżeli w okresie przebywania na urlopie wychowawczym osoba podejmuje prowadzenie pozarolniczej działalności, to z dniem rozpoczęcia prowadzenia tej działalności nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym.
  • Jeżeli osoba przebywająca na urlopie wychowawczym zawarła umowę o dzieło z własnym pracodawcą, w okresie wykonywania tej umowy nadal podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym.
  • W stanie prawnym obowiązującym do 31.12.2011 r. - jeżeli osoba zatrudniona równolegle u dwóch pracodawców albo posiadająca dwie umowy o pracę u tego samego pracodawcy z obydwu tych tytułów przebywa na urlopie wychowawczym powinna wskazać, który z pracodawców będzie płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne w okresie przebywania na urlopie wychowawczym. Od 1.01.2012 r. – w odniesieniu do tych osób – składki powinny być rozliczane przez każdego z płatników składek z uwzględnienie ograniczenia określonego w art. 18 ust. 14 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym od 1.01.2012 r., wynikającego z wynagrodzenia osiągniętego u tego płatnika, a następnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych opłaci składki w wysokości łącznej nie wyższej niż wskazana w art. 18 ust. 5b ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1.01.2012 r. Za okres do 30 kwietnia 2004 r. gdy wymieniona osoba miała prawo do zasiłku wychowawczego, płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne powinien być ten pracodawca, który wypłacał jej zasiłek wychowawczy.
  • Jeżeli osoba przebywająca na urlopie wychowawczym urodzi kolejne dziecko w trakcie trwania tego urlopu i nabywa tym samym prawo do zasiłku macierzyńskiego, podlega ubezpieczeniom z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego.
  • Jeżeli osoba mająca dwie umowy o pracę rodzi dziecko i pobiera w związku z tym dwa zasiłki macierzyńskie, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu pobierania obu zasiłków.
  • Osoba przebywająca na urlopie wychowawczym lub pobierająca zasiłek macierzyński, posiadająca gospodarstwo rolne, podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym lub pobierania zasiłku macierzyńskiego.
  • Osoba pobierająca zasiłek macierzyński z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, kontynuująca wykonywanie pozarolniczej działalności, z której nabyła prawo do zasiłku, podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego.
  • Osoba pobierająca zasiłek macierzyński mająca ustalone prawo do emerytury lub renty albo mająca inny tytuł rodzący obowiązek ubezpieczeń podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego

Emerytura mundurowa a emerytura z ZUS

Obowiązki  osoby przebywającej na urlopie wychowawczym wobec płatnika

Osoba przebywająca na urlopie wychowawczym zobowiązana jest poinformować płatnika składek o ustaleniu prawa do emerytury lub renty albo o posiadaniu innego tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Dopóki płatnik nie uzyska wymienionego oświadczenia osoby przebywającej na urlopie wychowawczym - nie powinien sporządzać raportów składkowych dla tej osoby. Osoby przebywające na urlopie wychowawczym lub pobierające zasiłek macierzyński nie podlegają z tego tytułu ubezpieczeniu chorobowemu i wypadkowemu (art. 11 ust. 1 i 2 oraz art. 12 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

Forum Kadry

Źródło: ZUS

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code
Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Muszę odebrać dziecko z przedszkola lub ze szkoły - czy pracodawca to rozumie? Ponad 6,5 mln pracowników w Polsce opiekuje się dziećmi do 15. roku życia

Muszę odebrać dziecko z przedszkola lub ze szkoły - czy pracodawca rozumie rodziców? Z danych GUS wynika, że ponad 6,5 mln pracowników w Polsce opiekuje się dziećmi do 15. roku życia, a nagłe sytuacje wymagające obecności mamy lub taty to konieczność przerwania pracy, nawet najbardziej wymagających projektów.

Ważna granica 6 miesięcy zatrudnienia pracownika tymczasowego. Wówczas pracodawca musi umożliwić wykorzystanie urlopu, także na żądanie

Zasady udzielania urlopu wypoczynkowego pracownika tymczasowego są odmienne od generalnych reguł prawa pracy. Ważna jest tutaj granica 6 miesięcy zatrudnienia. Od tego momentu pracodawca musi umożliwić wykorzystanie urlopu, także 4 dni na żądanie pracownika. Co pracodawca powinien ustalić z agencją pracy tymczasowej? Kto udziela dni wolnych, a kto wypłaca ekwiwalent?

Zanim przyjdzie PIP. Kim jest społeczny inspektor pracy i jakie ma uprawnienia?

Społeczna inspekcja pracy kontroluje przestrzeganie całego prawa pracy, ze szczególnym uwzględnieniem przepisów bhp. Choć podlega zakładowym organizacjom związkowym, a nie pracodawcy, to dzięki stałej obecności w zakładzie społeczny inspektor pracy może wykryć zagrożenia i uchybienia, zanim zrobi to inspektor PIP. Wyjaśniamy, jakie uprawnienia ma społeczna inspekcja pracy (SIP), czym różni się od Państwowej Inspekcji Pracy i czego pracodawca może od niej oczekiwać.

Karty żywieniowe do 450 zł miesięcznie bez składek ZUS. Jakie warunki musi spełnić pracodawca?

Karty żywieniowe do 450 zł miesięcznie na każdego pracownika bez składek ZUS. Kiedy i jakie posiłki dla pracowników zwolnione są ze składek ZUS? Jakie warunki musi spełnić pracodawca? Przedstawione zagadnienie i interpretacje ZUS w tym zakresie tłumaczy ekspert Marcin Stanecki.

REKLAMA

„Tak się nie pracuje!” - rusza kampania i badanie absurdów w pracy oczami pracowników

Procedury, które zamiast pomagać komplikują pracę. Spotkania, na których nikt niczego nie ustala. Wielopoziomowe akceptacje prostych decyzji. Odpowiedzialność bez realnego wpływu na rozwiązania. Takie sytuacje mogą wydawać się pojedynczymi problemami, ale w wielu organizacjach stają się codziennością. - Chcę sprawdzić, jak te absurdy wyglądają z perspektywy pracowników, dlaczego wciąż się utrzymują i jakie mają konsekwencje. Z zebranych doświadczeń powstanie Polska Mapa Absurdów w Pracy 2026, czyli raport prezentujący 10 najczęściej wskazywanych zjawisk oraz rekomendacje, czym zastąpić nieskuteczne praktyki”- mówi Magda Maroń, ekspertka HR oraz współczesnej kultury pracy, pomysłodawczyni kampanii.

Tydzień pracy tylko do czwartku czy 26 dni dodatkowego urlopu – jak przepisy nowego kodeksu pracy skrócą czas pracy

Jeszcze sześć tygodni potrwa firmowany przez ministerstwo pracy pilotaż skróconego czasu pracy. 78 pracodawców i około 5 tys. pracowników testuje skrócenie czasu pracy, umownie określane jako czterodniowy tydzień pracy. Czy przesądzi on, że wkrótce wszystkie piątki będą wolne od pracy tak jak dziś wolne są wszystkie soboty – mamy pracować krócej, ale za te same pieniądze.

Czy ignorowanie pracownika podczas spotkań, przerywanie mu i uciszanie może stanowić mobbing?

W związku ze zmianami Kodeksu pracy, które weszły w życie 5 listopada 2026 r. powstaje wiele pytań o nową definicję mobbingu. Czy mieści się w niej ignorowanie pracownika podczas spotkań, przerywanie mu i uciszanie?

Godziwe i wypłacane na czas wynagrodzenie warunkiem sine qua non dla osób po 45. roku życia

Pokolenie X to osoby między 45 a 59 rokiem życia, zwane także generacją sandwich. To pracownicy, którzy muszą łączyć pracę z opieką nad dorastającymi dziećmi i starzejącymi się rodzicami. Czego oczekują od pracy? Work-life balance jest dla nich mniej ważny. Są w momencie życia, kiedy godziwe i wypłacane na czas wynagrodzenie staje się warunkiem sine qua non.

REKLAMA

Pracownicy pokolenia Z w zdecydowanej większości myślą o zmianie pracy przez napięcia międzypokoleniowe. Z czego wynikają konflikty?

Aż 71% pracowników pokolenia Z myślało o zmianie pracy przez napięcia międzypokoleniowe w miejscu zatrudnienia. To coraz liczniejsza grupa na rynku pracy i warto przeciwdziałać odpływowi talentów. W tym celu należy zbadać, z czego wynikają konflikty. Jak pracodawca może poprawić współpracę międzypokoleniową w firmie?

Jeśli odejdą, będzie katastrofa. Chodzi o pracowników od 45. do 59. roku życia

Jeśli ci pracownicy odejdą z firmy, będzie katastrofa. Chodzi o osoby od 45. do 59. roku życia. To pokolenie X czyli najliczniejsza i najbardziej znacząca grupa na rynku pracy. Jak ją rozumieć i wspierać jako pracodawca?

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA