Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zasady przyznawania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego zgodne z konstytucją - wyrok TK

Zasady przyznawania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego zgodne z konstytucją. / Fot. Fotolia
Zasady przyznawania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego zgodne z konstytucją. / Fot. Fotolia
Fotolia
Trybunał Konstytucyjny orzekł o zgodności z Konstytucją zasad przyznawania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego. Według Trybunału, zasady te nie naruszają konstytucyjnej zasady równości i obowiązku państwa uwzględniania w polityce społecznej i gospodarczej dobra rodziny.

8 lipca 2014 r. o godz. 9:00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu dotyczące zasady przyznawania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw w zakresie, w jakim uzależnia przyznanie dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego od spełnienia warunku określonego w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych  jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 71 ust. 1 konstytucji.

W pozostałym zakresie Trybunał umorzył postępowanie.

Chcesz otrzymywać więcej aktualnych informacji? Zapisz się na nasz newsletter

Zakwestionowana regulacja przyznawała osobom spełniającym nowe warunki uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego określone w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, które prawo to nabyły na mocy przepisów dotychczasowych, oraz osobom, którym przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego po raz pierwszy na podstawie znowelizowanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, za każdy miesiąc w okresie od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej (tj. od 1 stycznia 2013 r.) do 30 czerwca 2013 r. dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości 100 zł. Pytający sąd za niekonstytucyjne uważał przyznanie tego dodatku wyłącznie osobom spełniającym nowe warunki uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, a nieprzyznanie go tym osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego po 30 czerwca 2013 r. wskutek niespełnienia nowych przesłanek. W tej grupie znalazła się osoba, w sprawie której zostało sformułowane pytanie prawne. Utraciła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z tym, że nie spełniła przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. niepełnosprawność jej męża, którym się opiekowała, powstała później niż po ukończeniu przez niego 18. bądź – w razie kontynuowania nauki – 25. roku życia.

Dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z uzasadnieniem projektu ustawy zmieniającej, był nową formą pomocy adresowaną do opiekunów osób niepełnosprawnych, spełniających zmienione warunki przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Celem jego przyjęcia było utrzymanie dodatkowego wsparcia w kwocie 100 zł miesięcznie dla matek, ojców lub opiekunów dzieci niepełnosprawnych otrzymujących je w ramach realizowanego do końca 2012 r. programu rządowego, w ograniczonym zakresie czasowym – na okres 6 miesięcy - do chwili wejścia w życie przepisu ustawy zmieniającej podwyższającego świadczenie pielęgnacyjne z 520 zł do 620 zł. W tym świetle Trybunał zwrócił uwagę, że pytający sąd niezasadnie utożsamił cel i funkcje świadczenia pielęgnacyjnego z celem i funkcją dodatku do tego świadczenia.

Świadczenie pielęgnacyjne 2015

Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady równości wyrażonej w art. 32 ust. 1 konstytucji, Trybunał stwierdził, że pytający sąd niewłaściwie ustalił cechę istotną, na podstawie której wyróżnił grupę podmiotów podobnych, które, w jego ocenie, powinny być traktowane równo, jeśli chodzi o dostęp do dodatku do świadczenia rodzinnego. Cechą tą nie jest bowiem okoliczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym małżonkiem, lecz – mając na uwadze cel ustanowienia dodatku – jest nią spełnianie nowych przesłanek uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału, zasada równości dopuszcza, by nakładać różne obowiązki lub przyznawać różne prawa podmiotom, które posiadają tą samą cechę istotną, oraz podmiotom, które jej nie posiadają. Podmioty wskazane przez pytający sąd nie należą do tej samej kategorii, a więc nie można uznać, że odmienne uregulowanie ich sytuacji jest sprzeczne z zasadą równości.

Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 71 ust. 1 konstytucji. Z przepisu tego wynika obowiązek państwa prowadzenia takiej polityki społecznej i gospodarczej, która uwzględnia dobro rodziny oraz prawo rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych, tzn. pomocy wykraczającej poza zakres zwykłego uwzględniania potrzeb rodziny. Prawo to, zgodnie z art. 81 konstytucji, może być dochodzone w granicach określonych w ustawie, co znaczy, że określenie form i zakresu pomocy należy do ustawodawcy, który cieszy się daleko idącą swobodą regulacyjną w tym zakresie, ograniczoną jedynie przepisami konstytucyjnymi oraz obowiązkiem poszanowania chronionych przez te przepisy wartości. Rodziny, których członkowie zostali dotknięci niepełnosprawnością, wymagają szczególnej pomocy ze strony państwa. Zakwestionowana regulacja jest wyrazem tej pomocy. Miała bowiem na celu zapewnić dotychczasową wysokość wsparcia, jaką rodzice i opiekunowie niepełnosprawnych dzieci otrzymywali od państwa, do chwili wejścia w życie przepisu zwiększającego kwotę świadczenia pielęgnacyjnego. Krąg adresatów dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego jest zaś konsekwencją decyzji ustawodawcy o ograniczeniu przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego do sytuacji, gdy niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. bądź – w razie kontynowania nauki – 25. roku życia. Ustawodawca uznał bowiem, że osoby takie są z reguły niesamodzielne i nie zdołały wypracować własnych źródeł dochodu, takich jak emerytura czy renta. Trybunał zwrócił ponadto uwagę, że dla pozostałych opiekunów osób niepełnosprawnych ustawodawca wprowadził nowe świadczenie – specjalny zasiłek opiekuńczy, którego przyznanie warunkowane jest spełnieniem kryterium dochodowego. Ustanowienie tego świadczenia jest także wyrazem wypełniania przez państwo obowiązków wynikających z art. 71 ust. 1 konstytucji.

Specjalny zasiłek opiekuńczy w 2015 roku

Zarzuty naruszenia wynikających z art. 2 konstytucji zasad: sprawiedliwości społecznej, ochrony praw nabytych oraz poprawnej legislacji także nie zasługują na uwzględnienie. Nie narusza zasady sprawiedliwości społecznej nieprzyznanie dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego tym osobom, które nigdy nie były uprawnione do rządowego wsparcia, ani nie są uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie nowych przepisów. Osoby te w okresie przejściowym, na jaki został przyznany dodatek, to jest od 1 stycznia do 30 czerwca 2013 r. nadal otrzymywały świadczenie pielęgnacyjne w dotychczasowej wysokości 520 zł. Nie może być mowy o naruszeniu zasady ochrony praw nabytych, gdyż dodatek  był nowym świadczeniem i nie istniał przed wejściem w życie ustawy zmieniającej. Ustawodawca nie naruszył także zasad poprawnej legislacji przez ustanowienie zbyt krótkiej vacatio legis, gdyż zarzucana przez pytający sąd trudna sytuacja opiekunów osób niepełnosprawnych nie miała związku z nieprzyznaniem im dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego, lecz pozbawieniem ich prawa do tego świadczenia z powodu zmiany warunków jego uzyskania. Ta kwestia nie była jednak przedmiotem orzekania w tej sprawie.

Trybunał podkreślił, że przedmiotem oceny w rozpatrzonej sprawie nie były nowe przesłanki uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Uzależnienie przyznania tego prawa od wieku powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki jest jednym z przedmiotów kontroli w innej sprawie zawisłej przez Trybunałem o sygn. K 38/13. Rozstrzygnięty problem dotyczył innego świadczenia, którego cele ustanowienia i funkcja nie mogą być utożsamiane z celem i funkcjami świadczenia pielęgnacyjnego.

Rozprawie przewodniczył sędzia TK Marek Zubik, sprawozdawcą był sędzia TK Marek Kotlinowski.

Forum Kadry

Reklama
PODATKI 2023
PODATKI 2023

Praktyczny komplet wiedzy dla księgowych i biur rachunkowych dotyczący wszystkich zmian w podatkach w 2023 r. Na pakiet składa się jedenaście publikacji prezentujących kompleksową informację prawną na temat podatków w 2023 r. oraz rozliczenia PIT za 2022 r. Dodatkowym atutem wersji PREMIUM jest webinarium VAT 2023.

Teraz komplet kupisz z rabatem 100 zł i e-bookiem w PREZENCIE!
Źródło: Trybunał Konstytucyjny
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Umowa o pracę
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Najpopularniejszym sposobem zawierania stosunku pracy jest:
    powołanie
    mianowanie
    umowa o pracę
    spółdzielcza umowa o pracę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Prezes PiS: nie stać nas na emerytury stażowe
    Nie stać nas na emerytury stażowe, bo ich wprowadzenie oznaczałoby, że na emerytury przechodziłyby kobiety niewiele po pięćdziesiątce, czyli po prostu młódki - mówił w Chojnicach prezes PiS Jarosław Kaczyński.
    Premier: Jestem dumny z trzynastej i czternastej emerytury
    W rozmowie z "Super Expressem" premier Mateusz Morawiecki przyznaje, że przyszło mu rządzić w ciężkich czasach pandemii, kryzysu i wojny, ale wiele udało się osiągnąć. "Najbardziej jestem dumny z 13. i 14. emerytury" - mówi w rozmowie z gazetą szef rządu.
    Ponad 80 proc. Polaków zamierza oszczędzać na przedświątecznych zakupach spożywczych
    Jak wynika z najnowszego badania postaw konsumenckich, aż 8 na 10 Polaków zamierza ograniczyć świąteczne wydatki na tegoroczne zakupy produktów spożywczych. Z kolei 28% respondentów deklaruje przeznaczyć na to kwotę od 101 do 200 zł na jedną osobę. Rok temu ten przedział został wskazany przez co czwartego ankietowanego. Do tego 9 na 10 badanych poszuka w sklepach produktów w promocjach, czyli więcej niż przed ostatnim Bożym Narodzeniem. Ponadto badanie pokazuje, że w ramach aktywnego oszczędzania aż 94% osób planuje skorzystać z listy zakupów. To również oznacza wzrost w porównaniu z końcem ubiegłego roku.
    Setki dziennikarzy i innych pracowników "New York Timesa" rozpoczęły strajk
    Setki dziennikarzy i innych pracowników amerykańskiego dziennika "New York Times" rozpoczęły w czwartek 24-godzinny strajk po nieudanych negocjacjach z wydawcą dotyczących "sprawiedliwych" warunków zatrudnienia.
    Nietypowe formy zatrudnienia – zalety i wady
    Na zagadnieniach związanych z pracą platformową, jej zaletach, wadach i problemach z nią związanych skoncentrował się zastępca Głównego Inspektora Pracy Dariusz Mińkowski w swoim wystąpieniu podczas V Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej z cyklu „Nietypowe stosunki zatrudnienia”.
    Posiedzenie Specjalnej Komisji Technicznej ISSA ds. Prewencji z udziałem KRUS
    7 grudnia 2022 r. w Dreźnie odbyło się posiedzenie Specjalnej Komisji Technicznej ISSA ds. Prewencji
    Minister Maląg weźmie udział w posiedzeniu Rady EPSCO w Brukseli
    Minister rodziny Marlena Maląg weźmie w czwartek udział w Posiedzeniu Rady UE ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Spraw Konsumenckich (EPSCO) w Brukseli. Tematem obrad będzie m.in. projekt dyrektywy w sprawie poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform internetowych.
    Pracodawcy rzadko kontrolują godziny pracy, a skupiają się bardziej na celach pracowników
    Po ponad roku pandemii nadal ponad 1/3 polskich pracowników wykonywała swoje obowiązki zdalnie, a duża część z nich chce pozostać w tym modelu docelowo. Wyzwaniem po stronie pracodawców jest nie tylko wyposażenie ich w odpowiedni sprzęt i narzędzia umożliwiające pracę w cyfrowym środowisku, ale również mierzenie czasu i efektywności pracowników.
    ZUS: od 1 stycznia 2023 r. obowiązek posiadania profilu na PUE dla wszystkich przedsiębiorców
    Obecnie obowiązek posiadania profilu na PUE ZUS mają płatnicy rozliczający składki za więcej niż pięć osób. Od 1 stycznia 2023 r. obowiązek ten dotyczyć będzie wszystkich przedsiębiorców. "Do 30 grudnia br. wszyscy płatnicy składek powinni mieć konto na PUE ZUS" - mówi rzecznik ZUS Paweł Żebrowski.
    Wiceminister: nie ma ofert pracy dla matek, które chciałyby wrócić do pracy na część etatu
    Dużo kobiet nieaktywnych zawodowo z powodu konieczności opieki nad dziećmi, chętnie wróciłyby do pracy, ale na część etatu. Jednak takich ofert nie ma, bo większość spółek nie zatrudnia pracowników w takiej formie - wskazała w środę wiceminister rodziny i polityki społecznej Barbara Socha.
    Pełnomocnictwo dla kadrowej krok po kroku
    Upoważnienie dla kadrowej. Wiele czynności, które wykonują pracownicy działów kadr, zarezerwowane są dla kierownika jednostki, czyli pracodawcy. To jemu z mocy prawa należą się wszelkie prawa i obowiązki wynikające z przepisów o zatrudnianiu i zwalnianiu pracowników. Stąd bardzo często kierownik jednostki swoje uprawnienia w tym zakresie przekazuje osobie, która kieruje działem kadr. Wynika to zarówno z faktu wielości zadań, jakie ma kierownik jednostki, a z drugiej strony - ze złożoności zagadnień związanych z prawem pracy.
    W Polsce kobiety stanowią tylko 13 proc. kadry chirurgicznej
    Chirurgia wciąż nie wykorzystuje potencjału kobiet – stanowią one tylko nieco ponad 13 proc. kadry chirurgów – wynika z badania przeprowadzonego na zlecenie Fundacji „Kobiety w chirurgii”. Już na etapie wybierania specjalizacji kobiety nie czują się mile widziane przy stole operacyjnym, a bariery w rozwoju kariery są także odczuwalne na jej kolejnych etapach. Co czwarta chirurżka nie jest zadowolona z możliwości rozwoju w swojej pracy, a co trzecia twierdzi, że realizuje program swojej specjalizacji w stopniu mniejszym niż lekarze mężczyźni. 57 proc. z nich zgłosiło doświadczenie mobbingu, a 47 proc. było zniechęcanych przez pracodawcę do macierzyństwa.
    Święta wolne od pracy 2023
    Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy określa 13 ogólnopaństwowych świąt wolnych od pracy. Warto zawczasu zaplanować swój urlop, aby zyskać więcej dni wolnego. Podpowiadamy, kiedy przypadają święta wolne od pracy w 2023 roku!
    Jakie kompetencje są najbardziej pożądane na rynku pracy?
    Jakie kompetencje są najbardziej pożądane na rynku pracy? Wszystkich można nauczyć się online.
    Jak rozliczyć składkę zdrowotną z działalności za 2022 r.?
    Roczne rozliczenie składki zdrowotnej 2022. Jakie są zasady ustalania rocznej podstawy wymiaru składki zdrowotnej? Jak przygotować się do rozliczenia?
    Rozliczenie roczne składki zdrowotnej [szkolenie]
    Rozliczenie składki zdrowotnej. Zapraszamy na praktyczne webinarium „Rozliczenie roczne składki zdrowotnej” z gwarantowanym imiennym certyfikatem, które odbędzie się 20 grudnia 2022 roku. Polecamy!
    Stopa bezrobocia w listopadzie wyniosła 5,1 proc.
    Stopa bezrobocia rejestrowanego w Polsce nie zmieniła się w porównaniu z październikiem i w listopadzie pozostała na poziomie 5,1 proc. – podało we wtorek Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej. Pod koniec ubiegłego miesiąca w urzędach pracy zarejestrowanych było 801,5 tys. bezrobotnych.
    Wymiar czasu pracy w 2023 r. - tabela czasu pracy
    Wymiar czasu pracy 2023. Kolejny rok już za pasem! Sprawdź, ile wyniesie wymiar czasu pracy na 2023 rok, kiedy wypadają dni ustawowo wolne od pracy i dowiedz się, jak samodzielnie w poprawny sposób wyliczyć czas pracy pracownika.
    Czy ciąża i urlop macierzyński zawsze chronią przed zwolnieniem?
    Co do zasady pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownicy w ciąży ani przebywającej na urlopie macierzyńskim. Istnieją jednak wyjątki od tej reguły. Sprawdź, w jakich przypadkach ochrona przed zwolnieniem nie obowiązuje.
    Nowy formularz PIT-2. Nowe obowiązki płatników!
    PIT-2 - nowy formularz od 1 stycznia 2023 r. oznacza nowe obowiązki dla płatników. Jak przygotować się do zmian?
    Siła wskaźników HR
    Jednym z głównych celów zarządzania zasobami ludzkimi jest zwiększenie wydajności organizacji. I choć wydaje się to oczywiste, to związek pomiędzy zarządzaniem zasobami ludzkimi a wynikami firmy i tego, w jaki sposób praktyki HR wpływają na wydajność, wciąż powraca w dyskusjach z przedstawicielami Działów HR.
    Ponad 60 proc. Polaków planuje zaoszczędzić na zakupie świątecznych prezentów dla swoich dzieci
    Sondaż: Polacy będą oszczędzać na świątecznych prezentach dla dzieci. Głównie ruszą po promocje
    Minimalne wynagrodzenie za pracę 2023 - dla pracowników i zleceniobiorców
    Wynagrodzenie minimalne 2023 - ile będzie wynosiło od 1 stycznia 2023 roku, a ile od 1 lipca 2023 r.? Co powinien wiedzieć pracownik i zleceniobiorca? Jak się przygotować?
    Technologia a rynek pracy
    Postęp technologiczny, globalizacja, migracja ludności, demografia, pandemia czy konflikty zbrojne mają duży wpływ na nasz, i nie tylko nasz, rynek pracy. Widać to na przykładzie zmian, które zaszły w ostatnich latach. I chociaż nadal dominują pozytywne nastroje wśród polskich pracowników, spora część z nich z obawą patrzy w przyszłość. Czy Polacy boją się zmian na rynku pracy wywołanych automatyzacją pracy?
    Plotki w pracy. Czy trzeba z nimi walczyć?
    Efektem regularnych rozmów w pracy są…plotki. To nieuniknione w miejscu zatrudnienia. Te negatywne mogą doprowadzić do toksycznej atmosfery w przedsiębiorstwie. A na jaki temat najczęściej się plotkuje? Co trzecia osoba mówi o rodzinie, 64 proc. o przyjaciołach, a 58 proc. o swoim szefie. Aż 57 proc. osób plotkuje o współpracownikach[1]. Czy plotki mogą zniszczyć zespół? Jak do tego nie dopuścić?