REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Składka zdrowotna - pracownik za granicą ponad 183 dni

Izabela Nowacka
Izabela Nowacka
Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Składka zdrowotna - pracownik za granicą ponad 183 dni
Składka zdrowotna - pracownik za granicą ponad 183 dni
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Składka zdrowotna pracownika przebywającego za granicą więcej niż 183 dni - jak ją obliczyć? Jak obniżyć składkę zdrowotną?

Jak obliczyć składkę zdrowotną dla pracownika przebywającego poza Polską więcej niż 183 dni?

Pytanie:

Autopromocja

Jesteśmy firmą budowlaną i wysyłamy pracowników do pracy za granicę, zwykle do krajów unijnych, na zasadach oddelegowania. Pracownicy otrzymują dokument A1 potwierdzający podleganie ubezpieczeniom w Polsce. Niektórzy pozostają za granicą powyżej 183 dni w roku i ich przychody zostają opodatkowane w kraju wykonywania pracy. Wówczas nie pobieramy zaliczek na podatek. Jednak gdy chorują, przysługuje im wynagrodzenie chorobowe oraz zasiłek podlegające opodatkowaniu w Polsce. Jak prawidłowo postępować ze składką zdrowotną, jeśli pracownik otrzymuje w miesiącu np. przychód nieopodatkowany w Polsce oraz wynagrodzenie chorobowe lub zasiłek? Na jakich zasadach obniżać składkę do wysokości zaliczki na podatek?

Odpowiedź:

Jeżeli w danym miesiącu pracownik uzyskuje zarówno wynagrodzenie za pracę za granicą opodatkowane tam, jak i wynagrodzenie chorobowe obciążone podatkiem w Polsce, to możliwe jest obniżenie składki zdrowotnej naliczonej od wynagrodzenia za czas choroby do wysokości zaliczki ustalonej od tego wynagrodzenia. A jeśli pracownik w danym miesiącu otrzyma jedynie wynagrodzenie chorobowe z „polską” zaliczką, to obniżenie składki zdrowotnej przysługuje na ogólnych zasadach, a więc na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (dalej: ustawa zdrowotna).

Kto podlega ubezpieczeniom

Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają m.in. pracownicy. Składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9 proc. podstawy jej wymiaru i jest należna od każdego źródła stanowiącego tytuł do tego ubezpieczenia wymieniony w art. 66 ust. 1 ustawy zdrowotnej. Ponadto składka jest miesięczna i niepodzielna. Podstawę wymiaru składki zdrowotnej u pracowników stanowi podstawa ustalona dla celów składek społecznych, tj. przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiągany przez pracowników u pracodawcy z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, ale z pewnymi wyjątkami.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Przy ustalaniu podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne pracowników nie stosuje się wyłączeń wynagrodzeń za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz nie stosuje się ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (tzw. limit 30-krotności). Innymi słowy, wynagrodzenie chorobowe jako przychód ze stosunku pracy nie podlega składkom społecznym, ale jest objęte składką zdrowotną.

Z kolei zasiłek z ubezpieczenia społecznego jest przychodem z innych źródeł (podatkowo) i nie stanowi podstawy ani składek społecznych ani zdrowotnej.

Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne pomniejsza się o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe finansowanych przez ubezpieczonego pracownika, potrąconych przez płatnika ze środków ubezpieczonego, zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych. Zatem przychód pomniejsza się o część odpowiadającą 13,71 proc. podstawy składek społecznych.

Zasady obniżania

Składka na ubezpieczenie zdrowotne podlega odliczeniu od podatku dochodowego od osób fizycznych ‒ na zasadach określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa podatkowa), czyli w wysokości nie wyższej niż 7,75 proc. podstawy składki potrąconej przez płatnika ze środków ubezpieczonego.

Nie zawsze składka zdrowotna naliczona od podstawy wymiaru trafia w tej wysokości do ZUS. W przypadku gdy składka obliczona przez płatnika będącego m.in. pracodawcą jest wyższa od zaliczki na podatek dochodowy obliczonej przez tego płatnika zgodnie z ustawą podatkową, składkę obliczoną za poszczególne miesiące obniża się do wysokości tej zaliczki.

To oznacza, że kwotę składki należnej do ZUS determinuje zaliczka na podatek. Jeśli przy małym dochodzie zaliczka wyniesie np. 0 zł, to również składka zdrowotna zostanie obniżona do 0 zł.

Jest jeszcze kilka zasad o charakterze wyjątków przy ustalaniu składki zdrowotnej:

  • w przypadku nieobliczania zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych przez płatnika od przychodów stanowiących podstawę wymiaru składki składkę obliczoną za poszczególne miesiące obniża się do wysokości 0 zł;
  • w przypadku gdy składka na ubezpieczenie zdrowotne obliczona od przychodu wolnego od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy podatkowej jest wyższa od zaliczki na podatek dochodowy, którą płatnik obliczyłby, gdyby przychód ubezpieczonego nie był zwolniony od podatku dochodowego na podstawie tego przepisu, składkę obliczoną za poszczególne miesiące obniża się do wysokości tej zaliczki (chodzi o zwolnienie dla osób do 26. roku życia, tu składkę zdrowotną porównuje się do wysokości hipotetycznej zaliczki na podatek i obniża do jej poziomu, gdy składka ta przewyższa zaliczkę).

Trzeba także pamiętać o kolejnych zasadach. Jeżeli podstawę obliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi:

  1. przychód ubezpieczonego wolny od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 23c, 46 i 148 ustawy podatkowej, od którego płatnik nie oblicza zaliczki na ten podatek;
  2. przychód członka służby zagranicznej wykonującego obowiązki służbowe w placówce zagranicznej, z wyłączeniem dodatku zagranicznego i innych świadczeń przysługujących tym osobom;
  3. przychód ubezpieczonego wolny od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 74 ustawy podatkowej, od którego płatnik nie oblicza zaliczki na ten podatek, w stosunku do ubezpieczonych, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 16;
  4. przychód ubezpieczonego zwolniony od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych umów międzynarodowych, od którego płatnik nie oblicza zaliczki na ten podatek, w stosunku do ubezpieczonych, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 16;
  5. inny niż wymieniony w pkt 4 przychód ubezpieczonego, od którego płatnik nie oblicza zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych na podstawie art. 32 ust. 6 ustawy podatkowej;
  6. przychód z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub przychód z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, od którego, na mocy przepisów ustawy podatkowej, pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy (umowy do 200 zł)

‒ składkę na ubezpieczenie zdrowotne płatnik oblicza na zasadach ogólnych, czyli bez stosowania obniżenia. Składka zdrowotna idzie do ZUS w pełnej wysokości 9 proc. podstawy. [przykład 1]

Przykład 1

Poniżej 26. roku życia

Pracownik w wieku poniżej 26 lat korzysta z ulgi dla młodych. Jest zatrudniony na 1/4 etatu z wynagrodzeniem 750 zł, które podlega oskładkowaniu, ale nie jest pobierana zaliczka na podatek dochodowy. Składki społeczne pracownika wynoszą łącznie 102,83 zł (750 zł x 13,71 proc.), a obliczona składka zdrowotna 58,25 zł [(750 zł ‒ 102,83 zł) x 9 proc.]. Jednak hipotetyczna, 17-proc. zaliczka na podatek wynosi 23,73 zł (podstawowe koszty uzyskania przychodów, kwota zmniejszająca PIT-2) i do tej kwoty należy obniżyć składkę zdrowotną do ZUS. Zaliczki faktycznie płatnik nie pobiera, oblicza ją tylko dla celów ustalenia składki zdrowotnej. Pracownik otrzymuje wypłatę 623,44 zł (750 zł ‒ 102,83 zł ‒ 23,73 zł).

Brak polskiej zaliczki

Jak już wspomniano, osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, będące „zakładami pracy”, są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakłady pracy.

Zaliczki pobiera się od dochodu, według skali podatkowej. Jednak wyjątkowo zakład pracy nie pobiera zaliczek na podatek dochodowy od dochodów uzyskanych przez pracownika z pracy wykonywanej poza terytorium Polski, pod warunkiem że dochody te podlegają lub będą podlegać opodatkowaniu poza terytorium Polski. Na wniosek podatnika płatnik jednak pobiera zaliczki na podatek dochodowy na zasadach ogólnych, ale z uwzględnieniem podatku zapłaconego za granicą, w przypadku gdy metodą zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu jest metoda tzw. proporcjonalnego odliczenia. Tak wynika z art. 32 ust. 6 ustawy podatkowej.

Warto w tym miejscu skupić się na przepisach podatkowych. Osoby fizyczne, które mają miejsce zamieszkania na terytorium Polski, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Polski uważa się osobę fizyczną, która posiada tutaj w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub przebywa na terytorium Polski dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Osoby fizyczne, które nie mają na terenie Polski miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych u nas (ograniczony obowiązek podatkowy). Dochodami (przychodami) osiąganymi na terytorium Polski przez podatników, nierezydentów, są w szczególności dochody (przychody) z pracy wykonywanej w Polsce na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia. Powyższe stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska.

Zgodnie z umowami międzynarodowymi zwykle podatek dochodowy należny jest w kraju wykonywania pracy. Jednak od tej ogólnej zasady istnieją wyjątki, kiedy dochody te podlegają w kraju zamieszkania (rezydencji). Aby tak było, muszą być spełnione określone warunki łącznie, w tym dotyczące długości przebywania na terenie danego kraju. Jeśli więc wiadomo, że pobyt poza krajem się przedłuży, pracodawca wstrzymuje pobór zaliczek dla polskiego fiskusa.

Wracając do składki zdrowotnej i jej ewentualnego obniżenia bądź opłacenia w całości, można wyróżnić jeszcze sytuacje, kiedy pracownik otrzymuje:

  • wynagrodzenie za pracę za granicą opodatkowane poza Polską, wynagrodzenie chorobowe oraz zasiłek opodatkowane w Polsce,
  • wynagrodzenie za pracę wykonywaną za granicą opodatkowane w innym kraju oraz wynagrodzenie za pracę wykonywaną w Polsce podlegające obowiązkowi podatkowemu w Polsce.

W obu przypadkach zastosowanie ma zasada, że jeżeli pracownik otrzymuje zarówno przychody opodatkowane za granicą, jak i w Polsce, np. za pracę, wynagrodzenie chorobowe, to osobno musi ustalić składki od przychodu zagranicznego i tu składki zdrowotnej nie obniża, lecz pobiera w całości, oraz oddzielnie ustala składki, w tym zdrowotną oraz zaliczkę na podatek od dochodów polskich. I tu może dokonać zmniejszenia składki na zdrowie.

Jeśli w grę wchodzi zasiłek chorobowy, a więc przychód z innych źródeł, niepodlegający składce zdrowotnej, to również należy dokonać oddzielnego rozliczenia poszczególnych przychodów. Przy czym należy pamiętać, że składkę zdrowotną ustaloną od wynagrodzenia lub wynagrodzenia chorobowego porównuje się z zaliczką obliczoną od tych wynagrodzeń, a nie z zaliczką ustaloną od całości, czyli również od zasiłku. Składka zdrowotna podlega bowiem obniżeniu do wysokości zaliczki PIT jedynie w tej części, którą oblicza się od przychodu stanowiącego podstawę wymiaru składki (uchwała Sądu Najwyższego z 2 lutego 2016 r., sygn. akt III UZP 18/15). [przykład 2]

Przykład 2

PIT 0 zł

Pracownik oddelegowany na kilka miesięcy do pracy do Belgii w kwietniu zachorował i wrócił do kraju na trzy dni zwolnienia lekarskiego. Za okres niezdolności do pracy przysługuje mu wynagrodzenie chorobowe w wysokości 501,72 zł. Natomiast za okres przepracowany, po przeliczeniu na złotówki należy mu się 6541,20 zł. Podstawa wymiaru składek społecznych wynosi 6541,20 zł i stanowi ją tylko wynagrodzenie za pracę. Jednak ze względu na to, że nie podlega ono opodatkowaniu w Polsce, składka zdrowotna będzie obliczona osobno, od wynagrodzenia chorobowego. Oddzielne rozliczenie pozwoli ustalić, czy składka zdrowotna w wysokości 9 proc. przewyższy zaliczkę na podatek pobieraną od tego wynagrodzenia. Obliczona składka zdrowotna 9 proc. wynosi 45,15 zł, a zaliczka 0 zł, dlatego składka zdrowotna również wynosi 0 zł. Natomiast składka na NFZ od wynagrodzenia za pracę wynosi 508 zł [(6541,20 zł ‒ 13,71 proc.) x 9 proc.].

Podstawa prawna:

Autopromocja

REKLAMA

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Możesz otrzymać 5025 zł na naukę języka, studia podyplomowe, kurs prawa jazdy i inne - rusza nowy program WUP

    Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie uruchamia projekt „Małopolski Pociąg do Kariery – sezon I". WUP zachęca: chcesz nauczyć się języka? Skończyć kurs prawa jazdy? Zdobyć nowe umiejętności zawodowe? Jeśli odpowiedź brzmi pozytywnie należy śledzić informacje i przystąpić do rekrutacji, która rusza prawdopodobnie w kwietniu 2024 r. Można otrzymać nawet 5025 zł!

    Działalność socjalna. Wczasy pod gruszą – dofinansowanie do wypoczynku ze środków ZFŚS to najpopularniejsze świadczenie socjalne

    Wczasy pod gruszą to jedna z form działalności socjalnej. Polega na dofinansowaniu wypoczynku pracowników ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Wczasy pod gruszą powinny być wsparciem dla pracowników w gorszej sytuacji materialnej.

    Nowe zalecenia co do zatrudniania niepełnosprawnych

    W lutym 2024 r. wydano nowe zalecenia co do zatrudniania niepełnosprawnych m.in. w administracji publicznej. Okazuje się, że wciąż istnieje wiele barier proceduralnych, instytucjonalnych, organizacyjnych i kompetencyjnych, które utrudniają czy wręcz nawet uniemożliwiają osobom ze szczególnymi potrzebami (w tym z niepełnosprawnościami) udział w procesach rekrutacyjnych oraz świadczenie pracy w urzędach. Wciąż jest wiele do zrobienia.

    Separacja jak rozwód - nie otrzymasz odprawy po zmarłym małżonku

    Czym jest separacja? Jakie są skutki majątkowe separacji? Kto ma prawo do odprawy po śmierci pracownika? Czy mając separację należy się odprawa po zmarłym małżonku? Ile wynosi odprawa pośmiertna?

    REKLAMA

    Waloryzacja emerytur 2024 – tabela netto

    Waloryzacja emerytur od 1 marca 2024 roku - o ile procent wzrosną emerytury? Kiedy będzie wypłata pierwszych wyższych emerytur? Tabela przedstawia podwyżki emerytur od 1 marca 2024 roku. Ile wynoszą kwoty netto emerytur po waloryzacji?

    Mama 4+ czyli emerytura matczyna w 2024 roku [WYWIAD]

    Mama 4 plus w 2024 roku - to już 5 lat funkcjonowania świadczenia w Polsce. Czy w tym czasie zmieniły się przepisy? Jakie warunki należy spełnić, aby otrzymać RSU? Ile wynosi rodzicielskie świadczenie uzupełniające do końca lutego, a ile od 1 marca 2024 roku? Jakie dokumenty dołączyć do wniosku? Czy na emeryturze matczynej można pracować? Czy ojcowie pobierają emeryturę matczyną? Na te i inne pytania odpowiada rzecznik ZUS województwa dolnośląskiego Iwoną Kowalską-Matis

    Nie możesz pójść do ZUS i załatwić sprawy? Możesz wysłać pełnomocnika. Trzeba tylko wypełnić formularz ZUS PEL

    Za pomocą formularza ZUS PEL klienci Zakładu Ubezpieczeń Społecznych mogą udzielić pełnomocnictwa do załatwiania swoich spraw. Formularz można pobrać ze strony internetowej www.zus.pl lub z PUE ZUS. Druk jest także dostępny w każdej placówce ZUS.

    W styczniu 2024 r. wzrosło bezrobocie w Polsce! Czy to jest wzrost sezonowy?

    Wzrosło bezrobocie w Polsce. W styczniu stopa bezrobocia wyniosła 5,4%. W grudniu 2023 r. bezrobocie wynosiło 5,1%, a w listopadzie 5,0%.

    REKLAMA

    W całej UE około 11 mln osób zatrudnionych jest w ramach platform internetowych. Trwa kampania BHP w cyfrowym świecie pracy

    W całej UE około 11 mln osób zatrudnionych jest w ramach platform internetowych. To zarządzanie pracą przez sztuczną inteligencję może mieć ogromny wpływ na jakość świadczonej pracy, jej ilość jak i utratę. Świat pracy i rynek się zmieniają - ale w tym wszystkim najważniejszy jest człowiek, nie kapitał. Konieczne jest więc budowanie wiedzy, doświadczenia i zaufania przez informowanie pracowników i zasięganie ich opinii oraz umożliwienie im udziału w projektowaniu i wdrażaniu technologii i systemów cyfrowych w nowej postindustrialnej erze pracy. „Bezpieczeństwo i zdrowie w pracy dotyczy każdego. Jest dobre dla ciebie. Dobre dla firmy” – tak głosi kampania „Bezpieczeństwo pracy w świecie cyfrowym”, która jest prowadzona w latach 2023-2025. Kampania odbywa się w ramach projektu Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy.

    Ukraińcy będą przebywać legalnie w Polsce do 30 czerwca 2024 r. Weszła w życie nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy

    Pobyt w Polsce obywateli Ukrainy, którzy przybyli w związku z wojną prowadzoną w tym kraju będzie uznawany za legalny do 30 czerwca 2024 r. To zmiana, jaką wprowadziła nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Nowelizacja obowiązuje od 22 lutego. 

    REKLAMA