Kategorie

Należności z tytułu składek osoby będącej jednocześnie płatnikiem i ubezpieczonym

Należnościami z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne – zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 z późn.zm.) – są: składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia oraz dodatkowa opłata.
Poszczególne należności z tytułu składek nie tworzą nowego, odrębnego bytu w postaci jednej należności z tytułu składek. Pojęcie należności obejmuje zatem różnego rodzaju świadczenia o odrębnym charakterze i statusie, które – ze względów redakcyjno-legislacyjnych – określono wspólnym mianem „należności z tytułu składek”.
Stan faktyczny:
Decyzją ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne Waldemara P., na którą składały się należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne na koncie indywidualnym obejmujące należność główną, odsetki, dodatkową opłatę oraz należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne na koncie pracowniczym, obejmujące należność główną, odsetki oraz dodatkową opłatę.

Wyrokiem sąd okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji organu rentowego i wniosek o zawarcie układu ratalnego przekazał organowi rentowemu do rozpoznania. Ubezpieczony wniósł apelację od przedmiotowego wyroku. Wyrokiem sąd apelacyjny częściowo uwzględnił apelację i zmienił zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego w ten sposób, iż zwolnił ubezpieczonego od zapłaty opłat dodatkowych oraz umorzył należności z tytułu odsetek od zaległych składek na ubezpieczenia społeczne na koncie indywidualnym, a w pozostałym zakresie apelację oddalił.

Skargę kasacyjną od wyroku sądu apelacyjnego wniósł organ rentowy, zarzucając naruszenie art. 28 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 z późn.zm., dalej zwanej ustawą o s.u.s.).

Stanowisko SN:
Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o s.u.s., pojęcie „należności z tytułu składek” obejmuje następujące należności: składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia oraz dodatkową opłatę. Ustawodawca posłużył się terminem „należności”, a nie „należność”, co oznacza, iż wszystkie wymienione powyżej elementy są należnościami z tytułu składek. Zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy, należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.

Nie ulega zaś wątpliwości, iż poszczególne należności uznawane za należności z tytułu składek stają się wymagalne w różnym terminie i w konsekwencji mogą przedawnić się w różnym terminie. Zgodnie z art. 28 ust. 4 ustawy, umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty. Z przepisu tego wynika, iż umorzenie składki powoduje automatycznie umorzenie innych, wskazanych w treści art. 28 ust. 4 ustawy, należności wchodzących w skład pojęcia „należności z tytułu składki”. Jednocześnie umorzenie składki nie powoduje automatycznie umorzenia kosztów egzekucyjnych i kosztów upomnienia.

Zdaniem Sądu Najwyższego, pojęcie „należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia” z art. 28 ust. 3a ustawy należy – z punktu widzenia zakresu przedmiotowego – uznać za tożsame z pojęciem „należności z tytułu składek” z art. 24 ust. 2 ustawy. Przepis ten wprowadza jedynie szczególną regulację w zakresie umarzania należności z tytułu składek opłacanych przez podmioty będące jednocześnie płatnikiem i ubezpieczonym.

Nie wprowadza jednak odrębnej definicji pojęcia „należności z tytułu składek”. Sąd Najwyższy podkreślił, iż przepis art. 28 ust. 1 ustawy pozwala na umarzanie „należności z tytułu składek” w całości lub w części. Przyjmując wskazaną powyżej interpretację pojęcia należności z tytułu składek, należy uznać, iż każda z tych należności może być umorzona w całości lub w części.

Odmienna interpretacja art. 28 ust. 1 ustawy byłaby dopuszczalna tylko wówczas, gdyby przyjąć, iż pojęcie „należności z tytułu składek” zdefiniowane w art. 24 ust. 2 ustawy obejmuje zawsze kilka składników. Wówczas art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należałoby rozumieć w taki sposób, że pozwala o­n na umorzenie wyłącznie wszystkich należności składających się na pojęcie należności z tytułu składek w całości lub w części. Umorzeniu podlegałaby wówczas „należność z tytułu składek” traktowana jako całość, a nie jej poszczególne elementy.

Przedstawiona powyżej interpretacja pojęcia należności z tytułu składek oraz ocena dopuszczalności umorzenia niektórych należności znajduje potwierdzenie w przepisach ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn.zm., dalej jako o.p.). Przepisy ordynacji podatkowej posługują się terminem zaległości podatkowej. Pojęcie zaległości podatkowej obejmuje podatek, ratę podatku lub zaliczkę, które nie zostały zapłacone w terminie (art. 51 o.p.).

Instytucją odrębną od zaległości podatkowej są odsetki za zwłokę oraz opłata prolongacyjna (odpowiednik dodatkowej opłaty). Wynika to z art. 67a § 1 pkt 3 o.p., zgodnie z którym organ podatkowy może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z przepisu tego wynika, iż organ podatkowy może umorzyć samą zaległość podatkową, odsetki za zwłokę od zaległości lub opłatę prolongacyjną. Organ podatkowy ma zatem możliwość wyboru, czy umorzy wszystkie wymienione powyżej należności, czy tylko niektóre.

Zasadę wynikającą z wykładni językowej art. 67a § 1 pkt 3 o.p. modyfikuje art. 67a § 2 o.p., zgodnie z którym umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa.

Zdaniem Sądu Najwyższego, umorzeniu niektórych należności z tytułu składek nie sprzeciwia się art. 28 ust. 4 ustawy o s.u.s. Przepis ten rozstrzyga jedynie, iż w przypadku umorzenia należności z tytułu składki bezprzedmiotowe jest dochodzenie należności z tytułu odsetek za zwłokę oraz dodatkowej opłaty. Składka ma bowiem – w obecnym systemie ubezpieczeń społecznych – podstawowe znaczenie. Artykuł 28 ust. 4 ustawy o s.u.s. nie wyłącza jednak zastosowania art. 28 ust. 1 ustawy, który wyraźnie dopuszcza możliwość umarzania poszczególnych należności z tytułu składek w całości lub w części.

Wyrok Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt I UK 240/05
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?