REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Emerytura osób pełniących czynną służbę wojskową przed 1 stycznia 1999 r. - wyrok TK

Emerytura osób pełniących czynną służbę wojskową. /Fot. Fotolia
Emerytura osób pełniących czynną służbę wojskową. /Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

24 lipca 2014 r. TK uznał za zgodne z konstytucją przepisy stawy o emeryturach i rentach z FUS nie przewidujące dla okresu odbywania przez ubezpieczonego obowiązkowej służby wojskowej przed 1 stycznia 1999 r. przyjmowania za podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne kwoty obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników lub obowiązującej w tym okresie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 174 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie, w jakim dla okresu odbywania przez ubezpieczonego obowiązkowej służby wojskowej, przypadającej przed 1 stycznia 1999 r., nie przewiduje przyjmowania za podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne kwoty obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników lub obowiązującej w tym okresie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne osób pełniących czynną służbę wojskową w Wojsku Polskim, jest zgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 konstytucji.

Autopromocja

Sprawdź, co Ci się bardziej opłaca ZUS czy OFE? Kup poradnik z opiniami ekspertów

W pozostałym zakresie TK umorzył postępowanie.

Przedmiotem kontroli w tej sprawie był art. 174 ust. 3 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ustawa emerytalna) w zakresie, w jakim dla okresu odbywania przez ubezpieczonego obowiązkowej służby wojskowej, przypadającej przed 1 stycznia 1999 r., nie przewidywał przyjmowania za podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne kwoty obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników lub obowiązującej w tym okresie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne osób pełniących czynną służbę w Wojsku Polskim. Przepis ten został poddany kontroli z punktu widzenia prawa do równego traktowania w zakresie zabezpieczenia społecznego (art. 67 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 konstytucji). Postępowanie co do badania konstytucyjności pozostałych przepisów z punktu widzenia innych wzorców kontroli wskazanych w skardze zostało umorzone ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.

Wypłata emerytur zawieszonych od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Rozstrzygając zarzut naruszenia zasady równości w zakresie prawa do zabezpieczenia społecznego, Trybunał musiał w pierwszej kolejności ustalić to, w jakim stopniu okres zasadniczej służby wojskowej odbytej przed 1999 r. wpływa na wysokość emerytury należnej osobom urodzonym po 1948 r. Z art. 25 ustawy emerytalnej wynika, że podstawę obliczenia emerytury dla osób odbywających zasadniczą służbę wojskową przed 1999 r. wyznaczają trzy kwoty. Są to kwota zwaloryzowanych składek na ubezpieczenie emerytalne, kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego oraz kwota środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych.

Sprawa skarżącego dotyczyła drugiego elementu, czyli kapitału początkowego. Kapitał początkowy oblicza się dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy emerytalnej opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek. Wartość kapitału początkowego ustala się na dzień wejścia w życie reformy emerytalnej. Jest to swego rodzaju hipotetyczna emerytura, jaką otrzymałby ubezpieczony w 1999 r. Celem instytucji kapitału początkowego jest umożliwienie ubezpieczonym łagodnego przejścia ze starego do nowego systemu emerytalnego, z zachowaniem wypracowanego dotychczas stażu pracy. Ponieważ przed 1999 r. składki na ubezpieczenie emerytalne nie były zapisywane na koncie indywidualnym ubezpieczonego, nie ma możliwości wyliczenia sumy składek za okres trwania ubezpieczenia przed tą datą. Odwzorowanie tego wkładu następuje w postaci wyliczenia emerytury, którą (hipotetycznie) otrzymałby dany ubezpieczony na ostatni dzień starego systemu. Owa hipotetyczna emerytura jest właśnie nazywana przez ustawodawcę kapitałem początkowym.

Forum Kadry

Na wysokość kapitału początkowego wpływa kwota stała (socjalna) oraz kwota indywidualna. Kwota stała stanowi element mechanizmu wyliczania emerytury w systemie zdefiniowanego świadczenia. Przysługuje każdemu ubezpieczonemu, który spełnia warunki otrzymania świadczenia. Nie jest ona bowiem powiązana z indywidualnym „wkładem” ubezpieczonego w tworzenie funduszu. Natomiast kwota indywidualna odzwierciedla indywidualny wkład ubezpieczonego w funkcjonowanie systemu emerytalnego, mierzony stażem pracy i wysokością zarobków, od których była pobierana składka.

Okres zasadniczej służby wojskowej odbytej przed 1999 r. – w świetle ustawy emerytalnej – jest okresem składkowym, choć składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe za osoby odbywające tę służbę nie były odprowadzane. Okres ten jako okres składkowy wpływa na wysokość kapitału początkowego oraz na wysokość kwoty bazowej. Przy obliczaniu obu tych wartości bierze się bowiem pod uwagę okresy składkowe i nieskładkowe, przy czym okresy składkowe wpływają korzystniej na ich wysokość niż okresy nieskładkowe. Okres zasadniczej służby wojskowej nie wpływa natomiast na wysokość podstawy wymiaru kapitału początkowego. To właśnie zostało zakwestionowane przez skarżącego. Podstawę wymiaru kapitału początkowego stanowi – co do zasady – przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Skoro składka taka w okresie zasadniczej służby wojskowej odbywanej przed 1999 r. nie była odprowadzana, to podstawa wymiaru składki wynosiła 0 zł i z tego powodu nie jest uwzględniana przy ustalaniu podstawy wymiaru kapitału początkowego.

W tej sprawie skarżący nie kwestionował, że przed 1999 r. państwo nie odprowadzało składek na ubezpieczenie emerytalne osób odbywających zasadniczą służbę wojskową. Należy bowiem przypomnieć, że dopiero od 1999 r., czyli momentu wejścia w życie reformy emerytalnej, rozpoczęto odprowadzanie takich składek. Były one finansowane z budżetu państwa z części, której dysponentem jest Minister Obrony Narodowej. Skarżący  kwestionował to, że żołnierze niezawodowi są z punktu widzenia przepisów emerytalnych traktowani gorzej aniżeli osoby, za które składki takie odprowadzano. W wypadku tych pierwszych okres zasadniczej służby wojskowej nie wpływa bowiem na wysokość podstawy wymiaru kapitału początkowego.

Komu przysługuje zasiłek przedemerytalny

Trybunał musiał zatem ustalić granice swobody ustawodawcy w zakresie stanowienia takich regulacji prawnych jak ta zaskarżona w niniejszej sprawie. Uznał, że ustawodawca może uzależnić prawo do świadczenia emerytalnego od spełnienia warunku współtworzenia funduszu, z którego takie świadczenie jest wypłacane. Swoboda ustawodawcy obejmuje również uprawnienie do wprowadzenia mechanizmów uzależniających wysokość świadczenia emerytalnego od wielkości środków wniesionych przez ubezpieczonego do funduszu. System ubezpieczenia społecznego w obecnym kształcie oparty jest bowiem na zasadzie zdefiniowanej składki. To znaczy, że okresy, w których ubezpieczony nie partycypował w tworzeniu funduszu nie muszą być uwzględniane przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalnych oraz ich wysokości. Art. 67 ust. 1 konstytucji nie nakazuje bowiem jednakowego traktowania osób, które nie partycypowały w tworzeniu funduszu ubezpieczeniowego oraz takich, które koszty na rzecz tworzenia tego funduszu w czasie swojej aktywności zawodowej ponosiły.

W ramach swobody przysługującej ustawodawcy mieści się również wprowadzenie wyjątków od powyższych zasad i przyznanie świadczeń emerytalnych osobom, które albo w ogóle nie współtworzyły funduszu, albo z różnych powodów nie opłacały w pewnych okresach swojego życia składek na ubezpieczenie społeczne. Do tej ostatniej grupy ustawodawca zaliczył osoby odbywające przed 1999 r. zasadniczą służbę wojskową, w wypadku których nie były odprowadzane składki na ubezpieczenie emerytalne. Jest to uzasadnione tym, że osoby te we wspomnianym okresie realizowały obowiązek obrony Ojczyzny w formie przewidzianej w ustawie o powszechnym obowiązku obrony.

W ramach swobody ustawodawcy mieści się również wybór mechanizmu pozwalającego na płynne przejście osób ubezpieczonych ze starego do nowego systemu emerytalnego. Wybór instytucji kapitału początkowego, która z istoty swej ma charakter przejściowy, gdyż odnosi się tylko do ściśle określonej grupy osób ubezpieczonych, nie wymaga oparcia tej instytucji na rozwiązaniach właściwych nowemu systemowi emerytalnemu. Istotne jest natomiast odzwierciedlenie w niej pewnych dotychczasowych rozwiązań. To ostatnie ma zaś miejsce w świetle zaskarżonych przepisów. Okres zasadniczej służby wojskowej odbytej przed 1999 r. – podobnie jak w tzw. starym systemie – potraktowany został jako okres składkowy bez dochodu.

Emerytura mundurowa 2014

TK stwierdził, że kwestionowana regulacja prawna nie narusza prawa do równego dostępu do zabezpieczenia społecznego. Odmienne traktowanie osób odbywających zasadniczą służbę wojskową przed 1999 r. oraz innych grup ubezpieczonych wynika z tego, że podmioty te nie charakteryzują się w równym stopniu tą samą cechą istotną (relewantną), co uzasadniałoby ich równe traktowanie. Osób, za które nie były odprowadzane składki nie można bowiem traktować identycznie jak osób, za które składki takie odprowadzano. Przy kształtowaniu zakresu prawa do zabezpieczenia społecznego ustawodawca musi uwzględnić wynikający z zasady sprawiedliwości społecznej postulat zachowania słusznych, sprawiedliwych proporcji pomiędzy wielkością emerytury, będącej z samej nazwy świadczeniem „zasłużonym”, a rozmiarami „zasługi”, wyznaczonymi przede wszystkim przez długość okresu aktywności zawodowej prowadzącej do nabycia prawa do emerytury oraz dochody osiągane w ramach tej aktywności. Skoro skarżący nie kwestionował zasady nieodprowadzania składek emerytalnych za żołnierzy zasadniczej służby wojskowej przed 1999 r., zaś jednym z czynników wpływających na wysokość emerytury jest wysokość odprowadzanych składek emerytalnych, to nie było podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia prawa do równego traktowania w zakresie zabezpieczenia społecznego.

Zgodnie z ustawą emerytalną podstawę wymiaru kapitału początkowego stanowi podstawa wymiaru składek emerytalno-rentowych w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych przez zainteresowanego z okresu 20 lat kalendarzowych, przy czym owe 10 lat musi przypadać przed 1 stycznia 1999 r. Na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru kapitału początkowego może stanowić też podstawa wymiaru tych składek w okresie 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu. Do ubezpieczonego należy zatem decyzja o tym, czy okres zasadniczej służby wojskowej w ogóle znajdzie się w owym wybranym przez niego okresie uwzględnianym przy ustalaniu podstawy wymiaru kapitału początkowego. Można jedynie przypuszczać, że skoro okres zasadniczej służby wojskowej występował w początkowym okresie aktywności zawodowej ubezpieczonego, to w wypadku dłuższego okresu aktywności zawodowej rzadko jest on wskazywany do okresu owych 10 lat dla potrzeb obliczania podstawy wymiaru kapitału początkowego. Najkorzystniejszym z punktu widzenia osiąganego dochodu jest bowiem z reguły późny, a nie wczesny okres aktywności zawodowej ubezpieczonego.

Forum Kadry

Rozprawie przewodniczył sędzia TK Wojciech Hermeliński, sprawozdawcą był sędzia TK Marek Kotlinowski.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Trybunał Konstytucyjny
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(1)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Zxx
    2024-01-15 20:03:05
    Zabrali mi 2 lata zycia, nie dosc ze pozbawili mnie mozliwosci zarabiania, w dodatku okradli mnie z oszczenosci ktore zarobilem przed pojsciem do wojska poprzez wysoką kilkudosiecioprocemtowa inflacje i lokaty oprocentowame na 3% to teraz jeszcze traktowany jestem gorzej jakbym przez te 2 lata pracowal, ot taka postkomunistyczna sprawoedliwosc, a pana Hermelinskiego kojarzę do dzisiaj;(
    0
QR Code
Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Projekt rozporządzenia: Wyższe uposażenie zasadnicze funkcjonariuszy CBA

Zgodnie z ustawą budżetową na rok 2024 średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w sferze budżetowej powinien wynieść 120%. Z tego względu planowane jest podniesienie stawek uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego.

Możesz otrzymać 5025 zł na naukę języka, studia podyplomowe, kurs prawa jazdy i inne - rusza nowy program WUP

Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie uruchamia projekt „Małopolski Pociąg do Kariery – sezon I". WUP zachęca: chcesz nauczyć się języka? Skończyć kurs prawa jazdy? Zdobyć nowe umiejętności zawodowe? Jeśli odpowiedź brzmi pozytywnie należy śledzić informacje i przystąpić do rekrutacji, która rusza prawdopodobnie w kwietniu 2024 r. Można otrzymać nawet 5025 zł!

Działalność socjalna. Wczasy pod gruszą – dofinansowanie do wypoczynku ze środków ZFŚS to najpopularniejsze świadczenie socjalne

Wczasy pod gruszą to jedna z form działalności socjalnej. Polega na dofinansowaniu wypoczynku pracowników ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Wczasy pod gruszą powinny być wsparciem dla pracowników w gorszej sytuacji materialnej.

Nowe zalecenia co do zatrudniania niepełnosprawnych

W lutym 2024 r. wydano nowe zalecenia co do zatrudniania niepełnosprawnych m.in. w administracji publicznej. Okazuje się, że wciąż istnieje wiele barier proceduralnych, instytucjonalnych, organizacyjnych i kompetencyjnych, które utrudniają czy wręcz nawet uniemożliwiają osobom ze szczególnymi potrzebami (w tym z niepełnosprawnościami) udział w procesach rekrutacyjnych oraz świadczenie pracy w urzędach. Wciąż jest wiele do zrobienia.

REKLAMA

Separacja jak rozwód - nie otrzymasz odprawy po zmarłym małżonku

Czym jest separacja? Jakie są skutki majątkowe separacji? Kto ma prawo do odprawy po śmierci pracownika? Czy mając separację należy się odprawa po zmarłym małżonku? Ile wynosi odprawa pośmiertna?

Waloryzacja emerytur 2024 – tabela netto

Waloryzacja emerytur od 1 marca 2024 roku - o ile procent wzrosną emerytury? Kiedy będzie wypłata pierwszych wyższych emerytur? Tabela przedstawia podwyżki emerytur od 1 marca 2024 roku. Ile wynoszą kwoty netto emerytur po waloryzacji?

Mama 4+ czyli emerytura matczyna w 2024 roku [WYWIAD]

Mama 4 plus w 2024 roku - to już 5 lat funkcjonowania świadczenia w Polsce. Czy w tym czasie zmieniły się przepisy? Jakie warunki należy spełnić, aby otrzymać RSU? Ile wynosi rodzicielskie świadczenie uzupełniające do końca lutego, a ile od 1 marca 2024 roku? Jakie dokumenty dołączyć do wniosku? Czy na emeryturze matczynej można pracować? Czy ojcowie pobierają emeryturę matczyną? Na te i inne pytania odpowiada rzecznik ZUS województwa dolnośląskiego Iwoną Kowalską-Matis

Nie możesz pójść do ZUS i załatwić sprawy? Możesz wysłać pełnomocnika. Trzeba tylko wypełnić formularz ZUS PEL

Za pomocą formularza ZUS PEL klienci Zakładu Ubezpieczeń Społecznych mogą udzielić pełnomocnictwa do załatwiania swoich spraw. Formularz można pobrać ze strony internetowej www.zus.pl lub z PUE ZUS. Druk jest także dostępny w każdej placówce ZUS.

REKLAMA

W styczniu 2024 r. wzrosło bezrobocie w Polsce! Czy to jest wzrost sezonowy?

Wzrosło bezrobocie w Polsce. W styczniu stopa bezrobocia wyniosła 5,4%. W grudniu 2023 r. bezrobocie wynosiło 5,1%, a w listopadzie 5,0%.

W całej UE około 11 mln osób zatrudnionych jest w ramach platform internetowych. Trwa kampania BHP w cyfrowym świecie pracy

W całej UE około 11 mln osób zatrudnionych jest w ramach platform internetowych. To zarządzanie pracą przez sztuczną inteligencję może mieć ogromny wpływ na jakość świadczonej pracy, jej ilość jak i utratę. Świat pracy i rynek się zmieniają - ale w tym wszystkim najważniejszy jest człowiek, nie kapitał. Konieczne jest więc budowanie wiedzy, doświadczenia i zaufania przez informowanie pracowników i zasięganie ich opinii oraz umożliwienie im udziału w projektowaniu i wdrażaniu technologii i systemów cyfrowych w nowej postindustrialnej erze pracy. „Bezpieczeństwo i zdrowie w pracy dotyczy każdego. Jest dobre dla ciebie. Dobre dla firmy” – tak głosi kampania „Bezpieczeństwo pracy w świecie cyfrowym”, która jest prowadzona w latach 2023-2025. Kampania odbywa się w ramach projektu Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy.

REKLAMA