Emerytury częściowe

Nowelizacja

Ustawa z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2012.637), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. podniosła wiek emerytalny oraz wprowadziła zmiany dostosowujące obecne przepisy do dłuższej aktywności zawodowej Polaków, w związku z wyższym wiekiem emerytalnym. Znowelizowane przepisy zmierzają do stopniowego podwyższania wieku emerytalnego dla kobiet i mężczyzn do jednakowego poziomu 67 lat oraz wprowadzają możliwości przejścia na częściową emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Przed nowelizacją wiek emerytalny wynosił 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Nowe regulacje objęły kobiety urodzone po 31 grudnia 1952 r. oraz mężczyzn urodzonych po 31 grudnia 1947 r. Podwyższanie wieku emerytalnego jest procesem stopniowym i rozłożonym w długim okresie czasu.

Zobacz serwis: Emerytury i renty

Dla kogo emerytura częściowa

W związku z podwyższeniem wieku emerytalnego i obawami z tym związanymi, ustawodawca wprowadził nowy rodzaj wcześniejszej emerytury - emeryturę częściową. Przysługuje ona ubezpieczonym, którzy nie osiągnęli wieku emerytalnego i spełniają następujące warunki:

1. mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn;
2. osiągnęli wiek wynoszący co najmniej 62 lata dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn.

Aby ustalić okresy składkowe i nieskładkowe uwzględnia się, jak przy ustalaniu uprawnień do emerytury na dotychczasowych zasadach:

1. w pierwszej kolejności - okresy składkowe,
2. następnie - okresy nieskładkowe w wymiarze nie dłuższym niż 1/3 okresów składkowych,
3. dalej - okresy składkowe uzupełniające, jeżeli wymiar okresów składkowych i nieskładkowych jest krótszy niż 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn,
4. i wreszcie w ostatniej kolejności - okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, jeżeli łączny wymiar okresów wymienionych w pkt 1 - 3 jest krótszy niż 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn.

Zobacz: Wysokość emerytury w 2014 r.

Na emeryturę częściową mogą więc przejść:

1. kobieta urodzona po dniu 31 grudnia 1958 r. oraz
2. mężczyzna urodzony po dniu 31 grudnia 1948 r. jeżeli spełnią warunki dotyczące stażu ubezpieczeniowego.

Wysokość emerytury

Wysokość emerytury częściowej wynosi 50% kwoty emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i nie podlega podwyższeniu do kwoty najniższej emerytury, ale co ważne podlega waloryzacji. Tak więc, aby ustalić wysokość emerytury częściowej konieczne jest wcześniejsze ustalenie pełnej wysokości emerytury.

Wypłata częściowej emerytury nie jest uzależniona od rozwiązania stosunku pracy ani od wysokości przychodów z pracy zarobkowej. Po osiągnięciu wieku emerytalnego i rozwiązaniu stosunku pracy (w przypadku pracowników) emerytura częściowa na wniosek uprawnionego jest zamieniana na emeryturę z FUS w pełnej wysokości.

Po przyznaniu emerytury częściowej nadal będą waloryzowane kwoty składek i kapitału początkowego zewidencjonowane na koncie ubezpieczonego w ZUS aż do ustalenia prawa do pełnej emerytury z tytułu osiągnięcia wieku emerytalnego. Podstawa obliczenia emerytury z tytułu osiągnięcia wieku emerytalnego jest pomniejszana o kwoty wypłaconej emerytury częściowej.

Zadaj pytanie: Form Kadry - ZUS i Płace

Warto wiedzieć, iż emerytura częściowa nie podlega zawieszeniu ani zmniejszeniu z tytułu osiągania przychodów i to bez względu na ich źródło. Z kwoty tej emerytury dokonuje się potrąceń i egzekucji, przy zachowaniu kwoty wolnej od potrąceń i egzekucji - jak dla emerytury. Co istotne wypłata emerytury częściowej może być również kontynuowana mimo osiągnięciu wieku emerytalnego przez uprawnionego, określonego według daty urodzenia aż do czasu złożenia wniosku o emeryturę w pełnej wysokości.