Emerytura pomostowa

Emerytura pomostowa

Warunki nabywania i utraty prawa do emerytur pomostowych zostały określone w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U.2008.237.1656). Emerytura pomostowa jest świadczeniem o charakterze przejściowym. Oznacza to, że przysługuje uprawnionemu do osiągnięcia wieku emerytalnego. Istotą emerytury pomostowej jest więc zapewnienie pracownikowi, który wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnych charakterze wymagające szczególnych zdolności psychicznych i fizycznych i co za tym idzie obarczonych szczególnym ryzykiem, prawa do „przejściowych” świadczeń, przed uzyskaniem pełnych praw emerytalnych. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2011 r. - w interesie publicznym leży odsunięcie takiego pracownika od wykonywania czynności obarczonych szczególnym ryzykiem, a w interesie pracownika umożliwienie mu nabycia „przejściowych” świadczeń, przed uzyskaniem pełnych praw emerytalnych (I OSK 508/2011, LexPolonica nr 3040688).

Emerytury pomostowe są przyznawane od 1 stycznia 2009 r. Przysługują one pracownikom wykonującym prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, których wykaz został zawarty w załącznikach nr 1 i nr 2 ustawy o emeryturach pomostowych.

Polecamy również serwis: Składki na ubezpieczenia społeczne

Prace w szczególnych warunkach

Prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku.

Prace o szczególnym charakterze

Prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się.

W przypadku prac o szczególnym charakterze definicja kładzie nacisk na szczególną odpowiedzialność pracownika, związaną z wykonywanymi czynnościami. W tym zatem przypadku dominującą rolę odgrywa raczej czynnik interesu publicznego - ochrony innych osób przed niebezpieczeństwem związanym z faktem, że pracownik, który wykonuje te szczególnie odpowiedzialne czynności może nie mieć już należytej sprawności psychofizycznej, ze względu na jej naturalne obniżenie podyktowane wiekiem. W związku z tym istotne jest to, aby taki pracownik nie podejmował czynności wymagających wyższej sprawności psychofizycznej (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2011 r., I OSK 508/2011, LexPolonica nr 3040688).

Zobacz również: Emerytura pomostowa - osoby uprawnione

Osoby uprawnione

Prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem wyjątków określonych w ustawie o emeryturach pomostowych, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

1. urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;
2. ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;
3. osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
4. ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych przepisach ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
5. przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
6. po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze;
7. nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.

Zadaj pytanie: Forum Kadry - ZUS i Płace

Ustanie prawa do emerytury

Co do zasady prawo do emerytury pomostowej ustaje z dniem osiągnięcia przez uprawnionego wieku emerytalnego określonego w przepisach ustawy o emeryturach i rentach z FUS, jeżeli uprawniony nie ma prawa do emerytury ustalonego decyzją organu rentowego lub innego organu emerytalno-rentowego, określonego w odrębnych przepisach. Prawo do emerytury ustaje również z dniem poprzedzającym dzień nabycia przez uprawnionego prawa do emerytury, która jest ustalona decyzją organu rentowego lub innego organu emerytalno-rentowego, określonego w odrębnych przepisach. Organ rentowy przestanie również wypłacać świadczenie z dniem śmierci uprawnionego.