Konieczność przeniesienia pracownika na inne stanowisko ze względu na stan zdrowia a brak wolnego stanowiska

Pracownik chorował 4 miesiące. Po powrocie do pracy został wysłany na badania kontrolne. Lekarz medycyny pracy stwierdził, że pracownik nie może pracować na dotychczasowym stanowisku. W zakładzie nie ma innego wolnego stanowiska, na które można by było przenieść tego pracownika. Co w takim przypadku możemy zrobić?

Jeżeli na skutek choroby zawodowej lub jej objawów pracownik stał się niezdolny do wykonywania dotychczasowej pracy, wówczas pracodawca ma obowiązek przenieść go do innej pracy. W przypadku braku takiej możliwości, pracodawca wypowiada pracownikowi umowę o pracę z jednoczesnym zwolnieniem pracownika ze świadczenia pracy.

W razie stwierdzenia u pracownika objawów wskazujących na powstawanie choroby zawodowej pracodawca ma obowiązek przenieść go do innej pracy, która nie będzie narażała pracownika na działanie czynnika, który wywołał te objawy.

Podstawą przeniesienia pracownika jest orzeczenie lekarskie, ustalające termin i czas, na jaki pracownik ma zostać przeniesiony. Nałożony na pracodawcę obowiązek jest obligatoryjny, co oznacza, że musi go wykonać, nawet jeżeli pracownik jest temu przeciwny. (...) Rezygnacja pracownika z ochrony swego zdrowia, wynikająca z chęci utrzymania wyższych zarobków, nie może usprawiedliwiać dalszego zatrudniania go w warunkach szkodliwych dla jego zdrowia (...) (uchwała SN z 28 sierpnia 1967 r., I PR 256/67, OSNC 1968/3/52, patrz: www.ekspert3.inforlex.pl). Należy pamiętać, że sprzeciw pracownika nie ma żadnego znaczenia dla skuteczności zmiany stanowiska pracy, ponieważ (...) przeniesie do innej pracy w trybie art. 230 k.p. jest poleceniem, którego odmowa wykonania może być uznana za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (...) (wyrok SN z 1 grudnia 1999 r., I PKN 425/99, OSNP 2001/8/263). Z kolei pracodawca, który nie wywiąże się z obowiązku przeniesienia pracownika do innej pracy, popełnia wykroczenie przeciwko prawom pracownika, które jest karane grzywną od 1000 zł do 30 000 zł (art. 283 § 1 Kodeksu pracy).

Jeżeli więc pracodawca nie przeniesie pracownika do innej pracy, wówczas ten ma prawo odmówić dalszego wykonywania pracy i rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy na mocy art. 55 k.p.

Zdarzają się jednak sytuacje, że pracodawca nie ma możliwości przeniesienia pracownika do innej pracy, odpowiedniej ze względu na jego stan zdrowia. Wówczas powinien pracownikowi wypowiedzieć z tego powodu stosunek pracy. W okresie wypowiedzenia pracownik powinien być zwolniony z obowiązku świadczenia pracy.

Podstawa prawna:

● art. 55, art. 230, art. 283 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. DzU z 1998 r. nr 21, poz. 94, ost. zm. DzU z 2013 r. poz. 1028).