REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Umowa zlecenia bez wynagrodzenia a bezpłatna służba zdrowia

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Mariusz Pigulski
ekspert ds. prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, autor licznych opracowań i publikacji z dziedziny kadrowo-płacowej
Umowa zlecenia bez wynagrodzenia a bezpłatne świadczenia zdrowotne. /Fot. Fotolia
Umowa zlecenia bez wynagrodzenia a bezpłatne świadczenia zdrowotne. /Fot. Fotolia
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Umowa zlecenia może stanowić jedyny tytuł ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego. Wówczas ubezpieczenie zleceniobiorcy upoważnia do bezpłatnej służby zdrowia. Czy brak wypłacenia wynagrodzenia uniemożliwia pracownikowi korzystanie z bezpłatnej opieki medycznej?

PROBLEM

REKLAMA

Autopromocja

Zawarliśmy umowę zlecenia z osobą, dla której był to jedyny tytuł do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego. Zleceniobiorca został zgłoszony do ZUS od pierwszego dnia wykonywania umowy. W umowie wynagrodzenie zostało określone w formie prowizji. Zatrudniony po niespełna 2 miesiącach zrezygnował z dalszego realizowania zlecenia, nie uzyskując ostatecznie żadnego przychodu z powodu niesprzedania ani jednego produktu. W trakcie trwania umowy zleceniobiorca korzystał z bezpłatnej opieki medycznej. Czy miał do tego prawo i czy nie czekają nas jako płatnika sankcje za nieprawidłowe zgłoszenie do ubezpieczeń tego zleceniobiorcy?

RADA

Mimo nieuzyskania jakiegokolwiek przychodu z zawartej umowy zlecenia, zleceniobiorca miał prawo do korzystania ze świadczeń służby zdrowia finansowanych ze środków publicznych. Takie prawo przysługuje mu również w okresie 30 dni po zakończeniu trwania tej umowy. Jako płatnik składek prawidłowo zgłosili Państwo swojego zleceniobiorcę do ZUS.

Zobacz również serwis: Ubezpieczenia

Dalszy ciąg materiału pod wideo

UZASADNIENIE

Państwa zleceniobiorca podlegał z tytułu zawartej umowy obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu oraz zdrowotnemu. Mógł też dobrowolnie przystąpić do ubezpieczenia chorobowego. Obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i zdrowotne z tytułu wykonywania umowy zlecenia trwają od dnia wskazanego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia umowy.

UWAGA!

Nieodpłatny charakter umowy zlecenia musi jednoznacznie wynikać z jej treści.

Zgłoszenia do wspomnianych ubezpieczeń dokonuje zatrudniający podmiot w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczeń na druku ZUS ZUA lub ZUS ZZA (gdy zleceniobiorca jest objęty tylko ubezpieczeniem zdrowotnym, np. z powodu zbiegu tytułów do ubezpieczeń).

Umowa zlecenia może być zarówno odpłatna, jak i nieodpłatna. W tym drugim przypadku:

  • nieodpłatny charakter umowy musi wyraźnie wynikać z jej postanowień,
  • z tytułu takiej umowy zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu.

W przedstawionej przez Państwa sytuacji umowa zlecenia nie była umową nieodpłatną, lecz wynagrodzenie za jej wykonanie określono prowizyjnie. Umowa ta stanowiła zatem tytuł do objęcia ubezpieczeniami, w tym ubezpieczeniem zdrowotnym, a osoba zatrudniona na podstawie tej umowy musiała zostać zgłoszona do ZUS. Zgłoszenie Państwa zleceniobiorcy było prawidłowe.

Zobacz także: Ubezpieczenie społeczne zleceniobiorcy

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego uważa się za spełniony po zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego osoby podlegającej temu obowiązkowi oraz opłaceniu składki w terminie i na zasadach określonych w ustawie (art. 67 ust. 1 ustawy zdrowotnej). Podstawą wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne zleceniobiorców wynagradzanych prowizyjnie jest przychód osiągnięty z umowy zlecenia (pomniejszony o potrącane z wynagrodzenia zleceniobiorcy kwoty składek emerytalnej, rentowej i chorobowej, jeżeli zleceniobiorca podlega również tym ubezpieczeniom). W przypadku Państwa zleceniobiorcy przychód ze zlecenia wynosi 0, ponieważ mimo wykonywania umowy zleceniobiorca nie sprzedał żadnego produktu i w związku z tym nie wypracował żadnej prowizji. Fakt nieuzyskania żadnego wynagrodzenia z racji zawartej odpłatnej umowy zlecenia nie wyklucza zleceniobiorcy z grona ubezpieczonych. Należy zatem uznać, że mimo iż zleceniobiorca nie wypracował przychodu i dlatego nie opłacili Państwo za niego żadnej składki, miał on prawo do korzystania ze świadczeń państwowej opieki medycznej. Prawo to przysługiwało mu w okresie:

  • wykonywania umowy zlecenia, a także
  • 30 dni po zakończeniu umowy i ustaniu tytułu do ubezpieczeń (art. 67 ust. 4 ustawy zdrowotnej).

UWAGA!

Zleceniobiorca podlegający ubezpieczeniu zdrowotnemu może korzystać z bezpłatnej opieki medycznej, nawet jeśli przez cały okres trwania umowy zlecenia nie uzyska żadnego wynagrodzenia.

REKLAMA

Brak wypłaty wynagrodzenia za zlecenie, będące tytułem do ubezpieczeń w ZUS, nie zwalnia zleceniodawcy z obowiązku składania za zatrudnionego raportów ZUS RCA/RZA (z wykazaną zerową podstawą składek i zerowymi składkami) oraz wydawania mu (np. na jego żądanie) dokumentów poświadczających jego prawo do świadczeń zdrowotnych (np. RMUA z zerowymi wartościami podstaw wymiaru składek oraz zerowymi składkami).

Trzeba jednak wspomnieć, że umowy objęte ubezpieczeniami społecznymi oraz ubezpieczeniem zdrowotnym mogą być analizowane pod kątem tego, czy istotnie stanowiły tytuł do ubezpieczeń. ZUS może weryfikować, czy osoba zgłoszona do ubezpieczeń społecznych faktycznie posiada tytuł do objęcia tymi ubezpieczeniami, określony w obowiązujących przepisach. Uprawnienie takie nadaje mu art. 68 ustawy systemowej. ZUS wyda decyzję wyłączającą zleceniobiorcę z ubezpieczeń społecznych, jeżeli uzna, że umowa zlecenia została zawarta dla pozoru lub w celu obejścia prawa.

Zobacz również: Forum Kadry - ZUS i Płace

Po uprawomocnieniu się decyzji zleceniobiorca nie będzie podlegał także ubezpieczeniu zdrowotnemu, gdyż obowiązek jego ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach ustawy systemowej. W konsekwencji NFZ będzie mógł uznać, że zleceniobiorca w czasie wykonywania pracy na podstawie zakwestionowanej umowy cywilnoprawnej oraz po jej zakończeniu nie był uprawniony do bezpłatnego korzystania z państwowej służby zdrowia. Może to oznaczać konieczność zwrotu kosztów świadczeń udzielonych mu w okresie, kiedy nie posiadał tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego (art. 50 ust. 16 ustawy zdrowotnej).

PRZYKŁAD

Właściciel sklepu sportowego zatrudnił od 1 marca br. na umowę zlecenia swego znajomego, zgłaszając go do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego (mężczyzna ten nie posiadał żadnych innych tytułów do ubezpieczeń). Przedmiotem umowy było badanie trendów konsumenckich w handlu asortymentem sportowym. Zatrudniony nie stawiał się u zleceniodawcy, nie miał wyznaczonych celów do osiągnięcia ani obowiązku składania sprawozdań z efektów swej pracy. Nie sporządzał raportów objętych umową zlecenia i nie było żadnych świadków wykonywania tej umowy. ZUS w takich okolicznościach może podważyć zasadność zgłoszenia zleceniobiorcy do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, uzasadniając to tym, że umowa zlecenia została zawarta dla pozoru, a jej faktycznym celem nie było nawiązanie stosunku cywilnoprawnego charakterystycznego dla tej umowy, lecz np. uzyskanie prawa do świadczeń zdrowotnych lub prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Podstawa prawna:

● art. 13 pkt 2, art. 68 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – j.t. Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585; ost.zm. Dz.U. z 2012 r., poz. 1548

● art. 50 ust. 16, art. 67 ust. 1–2, ust. 4, art. 69 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – j.t. Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027; ost.zm. Dz.U. z 2013 r., poz. 154

Więcej w MONITORZE prawa pracy i ubezpieczeń - Zamów prenumeratę >>

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code
Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Samotni wśród ludzi

Rozmowa z dr Sylwią Hałas-Dej, dziekanem Kozminski Executive Business School w Akademii Leona Koźmińskiego, o tym, jak radzić sobie z izolacją na wysokim stanowisku.

Praca zdalna, zadaniowy czas pracy. Nie, teraz zupełnie inna forma zatrudnienia jest na absolutnym topie rynku pracy, jaka

80 proc. pracowników tymczasowych i kontraktorów odczuwa satysfakcję z pracy projektowej. Wielu specjalistów, kiedy pozna zalety takich form współpracy z firmami, to nie chce już wracać na etat. Dlatego praca projektowa szybko zyskuje zwolenników.

Nowe przepisy o rynku pracy i zatrudnianiu cudzoziemców od 1 czerwca 2025. Co się zmienia?

Od 1 czerwca 2025 r. wchodzą w życie dwie kluczowe ustawy reformujące polski rynek pracy i zasady zatrudniania cudzoziemców. Nowe przepisy zmienią sposób rejestracji bezrobotnych, zniosą ograniczenia wiekowe i wprowadzą nowoczesne narzędzia informatyczne. Co dokładnie się zmienia i kogo dotyczą nowe regulacje?

Debata. Syndrom oszustki - między sukcesem a wątpliwościami

To będzie jedno z najważniejszych spotkań w naszym studio, transmitowane w czasie rzeczywistym na stronie infor.pl.

REKLAMA

Ile godzin tygodniowo pracuje się w UE? Najmniej w Holandii, najwięcej w Grecji, Bułgarii i Polsce

Według danych Eurostatu pracownicy w Unii Europejskiej pracowali średnio 36 godzin w tygodniu. Okazuje się, że w Polsce było to znacznie więcej. Gdzie odnotowano najdłuższe, a gdzie najkrótsze tygodnie pracy?

Jakie kody uprawniają do wyższego dofinansowania z PFRON? [KWOTY 2025]

Kwota dofinansowania, jaką może uzyskać pracodawca, zależy nie tylko od stopnia niepełnosprawności, ale również od rodzaju schorzenia. Czy pojawią się kolejne kody uprawniające do wyższego dofinansowania? Jakie kwoty obowiązują w 2025 r.?

Kapitał początkowy można przeliczyć. To klucz do wyższej emerytury!

Kapitał początkowy to odtworzona wartość składek emerytalnych z okresu przed 1 stycznia 1999 roku, kiedy składki nie były przypisane do indywidualnych kont. Bez kapitału początkowego Twoja emerytura może być znacznie niższa. Sprawdź, jak go wyliczyć i jakie dokumenty są potrzebne, by nie stracić pieniędzy.

Menadżerowie wysokiego szczebla chcą się dogadywać mimo barier budowanych przez przywódców świata

Menadżerowie i światowy biznes stoi w obliczu rosnącej niestabilności – od napięć geopolitycznych i przesunięcia wpływów globalnych, po coraz bardziej spolaryzowaną scenę międzynarodową. Mimo to, wielu menedżerów najwyższego szczebla wciąż wykazuje wiarę w trwałość dotychczasowych struktur i scenariuszy współpracy.

REKLAMA

Pracodawco! Nie zawsze możesz zlecić dodatkowe zadania pracownikowi

Podpisując umowę o pracę, strony zawierają dwustronne zobowiązanie - pracownik obliguje się do świadczenia określonej w umowie pracy, a pracodawca do wypłacania pracownikowi uzgodnionego wynagrodzenia. W praktyce jednak wielu pracodawców wychodzi z założenia, że skoro to oni płacą, to mogą zlecać swoim podopiecznym różnorodne zadania, również te wykraczające poza ustalony zakres obowiązków.

Jawność wynagrodzeń w Polsce: Sejm uchwalił nowelizację Kodeksu pracy. Co się zmieni dla pracodawców i kandydatów do pracy?

Nowelizacja Kodeksu pracy uchwalona przez Sejm wprowadza obowiązek informowania kandydatów do pracy o wynagrodzeniu w procesie rekrutacji. Eksperci podkreślają jednak, że to dopiero początek drogi do pełnej jawności płac w Polsce.

REKLAMA