Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Odmowa powrotu do pracy stacjonarnej z powodu COVID-19

Łukasz Guza
Łukasz Guza
Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Odmowa powrotu do pracy stacjonarnej z powodu COVID-19
Odmowa powrotu do pracy stacjonarnej z powodu COVID-19
shutterstock
Odmowa powrotu do pracy stacjonarnej z powodu obawy przed zakażeniem COVID-19 - czy może być uzasadniona? Czy pracownik może pozostać na pracy zdalnej, gdy boi się koronawirusa? Czy jest to zagrożenie dla życia i zdrowia pracownika?

Praca stacjonarna a obawa przed COVID-19

Pracodawcy chcą powrotu pracy stacjonarnej. Obawy przed trzecią falą koronawirusa nie wystarczą, by pracować z domu. Tylko w wyjątkowej sytuacji zatrudnieni mogą odmówić świadczenia obowiązków z siedziby firmy. Ogólna obawa ze względu na epidemię nie jest wystarczającym powodem.

Zapowiadana trzecia fala pandemii i powolny przebieg szczepień przeciwko COVID-19 wywołują obawy pracowników. Tymczasem zatrudniający coraz częściej rozważają przywrócenie stacjonarnego trybu pracy lub już je wdrażają.

To problem, z którym mierzy się w tej chwili wiele firm. Po niemalże roku stosowania pracy z domu coraz częściej dostrzega się jej mankamenty, w tym np. mniejszą wydajność. Ale zatrudnieni obawiają się powrotu do siedziby przedsiębiorstwa z uwagi na zagrożenia dla zdrowia – wskazuje Grzegorz Orłowski, radca prawny z kancelarii Orłowski Patulski Walczak.

Polecamy: Dziennik Gazeta Prawna – wydanie cyfrowe

Kiedy można odmówić powrotu?

Część pracowników sądzi, że może odmówić powrotu, ale przepisy są w tym względzie jednoznaczne. Decyzję podejmuje pracodawca. Odmowa może być uzasadniona tylko w wyjątkowej sytuacji, gdy zatrudniający nie dba o ochronę podwładnych i ewidentnie narusza przepisy sanitarne oraz bhp.

Powrót pracy stacjonarnej

Na decyzje o powolnym przywracaniu stacjonarnej pracy wpływa kilka czynników. Z uwagi na przewlekłość programu szczepień i pojawiające się nowe warianty wirusa SARS-CoV-2 część firm dochodzi do wniosku, że opanowanie pandemii potrwa jeszcze przez dłuższy czas i nie można w nieskończoność pracować w wyjątkowym trybie. Spore znaczenie miało też ostatnie poluzowanie obostrzeń, w tym przywrócenie stacjonarnej nauki w klasach I–III. – Zatrudniający dostrzegają też problemy, jakie wywołuje wyłączna praca zdalna, w tym np. spożywanie alkoholu, problemy z komunikacją i motywacją do pracy itp. – wskazuje mec. Orłowski.

Model hybrydowy

Często nie chodzi o automatyczny powrót pracownika do firmy w pełnym wymiarze, lecz wprowadzenie modelu hybrydowego, ale z większym udziałem pracy stacjonarnej (np. tydzień z domu, tydzień z firmy, a nie jeden tydzień w miesiącu w firmie).

Ten proces trwa już od dłuższego czasu. Pracodawcy chcą powrotu zatrudnionych do firm, ale w trybie mieszanym, bo w okresie pandemii wypracowano dobrze funkcjonujący model pracy zdalnej. Trzeba prawidłowo wyważyć proporcje zdalnego i stacjonarnego trybu wykonywania obowiązków, co zależy przede wszystkim od charakteru działalności przedsiębiorstwa i rodzaju wykonywanej pracy – wskazuje Katarzyna Lorenc, ekspert BCC ds. rynku pracy oraz zarządzania i efektywności pracy.

Zagrożenie dla życia i zdrowia pracownika

Przepisy w tym względzie są jasne. Z art. 3 ust. 8 specustawy covidowej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) wprost wynika, że pracodawca może w każdym czasie cofnąć polecenie wykonywania pracy zdalnej. Nie musi pozyskiwać zgody zatrudnionego. Czy jednak temu ostatniemu nie przysługują żadne uprawnienia w tym względzie? Obowiązuje przecież art. 210 k.p., który przewiduje, że jeśli warunki pracy nie odpowiadają przepisom bhp i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika, to ma on prawo powstrzymać się od wykonywania obowiązków. W razie powrotu z pracy zdalnej firma musi zapewnić zatrudnionym minimum bezpieczeństwa, czyli – zgodnie z przepisami – np. udostępniać środki dezynfekujące, zadbać o odległość 1,5 m między stanowiskami (w przeciwnym razie musi zapewnić maseczki), informować o ryzyku i zagrożeniach, dbać o zachowanie czystości w zakładzie, reagować na zgłoszenia o złym samopoczuciu lub objawach chorobowych u zatrudnionych.

Jeśli pracodawca ewidentnie nie zapewnia tego minimum, to pracownik ma prawo uznać, że warunki pracy zagrażają jego życiu i zdrowiu i odmówić jej świadczenia. Problematyczna jest sytuacja, gdy działania pracodawcy w tym względzie są – zdaniem zatrudnionego – niewystarczające. W takim przypadku ten ostatni może wymagać od pracodawcy, aby wskazał, jakie środki bezpieczeństwa są stosowane – wskazuje Alina Giżejowska, radca prawny i partner w kancelarii A. Sobczyk i Współpracownicy.

Czy strach przed zakażeniem uzasadnia odstąpienie od wykonywania pracy?

Jeśli pracodawca zapewnia wymagane minimum i przestrzega zasad sanitarnych, to zatrudniony nie może odmawiać pracy (nawet jeśli oczekuje wyższych standardów ochrony). – Sam strach przed zakażeniem z uwagi na ogólne zagrożenie epidemiczne nie jest podstawą do powstrzymywania się od wykonywania obowiązków – wyjaśnia mec. Orłowski.

Trzeba też pamiętać, że obecna sytuacja różni się od tej z marca–kwietnia zeszłego roku. – Wówczas nie było szczegółowych przepisów, wytycznych, a jednocześnie występowały problemy z dostępnością środków ochrony. W takiej sytuacji można było wskazywać, że pracownik ma prawo odmówić pracy, jeśli zagraża ona jego dobrom osobistym, zdrowiu i życiu. Obecnie są już jednak precyzyjnie określone standardy bhp. Powoływanie się na ochronę dóbr osobistych nie wchodzi w grę – dodaje mec. Giżejowska.

Podkreśla, że te ostatnie mają jednak znaczenie przy samej procedurze odwoływania z pracy zdalnej. – Pracodawca nie może żądać, aby zatrudniony, który na jego polecenie świadczy pracę zdalną i przeorganizował już swoje życie pod tym kątem, nagle – z dnia na dzień – wrócił do trybu stacjonarnego. Firma musi szanować prywatność i inne dobra osobiste oraz wpływać na kształtowanie w zakładzie zasad współżycia społecznego. Cofnięcie pracy zdalnej trzeba zapowiedzieć odpowiednio wcześniej – dodaje mec. Giżejowska.

W praktyce bardzo istotne znaczenie w całej procedurze ma więc postawa samego pracodawcy. – Kluczowa jest rola menedżerów. Jeśli oni też nie będą chcieli wracać do siedziby firmy, to takie nastawienie udzieli się zatrudnionym. Powodzenie pracy w modelu zdalnym lub hybrydowym w dużej mierze zależy od ich umiejętności komunikacji, zarządzania, dbania o bezpieczeństwo i poczucie pracy w zespole – podsumowuje Katarzyna Lorenc. ©℗

Reklama
Zaktualizuj swoją wiedzę z naszymi publikacjami i szkoleniami
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Minimalna stawka godzinowa w 2023 r.

    Minimalna stawka godzinowa w 2023 r. została zwaloryzowana o wskaźnik odpowiadający wzrostowi minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jaka jest wysokość minimalnej stawki godzinowej w 2023 r.? W jakich umowach trzeba stosować minimalną stawkę godzinową?

    Firmy potrzebują więcej czasu na wdrożenie zmian w Kodeksie pracy

    Dzisiaj Sejm ma głosować nad przepisami dostosowującymi Kodeks pracy do unijnej dyrektywy work-life balance. Konfederacja Lewiatan apeluje o wydłużenie terminu wejścia w życie nowych przepisów do co najmniej czterech miesięcy.

    Zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami

    Czy pracodawcy mają wdrożone polityki różnorodności i czy je stosują? Jak wygląda kwestia zatrudniania osób z niepełnosprawnościami? Fundacja Aktywizacja chce poznać opinie pracodawców ze wszystkich sektorów gospodarki i prowadzi badanie skierowane do firm.

    Wykroczenie przeciwko prawom pracownika

    Przepisy Kodeksu pracy określają prawa i obowiązki pracowników. Przede wszystkim po to, by ich chronić. Ciężkie naruszenie praw pracownika stanowi podstawę do rozwiązania umowy o pracę, a niektóre z wykroczeń przeciwko prawom pracownika mogą być podstawą do nałożenia na pracodawcę kary grzywny.

    Nowelizacja Kodeksu pracy 2023

    Zmiany w urlopach rodzicielskich, szersze stosowanie elastycznej organizacji pracy i możliwość zwolnienia od pracy "z powodu działania siły wyższej" – takie m.in. rozwiązania przewiduje nowelizacja Kodeksu pracy, którą w środę uchwalił Sejm.

    Nowelizacja, która wychodzi naprzeciw oczekiwaniom pracowników, rodziców i pracodawców

    W środę Sejm uchwalił nowelizację Kodeksu pracy wprowadzają zmiany m.in. w urlopach rodzicielskich. To kolejna nowelizacja, która wychodzi naprzeciw oczekiwaniom pracowników, rodziców i pracodawców - powiedziała PAP minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.

    Praca zdalna - co musi zapewnić pracodawca? PODCAST

    Praca zdalna. Pracodawca musi zapewnić pracownikowi niezbędne materiały i narzędzia w tym urządzenia techniczne, żeby on pracę zdalną mógł wykonywać - wskazuje Joanna Rutkowska Dyrektorka HR w agencji zatrudnienia Trenkwalder. PODCAST

    Praca zdalna. Lista najważniejszych zmian!

    Praca zdalna stała się masowym zjawiskiem z powodu epidemii. Tymczasowe rozwiązanie w końcu zostało formalnie uregulowane. Co powinni wiedzieć pracujący zdalnie lub planujący pracę zdalną? Poniżej lista najważniejszych uregulowań.

    BHP w leśnictwie i rolnictwie 2023 – analizy Rady Ochrony Pracy

    W dniu 6 lutego 2023 r. Rada Ochrony Pracy i Państwowa Inspekcja Pracy zajęły się tematyką bezpieczeństwa i higieny pracy w leśnictwie oraz w rolnictwie, jakie były wyniki badań i kontroli oraz co stanowi największe zagrożenie w tych branżach?

    Polacy nie lubią poniedziałków i chcą pracować cztery dni w tygodniu

    Badanie przeprowadzone przez serwis InterviewMe wykazało, że 67% Polaków popiera pomysł skrócenia tygodnia pracy do 4 dni. Jednocześnie 43% uważa, że 40 godzin pracy w tygodniu to zbyt dużo. Aż 75% Polaków nie lubi poniedziałków.

    Współczynnik urlopowy w 2023 r.

    Współczynnik urlopowy w 2023 r. oblicza się z uwzględnieniem liczby świąt, niedziel i dni wolnych w tym roku. Jaki jest współczynnik urlopowy w 2023 r.?

    Work-life balance to dłuższe urlopy dla rodziców i opiekunów. Od kiedy? WIDEO

    Urlopy dla rodziców i opiekunów ulegną wydłużeniu. Termin implementowania przepisów tzw. dyrektywy Work-life balance nie jest jeszcze dokładnie znany. Najprawdopodobniej doczekamy się zmian w prawie jeszcze w 2023 roku.

    Wynagrodzenia kierowców 2023. Jakie koszty dla przedsiębiorców?

    Od 1 stycznia 2023  wzrosła stawka przeciętnego, prognozowanego wynagrodzenia kierowcy o ponad 1000 zł. Co to oznacza dla przewoźników? Konieczność wypłaty wyższych pensji. W jaki sposób przewoźnicy mogą poradzić sobie z rosnącymi kosztami? 

    Niedziela handlowa – luty 2023
    Luty 2023 ma 4 niedziele. Czy któraś z nich to niedziela handlowa? Sprawdź!
    NFZ: nie ma zgody na przyjmowanie koleżanek i rodziny poza kolejnością
    Nie ma zgody na przyjmowanie koleżanek i rodziny poza kolejnością w ramach kontraktu z NFZ - podkreśla Narodowy Fundusz Zdrowia, odnosząc się do sprawy ginekolożki Nicole Sochacki-Wójcickiej, która w mediach społecznościowych prowadzi konto pod nazwą Mama Ginekolog.
    Nie będzie podwyżki stóp procentowych. Obniżka jesienią
    Rozpoczyna się dwudniowe posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej. Podwyżki stóp procentowych nie będzie.
    Pracodawcy przeciwni zmianom w reklamach suplementów diety
    Nie ma obecnie wystarczającego uzasadnienia dla wprowadzania nowych regulacji dotyczących reklamy suplementów diety, ponieważ są one już zawarte w branżowym „Kodeksie Dobrych Praktyk Reklamy Suplementów Diety” – uważa Konfederacja Lewiatan.
    Posłowie wysłuchali apelu pracodawców
    Sejmowa Komisja Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii, po apelu pracodawców, m.in. Konfederacji Lewiatan, odroczyła prace nad projektem ustawy Prawo komunikacji elektronicznej.
    Uchodźcy w wieku produkcyjnym, którzy wyrażali chęć podjęcia pracy w Polsce, znaleźli zatrudnienie
    Z badań przeprowadzonych przez Platformę Migracyjną EWL, Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego oraz Fundację EWL wynika, że niemal wszyscy uchodźcy w wieku produkcyjnym, którzy wyrażali chęć podjęcia pracy w Polsce, znaleźli zatrudnienie.
    Praca zdalna i digitalizacja – co nas czeka w 2023 r.?

    Praca zdalna w 2023 roku. Ostanie trzy lata to okres wielu dynamicznych zmian na rynku pracy, które znacząco wpływały na sposób prowadzania biznesu. Planowane na początek tego roku nowelizacje mają głównie na celu unormowanie i zabezpieczenie osób pracujących zdalnie. Za tym idą kolejne rozwiązania, zmieniające obraz zatrudnienia w Polsce. Z jakimi trendami HR będziemy mierzyli się w najbliższych kwartałach? Eksperci wskazują cztery najważniejsze kierunki w 2023 r.

    Komisja za projektem nowelizacji Kodeksu pracy w sprawie tzw. work-life balance
    Sejmowa Komisja Polityki Społecznej i Rodziny jednogłośnie opowiedziała się w poniedziałek za projektem nowelizacji Kodeksu pracy, który ma na celu wdrożenie unijnych dyrektyw w sprawie tzw. work-life balance. Projekt zakłada m.in. zmiany w urlopach rodzicielskich.
    Podwyżki dla pracowników wracających z urlopów macierzyńskich
    Podwyżki dla pracowników wracających z urlopu: macierzyńskiego, na warunkach urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego, ojcowskiego, wychowawczego możliwe pod warunkiem przyznania ich pod nieobecność - powiedziała PAP radca prawny Monika Jurkiewicz
    Szacowana stopa bezrobocia w styczniu wyniosła 5,5 proc.
    Szacowana przez MRiPS stopa bezrobocia na koniec stycznia 2023 r. wyniosła 5,5 proc. – poinformowała PAP w poniedziałek minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg. Jest wyższa o 0,3 pkt. proc. niż w grudniu 2022 r.
    Nielegalne powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi
    Zatrudnienie cudzoziemca, zwłaszcza z kraju trzeciego, wymaga spełnienia określonych warunków. W przeciwnym razie może dojść do nielegalnego powierzenia pracy. Co na ten temat czytamy w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?
    Czy ma miejsce dyskryminacja aplikantów radcowskich i adwokackich będących ojcami?

    Do Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO) trafiła sprawa dyskryminacji prawników – a dokładniej aplikantów adwokackich i radcowskich, odbywających przygotowanie do wykonywania zawodu, będących ojcami. Okazuje, że nie mają oni takich samych praw związanych z rodzicielstwem jak aplikantki będące matkami. Na czym polega problem?