Kategorie

Jakie przerwy przysługują pracownikowi niepełnosprawnemu

Elżbieta Sadło
Pracodawca, zatrudniający pracowników niepełnosprawnych, musi pamiętać o przepisach dających tej grupie pracowników specjalne uprawnienia, np. prawo do dodatkowej przerwy.

Osoby niepełnosprawne to grupa pracowników, która podlega szczególnej ochronie na mocy obowiązujących przepisów.

Jednym z podstawowych obowiązków pracodawców w tym zakresie jest zapewnienie wszystkim pracownikom prawa do wypoczynku. Odpowiednią regulację zawierają w tej kwestii przepisy dotyczące czasu pracy, w tym także przerw w pracy. W zależności od dobowego wymiaru czasu pracy, rodzaju pracy czy też innych okoliczności wskazanych w przepisach niepełnosprawnym pracownikom przysługują określone przerwy w pracy.

Dodatkowe przerwy od pracy

Reklama

Przepisy określające dodatkowe uprawnienia w zakresie stosunku pracy przysługujące osobom niepełnosprawnym zostały zawarte w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych; zwanej dalej ustawą o rehabilitacji.

Do dodatkowych uprawnień tej grupy pracowników należy zaliczyć m.in. przerwę w pracy (art. 17 ustawy o rehabilitacji). Wymiar przerwy to 15 minut i jest ona wliczana do czasu pracy. Przerwa może być wykorzystana na gimnastykę usprawniającą lub na jakąkolwiek formę wypoczynku. Przepis nie wskazuje szczegółowo dodatkowych warunków, których spełnienie uprawniałoby osoby niepełnosprawne do korzystania z tej przerwy.

Pracownik ma prawo do dodatkowej przerwy, gdy:

  • jest osobą niepełnosprawną w sensie prawnym – tj. posiada orzeczenie potwierdzające niepełnosprawność,
  • jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy,
  • przedstawi orzeczenie o niepełnosprawności pracodawcy.

Ani stopień niepełnosprawności, ani wymiar zatrudnienia nie mają wpływu na korzystanie z przerwy przez niepełnosprawnych pracowników. Nabycie prawa do przerwy nie jest także uzależnione od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy.

Inne przerwy od pracy

Pracownikom, których dobowy wymiar czasu pracy wynosi co najmniej 6 godzin, przysługuje prawo do przerwy w pracy w wymiarze co najmniej 15 minut. Przerwę tę wlicza się do czasu pracy (art. 134 k.p.). Jeśli dobowy wymiar czasu pracy danej osoby jest niższy, wówczas pracodawca jest zwolniony z dyspozycji przepisu art. 134 k.p. Należy także zauważyć, że przepis określa minimalny wymiar tej przerwy, a zatem istnieje możliwość, aby była dłuższa. W związku z powyższym nieustanowienie takiej przerwy bądź ustanowienie jej w niższym wymiarze niż 15 minut będzie stanowić naruszenie przepisów prawa pracy.

Wskazanie wymiaru przerwy powinno nastąpić w przepisach wewnętrznych obowiązujących u pracodawcy (np. w regulaminie pracy) bądź w umowie o pracę (czy też w informacji dodatkowej).

Przepis art. 134 k.p. znajduje zastosowanie do wszystkich osób będących pracownikami w rozumieniu art. 2 k.p., tj. osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, mianowania, wyboru, powołania, spółdzielczej umowy o pracę. Dotyczy to także osób niepełnosprawnych, bez względu na stopień niepełnosprawności. Wystarczy, że są oni pracownikami w rozumieniu Kodeksu pracy oraz ich dobowy wymiar czasu pracy wynosi nie mniej niż 6 godzin.


Reklama

Kolejną przerwę w pracy, z której na zasadach ogólnych mogą korzystać także pracownicy niepełnosprawni, określają przepisy § 7 rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe. Mianowicie, osobom pracującym przy obsłudze monitora ekranowego przysługuje co najmniej 5-minutowa przerwa, po każdej godzinie pracy przy obsłudze monitora. Jednak przerwa ta przysługuje jedynie tym pracownikom, którzy wykonują pracę związaną z obsługą monitora ekranowego co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy. Przerwy te są wliczane do czasu pracy pracownika, ale nie mogą być ze sobą łączone. Oznacza to, że pracownik powinien wykorzystać 5 minut przerwy po każdej godzinie pracy przy monitorze. Przepis wskazuje minimalny wymiar przerwy, a zatem pracodawca ma możliwość ustanowienia w swoim zakładzie pracy dłuższej przerwy w pracy z tego tytułu.

W sytuacji gdy niepełnosprawna pracownica powróciła do pracy po urodzeniu dziecka i nadal karmi je piersią, może korzystać z przerwy określonej w art. 187 k.p. Przepis ten stanowi, że pracownica, która wykonuje pracę przez co najmniej 4 godziny dziennie oraz karmi piersią jedno dziecko, ma prawo do dwóch 30-minutowych przerw w pracy, a w przypadku karmienia więcej niż jednego dziecka przysługują jej dwie przerwy po 45 minut każda. Przerwy te są wliczane do czasu pracy. Przepis ten pozwala pracownicom na łączenie dwóch przerw w jedną – muszą jednak wystąpić do pracodawcy z odpowiednim wnioskiem.

Kolejną przerwę przewiduje w art. 202 § 31 k.p. w stosunku do młodocianych, w tym także osób z orzeczoną niepełnosprawnością. Przepis ten wskazuje, że jeśli dobowy wymiar czasu pracy młodocianego przekracza 4,5 godziny, wówczas pracodawca ma obowiązek wprowadzić przerwę w wymiarze 30 minut, która jest wliczana do czasu pracy. Przerwa ta jest niepodzielna i jednorazowo musi wynosić 30 minut.

Sposób wykorzystania przerwy

Osoby niepełnosprawne mogą wykorzystać dodatkową przerwę wynikającą z art. 17 ustawy o rehabilitacji łącznie z przerwą przysługującą na podstawie art. 134 k.p. (wówczas przerwa wynosiłaby co najmniej 30 minut) albo oddzielnie, jako dwie przerwy. Jeśli natomiast osoba niepełnosprawna zatrudniona jest w wymiarze czasu pracy wynoszącym 5 godzin dziennie, wówczas będzie mogła korzystać jedynie z przerwy przewidzianej w art. 17 ustawy o rehabilitacji.

Osoby niepełnosprawne, które są pracownikami w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy, mogą na zasadach ogólnych korzystać ze wszystkich przerw w pracy przewidzianych w przepisach prawa pracy, lecz na podstawie art. 17 ustawy o rehabilitacji dysponują ponadto dodatkowymi 15 minutami na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Korzystanie z przerw w pracy możliwe jest dopiero po spełnieniu warunków przewidzianych w obowiązujących przepisach.

Przykład

Biuro rachunkowe zatrudnia panią Magdę, która jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku sekretarki. Korzysta ona ze skróconej normy czasu pracy. Z uwagi na to, że warunkiem korzystania z co najmniej 15-minutowej przerwy określonej w art. 134 k.p. jest co najmniej 6-godzinny dobowy wymiar czasu pracy, pani Magda może korzystać z tej przerwy, gdyż jej dobowy wymiar czasu pracy wynosi nie więcej niż 7 godzin. Ponadto jako osobie niepełnosprawnej przysługuje jej dodatkowo 15 minut przerwy z art. 17 ustawy o rehabilitacji. Przerwy te może wykorzystać łącznie bądź każdą z nich oddzielnie. Dodatkowo jako pracownik, którego stanowisko pracy jest wyposażone w monitor ekranowy, korzysta także z 5-minutowej przerwy po każdej godzinie pracy przy monitorze.

Podstawa prawna:

  • art. 2, 134, art. 202 § 31 Kodeksu pracy,
  • art. 17 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (DzU z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm.),
  • § 7 rozporządzenia MPiPS z 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (DzU nr 148, poz. 973).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?