Już od września zmiany w pracy młodocianych – jakie?

• Praca młodocianych – jakie przepisy?
• Po co ocena ryzyka zawodowego?
• Czynniki szkodliwe, uciążliwe i niebezpieczne - jakie są różnice?
• Nikotyna i pornografia – zagrażają młodocianym
• Ręczne prace transportowe
• Obsługa maszyn
• Dozwolone prace - zmiana

Praca młodocianych – jakie przepisy?

Trwa procedowanie projektu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac (RC10, dalej: projekt). Przepisy mają wejść w życie z początkiem nowego roku szkolnego, tj. 1 września 2022 r.

Obecnie obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z 24 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac (Dz.U. z 2016 r. poz. 1509) wymaga dostosowania do postępu technologicznego, nowych standardów BHP, obecnych realiów rynku młodych ludzi i wymagań:

• rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz.U. poz. 316, ze zm.)

• art. 7 dyrektywy Rady 94/33/WE z 22 czerwca 1994 r. w sprawie ochrony pracy osób młodych.

Po co ocena ryzyka zawodowego?

Z uzasadnienia do projektu rozporządzenia wynika, że zawiera ono znowelizowane i dostosowane do podstawy programowej szkół branżowych regulacje pozwalające na bezpieczną praktyczną naukę zawodu i pracę młodocianych. Niebagatelne znaczenie ma ocena ryzyka zawodowego, która pozwala stwierdzić jakie mogą wystąpić w miejscu pracy zagrożenia dla zdrowia i życia pracownika. Musi ona być udokumentowana i potwierdzona przez pracownika służby BHP oraz przez lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad młodocianymi. Pracownika młodocianego zapoznaje się z wynikami przeprowadzonej oceny. Ocena musi mieć miejsce zawsze przed zmianą miejsca pracy młodocianego lub sposobu jej wykonywania. Taka ocena ma również zapobiec wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym.

Czynniki szkodliwe, uciążliwe i niebezpieczne - jakie są różnice?

Pracodawca jest zobowiązany chronić życie i zdrowie pracowników, szczególnie młodocianych. Młode osoby w wieku od 15 do 18 lat nie mogą mieć do czynienia z czynnikami, które negatywnie wpłynęłyby na ich rozwój psychofizyczny, czy naraziły na utratę życia lub zdrowia.

1. Czynniki uciążliwe to te, których oddziaływanie na pracownika może być przyczyną złego samopoczucia czy nadmiernego zmęczenia. Czynniki te nie prowadzą do trwałego pogorszenia stanu zdrowia.
2. Czynniki szkodliwe to takie, których oddziaływanie na pracownika prowadzi lub może spowodować ujemne zmiany w jego stanie zdrowia oraz w stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń. Czynnikami szkodliwymi mogą być zarówno czynniki chemiczne, biologiczne jak i fizyczne. Nadmierny kontakt z tymi czynnikami może być przyczyną choroby zawodowej. Czynniki szkodliwe mogą stać się niebezpiecznymi (np. substancje wybuchowe, żrące, toksyczne).
3. Czynniki niebezpieczne to takie czynniki, których oddziaływanie na pracującego może prowadzić do urazu. Ich oddziaływanie jest natychmiastowe i jest przyczyną powstania wypadku przy pracy.

W projekcie rozpisano na nowo szczegółowo wykaz czynników i ich normy w zależności od charakteru pracy młodocianych.

Nikotyna i pornografia – zagrażają młodocianym

W projekcie w zakresie dotyczącym prac zagrażających prawidłowemu rozwojowi psychicznemu, dopisano te związane z wyrobami nikotynowymi oraz te, gdzie mogą występować treści pornograficzne, z którymi młodociani nie powinni mieć do czynienia.

Ręczne prace transportowe

Uznano, że w związku z wcześniejszym rozwojem fizycznym młodocianych kobiet, wartości dopuszczalne przy pracach ręcznych transportowych mogą wynosić 60% wartości dopuszczalnych dla kobiet pełnoletnich. Odpowiednio wartości dopuszczalne dla młodocianych mężczyzn wynoszą 40% wartości dopuszczalnych dla mężczyzn.

Obsługa maszyn

W zakresie prac stwarzających zagrożenia wypadkowe wprowadzono szczegółowe odniesienie do przepisów dotyczących obsługi maszyn. Wykreślono nieuzasadnione wzbranianie młodocianym wszelkich prac w działach produkcyjnych fabryk przetworów rybnych oraz wzbranianie młodocianym mielenia mięsa. Wskazano, iż 16-latków można dopuścić do prac związanych z trybowaniem mięsa, biorąc pod uwagę mniejsze prawdopodobieństwo i ciężkość możliwych urazów.

Doprecyzowano przepis dotyczący zagrożeń wypadkowych przy maszynach rolniczych. Dotychczasowa treść uniemożliwiała w praktyce obsługiwanie wszystkich maszyn rolniczych i ograniczono się do maszyn szczególnie niebezpiecznych i o skomplikowanej obsłudze (kombajny).

Dozwolone prace - zmiana

Wykreślono prace na stanowisku sprzątacza wagonów, konduktorów w autobusach i trolejbusach oraz prac konwojentów, ponieważ nie stwarzają one zagrożenia dla zdrowia młodocianych.

Podstawa prawna:

Rozporządzenie Rady Ministrów z 24 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac (Dz.U. z 2016 r. poz. 1509)

Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz.U. poz. 316, ze zm.)

Dyrektywa Rady 94/33/WE z 22 czerwca 1994 r. w sprawie ochrony pracy osób młodych (Dz.U. L 216 z 20.8.1994, s. 12)