Nowe przepisy dot. pobytu i pracy obywateli Ukrainy od 5 marca 2026 r.

• Obywatele Ukrainy po 4 marca 2026 r. w Polsce
• Pobyt obywateli Ukrainy w Polsce od 5 marca 2026 r. - nowe przepisy
• Pobyty obywateli Ukrainy uchylone
• Nowe przepisy - praca obywateli Ukrainy w Polsce
• Przepisy przejściowe - praca obywateli Ukrainy

Obywatele Ukrainy po 4 marca 2026 r. w Polsce

5 marca 2026 r. weszły w życie przepisy ustawy o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Jak wpłynęły one na sytuację pobytową oraz możliwość zatrudnienia obywateli Ukrainy w naszym kraju? Odpowiadamy.

4 marca 2026 r. przestało obowiązywać wiele przepisów z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa dotyczących m.in. pobytu i pracy obywateli Ukrainy w Polsce. Nie oznacza to jednak, że od tego czasu należy ich zatrudniać tak jak cudzoziemców z innych krajów trzecich. 5 marca 2026 r. weszła bowiem w życie ustawa o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Zawiera ona znowelizowane przepisy dotyczące m.in. pobytu i powierzania pracy cudzoziemcom zza naszej wschodniej granicy. Aktualizują one szereg ustaw, w tym także ustawę o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Zacznijmy od pobytu.

Pobyt obywateli Ukrainy w Polsce od 5 marca 2026 r. - nowe przepisy

Przepisy dotyczące legalizacji pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski w związku z wojną na Ukrainie z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa zostały uchylone. Obecnie pobyt cudzoziemców objętych ochroną czasową (status UKR) legalizują przepisy ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. To w tym dokumencie czytamy o beneficjencie ochrony czasowej, czyli cudzoziemcu należącym do grupy wysiedleńców wymienionej w decyzji Rady Unii Europejskiej stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców.

Legalny pobyt do 4 marca 2027 r.

Na mocy ww. decyzji Rady UE pobyt obywateli Ukrainy objętych ochroną czasową jest legalny od 24 lutego 2022 r. do 4 marca 2027 r. Warto dodać, że przepisów dotyczących ochrony czasowej nie stosuje się do cudzoziemca, który:

1) posiada:

1. zezwolenie na pobyt stały,
2. zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej,
3. zezwolenie na pobyt czasowy,
4. status uchodźcy,
5. ochronę uzupełniającą,
6. zgodę na pobyt tolerowany,
7. zgodę na pobyt ze względów humanitarnych;

2) złożył w Rzeczypospolitej Polskiej wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej lub w imieniu którego taki wniosek został złożony;

3) uzyskał ochronę czasową na terenie innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej przyznaną na podstawie decyzji Rady Unii Europejskiej;

4) posiada obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej;

5) wjechał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego.

Warto również wspomnieć o tym, że ochrona czasowa, udzielona obywatelowi Ukrainy, wygasa, gdy:

1) cudzoziemiec nie złożył wniosku o nadanie numeru PESEL ze statusem UKR w terminie 30 dni od dnia przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej;

2) cudzoziemiec opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres powyżej 30 dni;

3) cudzoziemiec złożył w dowolnym organie gminy pisemne zawiadomienie o zrzeczeniu się prawa do korzystania z ochrony czasowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

4) cudzoziemcowi udzielono:

1. zezwolenia na pobyt stały,
2. zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej,
3. zezwolenia na pobyt czasowy,
4. statusu uchodźcy,
5. ochrony uzupełniającej,
6. zgody na pobyt tolerowany,
7. zgody na pobyt ze względów humanitarnych;

5) cudzoziemiec złożył w Rzeczypospolitej Polskiej wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej lub w imieniu którego taki wniosek został złożony;

6) cudzoziemiec uzyskał ochronę czasową na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej przyznaną na podstawie decyzji Rady Unii Europejskiej;

7) cudzoziemiec nabył obywatelstwo polskie albo obywatelstwo innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

Dłuższe terminy dokumentów pobytowych obywateli Ukrainy

Na mocy ustawy o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw znowelizowano art. 42 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Chodzi o przepis, na mocy którego ulegają wydłużeniu okresy ważności dokumentów pobytowych obywateli Ukrainy. Po nowelizacji, wydłużono większość pobytów, o których mowa w tym artykule. I tak:

• Jeżeli ostatni dzień okresu pobytu obywatela Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy krajowej przypada w okresie od dnia 24 lutego 2022 r., okres pobytu na podstawie tej wizy oraz okres ważności tej wizy ulegają przedłużeniu z mocy prawa do dnia 4 marca 2027 r.

W takim przypadku w dokumencie podróży obywatela Ukrainy nie umieszcza się nowej naklejki wizowej. Wiza krajowa w okresie przedłużenia okresu pobytu oraz okresu ważności nie uprawnia do przekraczania granicy.

• Jeżeli ostatni dzień okresu ważności zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego obywatelowi Ukrainy przypada w okresie od dnia 24 lutego 2022 r., okres ważności tego zezwolenia ulega przedłużeniu z mocy prawa do dnia 4 marca 2027 r.
• Jeżeli ostatni dzień okresu ważności:

1. kart pobytu,
2. polskich dokumentów tożsamości cudzoziemca,
3. dokumentów „zgoda na pobyt tolerowany”

– wydanych obywatelom Ukrainy przypada w okresie od dnia 24 lutego 2022 r., ulega on przedłużeniu z mocy prawa do dnia 4 marca 2027 r.

Przedłużenie okresu ważności dokumentów nie stanowi podstawy do wydania lub wymiany tych dokumentów. Karta pobytu w okresie, na jaki uległ przedłużeniu okres jej ważności nie uprawnia do przekraczania granicy.

• Jeżeli ostatni dzień dopuszczalnego okresu pobytu obywatela Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

1. na podstawie wizy Schengen wydanej przez organ polski,
2. na podstawie wizy wydanej przez inne państwo obszaru Schengen,
3. na podstawie dokumentu, o którym mowa w art. 1 ust. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1030/2002 z dnia 13 czerwca 2002 r. ustanawiającego jednolity wzór dokumentów pobytowych dla obywateli państw trzecich, wydanego przez właściwy organ innego państwa obszaru Schengen, albo innego dokumentu pobytowego wydanego przez organ tego państwa, uprawniającego do podróży po terytorium innych państw tego obszaru,
4. w ramach ruchu bezwizowego

– przypada w okresie od dnia 24 lutego 2022 r., jego pobyt na tym terytorium uznaje się za legalny do dnia 4 marca 2027 r.

Pobyty obywateli Ukrainy uchylone

Uchylono przepisy dotyczące:

• przedłużenia do dnia 4 marca 2026 r. przewidzianego w art. 299 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach terminu na realizację przez obywatela Ukrainy obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
• przedłużenia do dnia 4 marca 2026 r. terminu dobrowolnego wyjazdu określonego w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu na podstawie art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, wydanej wobec obywatela Ukrainy.

Zatem wymienione wyżej (dwa) pobyty nie wydłużają się do 4 marca 2027 r.

Nowe przepisy - praca obywateli Ukrainy w Polsce

Jeżeli chodzi o zatrudnienie obywateli Ukrainy w Polsce, w największym stopniu regulował je art. 22 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Umożliwiał on powierzenie im pracy na podstawie powiadomienia o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy. Przepis ten został jednak uchylony, a regulacje dotyczące powiadomienia trafiły do ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W art. 5a tego dokumentu czytamy m.in., że polski podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi powiadamia powiatowy urząd pracy o powierzeniu pracy cudzoziemcowi korzystającemu z ochrony czasowej w Rzeczypospolitej Polskiej w ciągu 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy przez cudzoziemca. Powiadomienia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi dokonuje się za pomocą systemu praca.gov.pl.

Z tego przepisu wynika, że cudzoziemcy objęci ochroną czasową, bez względu na obywatelstwo, podejmując pracę powinni być zgłoszeni do urzędu pracy w ramach powiadomienia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi. Na praca.gov.pl jest to: „Powiadomienie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi (PSZ-PPWPU)”.

Przepisy przejściowe - praca obywateli Ukrainy

W kontekście powierzania pracy obywatelom Ukrainy warto zapoznać się także z przepisami przejściowymi, zapisanymi w ustawie nowelizującej. Pierwszy z nich stanowi, że jeżeli podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi złożył powiadomienie o powierzeniu pracy obywatelowi Ukrainy przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (przed 5 marca 2026 r.), zgodnie z przepisami art. 22 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, stosuje się przepisy art. 22 ust. 1 tej ustawy.

Oznacza to, że cudzoziemcy, którzy przed 5 marca 2026 r. pracowali na powiadomieniach na zasadach art. 22 specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, mogą kontynuować pracę, bez konieczności wysyłania nowych powiadomień.

Kolejny przepis przejściowy odnosi się do wszystkich legalnie przebywających w Polsce obywateli Ukrainy. Każdy z nich ma możliwość, w okresie 3 lat od 5 marca 2026 r., wykonywania pracy w ramach powiadomienia, o którym obecnie czytamy w art. 5a ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.