Strona główna » Kadry » Zatrudnienie » Zatrudnianie cudzoziemców » Ukraińcy do 4 marca 2027 r. pod specjalną ochroną. Później równe zasady dla wszystkich cudzoziemców

Ukraińcy do 4 marca 2027 r. pod specjalną ochroną. Później równe zasady dla wszystkich cudzoziemców

04 lutego 2026, 11:06

Emilia Panufnik

autorka licznych publikacji z zakresu prawa pracy, ubezpieczeń społecznych, prawa budowlanego i nieruchomości

ukraińcy obywatele ukrainy polska specustawa wygaszająca cudzoziemcy — Do 4 marca 2027 r. Ukraińcy pod specjalną ochroną. Później równe zasady dla wszystkich cudzoziemców

Shutterstock

REKLAMA

Ukraińcy do 4 marca 2027 r. będą pod specjalną ochroną tymczasową. Zgodnie z ustawą o wygaszaniu specustawy dotyczącej obywateli Ukrainy później przechodzimy na rozwiązanie systemowe. Będą równe zasady dla wszystkich cudzoziemców. Ustawa wchodzi w życie już 5 marca 2026 r.

Ustawa wygaszająca specustawę ukraińską - marzec 2026
Specjalna ochrona obywateli Ukrainy do 4 marca 2027 r.
Równe zasady dla wszystkich cudzoziemców

Ustawa wygaszająca specustawę ukraińską - marzec 2026

Rządowy projekt ustawy o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw został bardzo szybko procedowany. Druk nr 2172 wpłynął do Sejmu dnia 20 stycznia 2026 r., a już 26 stycznia przekazano ustawę Prezydentowi RP Karolowi Nawrockiego i Marszałek Senatu Małgorzacie Kidawa-Błońskiej. Na dzień 28 stycznia 2026 r. wiadomo było, ze Senat nie wniósł poprawek do ustawy. Dnia 29 stycznia skierowano ustawę do podpisu Prezydenta RP. Ustawa wejdzie w życie 5 marca 2026 r.

REKLAMA

Jak czytamy na stronie Sejmu RP "projekt dotyczy stopniowego wygaszania specjalnych przepisów wprowadzonych po wybuchu wojny w Ukrainie. Chodzi o ujednolicenie zasad pomocy osobom objętym ochroną czasową i dostosowanie prawa do obecnej sytuacji migracyjnej. Nowe przepisy realizują także unijne zalecenia dotyczące udzielania ochrony tymczasowej do 4 marca 2027 r. i stopniowego przechodzenia na ogólne przepisy dla wszystkich cudzoziemców, przy jednoczesnym zachowaniu solidarności z osobami dotkniętymi wojną." Zgodnie bowiem z dyrektywą 2001/55/WE specustawa miała charakter ochrony tymczasowej. Był to środek wyjątkowy, mający zapewnić szybką i doraźną pomoc osobom uciekającym przed wojną.

Ustawa wygaszająca specustawę niesie zmiany w następujących aktach prawnych:

ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawie z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych
ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
ustawie dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe
ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
ustawie z dnia 17 grudnia 2020 r. o rezerwach strategicznych
ustawie z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawie z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic”

Specjalna ochrona obywateli Ukrainy do 4 marca 2027 r.

W art. 17 projektu ustawy uregulowano sytuację osób przebywających w Polsce legalnie na podstawie zaświadczeń Szefa Urzędu oraz zasady udzielania im pomocy. Proponuje się, aby zaświadczenia te zachowały ważność do dnia 4 marca 2027 r., a pomoc tym cudzoziemcom była udzielana na dotychczasowych zasadach, chyba, że cudzoziemiec, któremu zostało wydane to zaświadczenie uzyska numer PESEL ze statusem UKR.

Art. 17. 1. Zaświadczenie, o którym mowa w art. 110 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym, wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zachowuje ważność do dnia 4 marca 2027 r., chyba że:

cudzoziemcowi, któremu zostało wydane to zaświadczenie, zostanie nadany numer PESEL ze statusem UKR, o którym mowa w art. 8 pkt 24a lit. d ustawy zmienianej w art. 7 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, zwany dalej „statusem UKR”, lub
zachodzą podstawy do unieważnienia tego zaświadczenia, o których mowa w art. 110 ust. 10 ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym.

2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców unieważnia zaświadczenie, o którym mowa w art. 110 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym, w sposób określony w art. 110 ust. 10a ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym.

3. W przypadku zachowania ważności zaświadczenia, o którym mowa w art. 110 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym, w okresie jego ważności zapewnia się opiekę medyczną oraz przyznaje pomoc przez zakwaterowanie i wyżywienie w postaci świadczenia pieniężnego na podstawie art. 112 ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym.

4. Jeżeli cudzoziemiec, któremu przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wydano zaświadczenie, o którym mowa w art. 110 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym, które do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy nie zostało unieważnione, w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. i przed wejściem w życie niniejszej ustawy przybył legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, może być mu nadany na jego wniosek numer PESEL ze statusem „UKR” bez konieczności ponownego przybycia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W art. 43 przedłużono dla beneficjentów ochrony czasowej do dnia 4 marca 2027 r. łączny czas świadczenia pomocy przy zbiorach chmielu, owoców, warzyw, tytoniu, ziół i roślin zielarskich na podstawie umów o pomocy przy zbiorach, o którym mowa w art. 91c ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Art. 43. 1. W przypadku beneficjenta ochrony czasowej, łączny czas świadczenia pomocy przy zbiorach chmielu, owoców, warzyw, tytoniu, ziół i roślin zielarskich na podstawie umów o pomocy przy zbiorach, o którym mowa w art. 91c ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 1770), ulega przedłużeniu z mocy prawa na okres tego pobytu, nie dłużej jednak niż do dnia 4 marca 2027 r.

2. Pomocnik rolnika w okresie, o którym mowa w ust. 1, może świadczyć pomoc przy wykonywaniu wszystkich czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników albo pozostających w związku z wykonywaniem tych czynności.

Równe zasady dla wszystkich cudzoziemców

Rząd decyduje, że po 4 latach wyjątkowej ochrony czas na powrót do równych zasad traktowania wszystkich cudzoziemców w Polsce. Ta ustawa to także oszczędności budżetu państwa. Spójne rozwiązania obejmą ochronę zdrowia, rynek pracy i świadczenia społeczne.

Pozostaje możliwość zamiany ochrony czasowej na stabilniejsze formy pobytu. Korzystanie z takiej ochrony będzie możliwe wyłącznie pod warunkiem złożenia w ciągu 30 dni od przybycia do Polski wniosku o nadanie numeru PESEL ze statusem UKR. Bez wniosku nie ma ochrony czasowej. Natomiast uchodźcy z Ukrainy posiadający numer PESEL ze statusem UKR po dniu 4 marca 2026 r. będą pod ochroną czasową, ale w rozumieniu nowego systemu. Osoby z nadanym numerem PESEL jedynie poprzez oświadczenie, będą mieli obowiązek potwierdzenia tożsamości w gminie. Potrzebny będzie do tego ważny dokument podróży. Jeśli tego nie zrobią po 31 sierpnia 2026 r. stracą czasową ochronę.

Jak czytamy na stronie MSWiA utrzymane zostaną kluczowe udogodnienia czyli PESEL UKR jako potwierdzenie legalnego pobytu oraz elektroniczny dokument Diia.pl. Co więcej, zakłada się dostęp do aplikacji mObywatel dla uchodźców, uproszczone zasady podejmowania pracy, a także prowadzenia działalności gospodarczej.