Kategorie

Ochrona praw pracowniczych w przypadku przejęcia zakładu pracy w UE

Katarzyna M. Świderska
Pracownicy przejmowani w wyniku przejęcia zakładu lub jego części przez nowego pracodawcę mogą liczyć na ochronę nie tylko na poziomie prawa krajowego, ale także unijnego.
Przejście zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę to powszechne zjawisko, wpisane w reguły funkcjonowania rynku. Prawna regulacja skutków tych procesów w sferze stosunków pracy ma istotne znaczenie praktyczne, zarówno dla ochrony interesów pracowników objętych przejściem, jak i dla interesów zbywcy i nabywcy zakładu.
Reklama

Dyrektywa Rady 77/178/EWG z 14 lutego 1977 r. w sprawie zbliżania ustawodawstwa państw członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przeniesienia własności przedsiębiorstw lub ich części została po zmianach skonsolidowana w celu większej jasności i racjonalności przez przyjęcie przez Radę dyrektywy 2001/23/WE z 12 marca 2001 r. (DzU UE L nr 82, poz. 16).

Zasadniczą kwestią w omawianej sytuacji jest zmiana pracodawcy, czyli podmiotowe przekształcenie stosunku pracy. Polega ona na wstąpieniu nowego pracodawcy w prawa i obowiązki strony tego stosunku w następstwie przejęcia zakładu pracy lub części zakładu pracy należącego do poprzedniego pracodawcy. Podstawowym celem regulacji jest zapewnienie pracownikom dalszego zatrudnienia na tych samych warunkach, mimo zaistniałego przejścia zakładu pracy. Chroni ona także interesy pracodawcy, zapewniając nabywcy przejęcie zakładu pracy z załogą, a więc w postaci umożliwiającej realizację jego zadań.

Przejście zakładu pracy - definicja

Zmiana pracodawcy jest konsekwencją przejścia na inny podmiot całości lub części zakładu pracy rozumianego jako placówka zatrudnienia pracowników, przy czym placówka ta jest wyodrębnionym miejscem pracy związanej z nią faktycznie częścią załogi.

Przejście zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę może nastąpić w wyniku:

• czynności prawnych (np. sprzedaży, zawarcia i rozwiązania umowy dzierżawy itp.),

• innych zdarzeń prawnych (np. dziedziczenia),

• obowiązywania przepisów prawnych i decyzji administracyjnych.

Nie jest zmianą pracodawcy zmiana właściciela zakładu pracy, jeżeli pracodawca w znaczeniu prawnym pozostaje ten sam, np. w przypadku przejęcia większości udziałów lub akcji spółki.

Wstąpienie nabywcy zakładu w prawa i obowiązki pracodawcy dotyczy wszystkich pracowników bez względu na podstawę nawiązania ich stosunku pracy. Skutek ten następuje z mocy prawa z dniem przejścia, a odmienne umowy i decyzje pracodawców są nieważne. Także sprzeciw pracowników nie zmienia automatyzmu zmiany pracodawcy. Nabywca zakładu nie musi zawierać nowych umów o pracę z przejętymi pracownikami.

Zakres działania dyrektywy

Reklama

Dyrektywa swoim działaniem obejmuje każdy przypadek przeniesienia własności firmy lub jej części na innego pracodawcę w wyniku czynności prawnej lub fuzji. Przeniesienie własności w jej rozumieniu następuje wtedy, gdy własność jednostki gospodarczej przechodzi na nabywcę, lecz jednostka ta zachowuje swoją tożsamość prawną, czyli łączą się zasoby firm, a celem tego połącznia jest prowadzenie działalności gospodarczej. Dyrektywę stosuje się do przedsiębiorstw prywatnych i publicznych, które prowadzą działalność gospodarczą, niezależnie czy działają w celu osiągania zysku.

Ochroną praw objęci są zgodnie z dyrektywą pracownicy, którzy jako pracobiorcy podlegają ochronie krajowego ustawodawstwa w danym państwie członkowskim. Podstawowym uprawnieniem ochronnym jest zapis, na podstawie którego prawa i obowiązki zbywcy zakładu pracy wynikające z umów o pracę lub stosunku pracy, istniejących w chwili przeniesienia, przechodzą na nabywcę (art. 3 ust. 1 dyrektywy).

Duże znaczenie z punktu widzenia ochrony praw pracowników przejmowanego zakładu ma zapis, zgodnie z którym prawa i obowiązki wynikające z umów o pracę lub stosunku pracy, istniejących w momencie przeniesienia własności, przekazywane są na podstawie takiego przeniesienia na nabywcę (art. 3 dyrektywy). Państwa członkowskie mogą rozszerzyć odpowiedzialność z tytułu zobowiązań, które powstały przed dniem przeniesienia własności, przyjmując wspólną odpowiedzialność zbywcy i nabywcy.

Prawo krajowe powinno wskazać, w jaki sposób pracodawca - zbywca powinien poinformować swojego następcę o wszystkich prawach i obowiązkach, które wiążą się z przekazaniem zakładu. Oczywiście dotyczy to praw i obowiązków znanych zbywającemu lub takich, które zbywający powinien znać w chwili przejścia własności zakładu pracy. Istotne jest jednak, że niepowiadomienie o nich nabywcy nie wpływa na ich przekazanie, jak również nie wpływa na prawa każdego z pracowników w stosunku do obu stron przejęcia przedsiębiorstwa.

Korzyści dla pracowników

Z punktu widzenia pracowników bardzo istotnym zagadnieniem w sytuacji przejścia zakładu pracy na innego właściciela jest sprawa utrzymania stosunku pracy. Taka sytuacja nie stanowi sama w sobie podstaw do zwalniania pracowników przez zbywającego czy przez nabywcę (art. 4 dyrektywy). Należy pamiętać, że zwolnienia, aby były przeprowadzone zgodnie z prawem, muszą być uzasadnione przyczynami ekonomicznymi, technicznymi czy organizacyjnymi. Ponadto państwo członkowskie może wprowadzić w przepisach prawa krajowego postanowienia, zgodnie z którymi pewne kategorie pracowników nie będą objęte ochroną przed zwolnieniem w związku z przejęciem zakładu pracy.

Dyrektywa szeroko traktuje także o obowiązkach informacyjnych i konsultacyjnych w związku z przejściem własności zakładu pracy.

Zbywający i nabywca są zobowiązani do poinformowania przedstawicieli pracowników, których dotyczy przeniesienie, o:

• terminie lub proponowanym terminie przeniesienia własności,

• powodach przeniesienia własności,

• prawnych, ekonomicznych i socjalnych skutkach przeniesienia własności dla pracowników,

• o wszelkich skutkach przeniesienia własności dotyczących pracowników.

Zbywający przekazuje informacje przed przeniesieniem własności, nabywca zaś jest zobowiązany do poinformowania pracowników o przeniesieniu zanim odczują oni bezpośrednio skutki w zakresie warunków pracy i zatrudnienia.

Jeśli pracownicy uznają, że są pokrzywdzeni w wyniku nieprzestrzegania postanowień dyrektywy, powinni mieć możliwość dochodzenia roszczeń na drodze sądowej. Państwa członkowskie są zobowiązane do wprowadzenia w systemach prawa krajowego stosownych rozwiązań. W ten sposób gwarancje i środki przewidziane w związku z przejęciem zakładu pracy są zapewnione skutecznie oraz podlegają kontroli i egzekucji.

Katarzyna M. Świderska 

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.