Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Praca wakacyjna - poradnik dla młodocianych

Praca wakacyjna - poradnik dla młodocianych/ fot. Fotolia
Praca wakacyjna - poradnik dla młodocianych/ fot. Fotolia
Jakie prawa ma pracownik młodociany? Jak długo można pracować na wakacjach? Gdzie szukać pomocy w razie nieprawidłowości? Zapoznaj się z poradnikiem.

Dwa miesiące wakacji to dużo wolnego czasu. Wystarczająco dużo, by wykorzystać ten czas nie tylko na nadmorskie plażowanie czy górskie wędrówki, ale także by zadbać o własny portfel.

Niskie bezrobocie i liczne oferty pracy kuszą w okresie wakacji młodocianych pracowników. Warto przyjrzeć się szansom i zagrożeniom, na jakie trafić mogą uczniowie.

Bardzo często bowiem młodzi ludzie, wkraczający na rynek pracy, nie są w pełni świadomi przysługujących im praw. Poniżej prezentujemy kilka wskazówek, które warto znać przy podejmowaniu zatrudnienia.

Kto może pracować?

O ile studenci nawiązują stosunek pracy na zasadach ogólnych, a więc tych obowiązujących innych pełnoletnich pracowników, o tyle podejmowanie aktywności zawodowej przez pracowników młodocianych podlega pewnym ograniczeniom.

Pracownikiem może być osoba, która ukończyła 18 lat. Odnosi się to zatem np. do studenta. Jednakże zatrudnienie w ramach stosunku pracy może podjąć również pracownik młodociany, czyli osoba, która ukończyła 15 lat, a jednocześnie nie przekroczyła 18 lat. Co ważne, wolno zatrudniać tylko tych młodocianych, którzy przedstawią świadectwo lekarskie stwierdzające, że praca danego rodzaju nie zagraża ich zdrowiu.

Dzieci, które nie ukończyły 16 lat, mogą wykonywać pracę lub inne zajęcia zarobkowe na rzecz podmiotu prowadzącego działalność kulturalną, artystyczną, sportową lub reklamową.

Co więcej, wymagane jest przy tym uzyskanie uprzedniej zgody przedstawiciela ustawowego lub opiekuna tego dziecka oraz zezwolenia właściwego inspektora pracy. Zezwolenie takie wydawane jest na podstawie złożonego przez pracodawcę wniosku, do którego należy załączyć:

  • orzeczenie lekarza stwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania przez dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych,
  • pisemną zgodę przedstawiciela ustawowego lub opiekuna dziecka na wykonywanie przez dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych,
  • opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, dotyczącą braku przeciwwskazań do wykonywania przez dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych,
  • opinię dyrektora szkoły, do której uczęszcza dziecko, dotyczącą możliwości wypełniania przez dziecko tego obowiązku w czasie wykonywania przez nie pracy lub innych zajęć zarobkowych.

Jaka forma zatrudnienia?

Pracownik młodociany może być zatrudniony na podstawie umowy o pracę przy wykonywaniu lekkich prac. Należy podkreślić, że praca lekka nie może powodować zagrożenia dla życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego młodocianego, ani utrudniać młodocianemu wypełniania obowiązku szkolnego, jeżeli wykonywana jest poza okresem wakacyjnym.

Pracownik młodociany podlega wstępnym badaniom lekarskim przed przyjęciem do pracy oraz badaniom okresowym i kontrolnym w czasie zatrudnienia.

Polecamy: RODO dla kadrowych i HR. Zmiany od 4 maja 2019 roku

Jeżeli lekarz orzeknie, że dana praca zagraża zdrowiu młodocianego, pracodawca jest obowiązany zmienić rodzaj pracy lub – gdy nie ma takiej możliwości – niezwłocznie rozwiązać umowę o pracę i wypłacić odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

Szczegółowy wykaz lekkich prac określa pracodawca po uzyskaniu zgody lekarza medycyny pracy. Wykaz ten musi być też zatwierdzony przez właściwego inspektora pracy. Zanim młodociany podejmie więc pracę, pracodawca ma obowiązek zapoznać go z wykazem prac lekkich.

Praca lekka może być świadczona najczęściej na podstawie:

  • umowy o pracę na okres próbny,
  • umowy o pracę na czas określony.

Przed podpisaniem umowy o pracę należy dokładnie się z nią zapoznać i sprawdzić, czy zawiera w szczególności następujące elementy

  • strony umowy,
  • rodzaj umowy,
  • datę zawarcia,
  • warunki pracy i płacy, a w szczególności: rodzaj pracy, miejsce jej wykonywania, wynagrodzenie za pracę ze wskazaniem jego składników, wymiar czasu pracy, termin rozpoczęcia i zakończenia pracy.

Umowę o pracę zawiera się na piśmie. W przypadku gdy nie została ona zawarta na piśmie, pracodawca przed dopuszczeniem młodocianego pracownika do pracy jest obowiązany potwierdzić na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków.

Poza umową o pracę na czas określony lub próbny  młodociany pracownik może podjąć pracę na podstawie umów cywilnoprawnych (zlecenie, dzieło). Umowa zlecenia i dzieło są umowami regulowanymi przepisami Kodeksu cywilnego. Stąd też regulacje prawa pracy nie mają tu zastosowania.

Jak długo można pracować na wakacjach?

W okresie wakacji i ferii szkolnych wymiar czasu pracy młodocianego nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin w tygodniu, a w odniesieniu do młodocianego poniżej 16 lat – 6 godzin na dobę i 30 godzin w tygodniu.

Określony powyżej wymiar czasu pracy obowiązuje także w przypadku pracy u więcej niż jednego pracodawcy. Oznacza to, że można wykonywać pracę np. u dwóch pracodawców, o ile łączny wymiar czasu pracy nie przekroczy 7 godzin dziennie i 35 godzin tygodniowo. Przy nawiązywaniu stosunku pracy pracodawca ma obowiązek uzyskać od pracownika młodocianego oświadczenie o zatrudnieniu albo o niepozostawaniu w zatrudnieniu u innego pracodawcy.

Pracownik młodociany nie może świadczyć pracy w godzinach nadliczbowych oraz w porze nocnej. Warto wskazać, że w odniesieniu do młodocianego za porę nocną uznaje się godziny pomiędzy 22.00 a 6.00. Od tej zasady jest pewien wyjątek – w przypadku młodocianych, którzy nie osiągnęli wieku 16 lat lub nie ukończyli ośmioletniej szkoły podstawowej, za porę nocną uznaje się czas pomiędzy godziną 20.00 a 6.00. Od tej zasady jest pewien wyjątek, w szczególnych przypadkach, gdy dopuszcza się pracę osób, które nie ukończyły 15 lat lub nie ukończyły ośmioletniej szkoły podstawowej, za porę nocną uznaje się czas pomiędzy godziną 20.00 a 6.00.

Przerwa w pracy młodocianego, obejmująca porę nocną, powinna trwać nieprzerwanie co najmniej 14 godzin. Ponadto, pracownikowi młodocianemu należy zapewnić co najmniej 48-godzinny, nieprzerwany odpoczynek, który powinien obejmować niedzielę. Aby spełnić ten wymóg, młodocianemu należy zapewnić dzień wolny od pracy przypadający w sobotę albo poniedziałek.

Jeżeli dobowy wymiar czasu pracy młodocianego jest dłuższy niż 4,5 godziny, pracodawca jest obowiązany wprowadzić przerwę w pracy trwającą nieprzerwanie 30 minut. Jest ona wliczana do czasu pracy.

Jakie dostanę wynagrodzenie?

Prawo pracy nie przewiduje żadnych szczególnych regulacji dotyczących wynagradzania pracowników młodocianych zatrudnionych na podstawie umowy na czas określony przy pracach lekkich. Obowiązują tu więc te same zasady wynagradzania, które mają zastosowanie wobec pracowników dorosłych.

Przy ustalaniu wynagrodzenia należy uwzględnić rodzaj wykonywanej pracy, kwalifikacje wymagane do jej wykonania, a także ilość i jakość świadczonej pracy. Trzeba mieć także na uwadze przepisy dotyczące minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jest to minimalna kwota wynagrodzenia, przysługującą za pracę na pełny etat. Obecnie jest to 2250 zł brutto. Nie jest zatem możliwa praca nieodpłatna na podstawie umowy o pracę.

W 2019 roku  minimalna stawka godzinowa dla określonych umów cywilnoprawnych wynosi 14,70 zł. Gwarancją otrzymywania minimalnej stawki godzinowej objęte zostały osoby fizyczne niewykonujące działalności gospodarczej, a także tzw. „samozatrudnieni”.

Kiedy mogę wypowiedzieć umowę?

Umowa na czas określony jest zawierana na wskazany czas (np. na 1 tydzień, 2 miesiące). Określa termin, z upływem którego ulega rozwiązaniu. Pracodawca ani pracownik nie mają zatem obowiązku wypowiadania tej umowy.

W razie gdy strony umowy (pracownik lub pracodawca) będą chciały wcześniej zakończyć umowę na czas określony, mogą:

  • rozwiązać ją na mocy porozumienia stron, czyli za zgodą pracownika i pracodawcy,
  • wypowiedzieć ją na podstawie jednostronnego oświadczenia albo pracodawcy albo pracownika.

Umowa o prace rozwiązuje się z upływem okresu wypowiedzenia. Długość tego okresu jest uzależniona od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i – w przypadku zatrudnienia do 6 miesięcy – wynosi 2 tygodnie.

W określonych przypadkach wskazanych w przepisach zarówno pracownik, jak i pracodawca może rozwiązać umowę o pracę na czas określony bez wypowiedzenia. Pracodawca może w ten sposób zakończyć umowę o pracę z winy pracownika w razie m.in. ciężkiego naruszenia przez niego podstawowych obowiązków pracowniczych (np. kradzież mienia pracodawcy, nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy, spożywanie alkoholu w pracy). Z kolei pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika (np. nie wypłacił w terminie wynagrodzenia).

Gdzie szukać pomocy?

W razie gdy zostaną naruszone prawa pracownicze pracowników młodocianych (np. w zakresie niewypłacenia wynagrodzenia w całości lub w terminie, naruszania zakazu pracy w nadgodzinach lub w porze nocnej), jedynym organem uprawnionym do podejmowania interwencji i udzielenia pomocy jest Państwowa Inspekcja Pracy. Adresy oraz telefony do okręgowych inspektoratów pracy można znaleźć na stronie www.pip.gov.pl.

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Tylko teraz
Źródło: Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Zawód pilot samolotu [WYWIAD]
    Zawód pilot samolotu to często praca marzeń. Jak zostać pilotem? Jakie są nastroje w lotnictwie w czasie pandemii? Jak reguluje się czas pracy i zarobki pilota? Co jest najważniejsze, a co najpiękniejsze w pracy pilota? Na te i inne pytania odpowiada doświadczony pilot i prezes Grupy Bartolini Air - Bartłomiej Walas.
    Praca dla par z Ukrainy - logistyka
    Praca dla par z Ukrainy znajdzie się w polskiej logistyce. Przed Świętami Bożego Narodzenia rekrutacje są wzmożone. Powstają oferty dla ukraińskich duetów.
    Można wycofać środki z PPK i oszczędzać dalej
    Wycofanie środków z PPK nie uniemożliwia dalszego oszczędzania w programie. Zwrot środków i rezygnacja z dalszego oszczędzania w PPK to dwie różne czynności.
    Hybrydowy model pracy to przyszłość
    Hybrydowy model pracy to przyszłość firm. Pracodawcy powinni dostosować biura do potrzeb pracowników. Czym są elastyczne biura?
    Powrót do biura po długiej pracy zdalnej. Co wynika z przepisów, co radzą eksperci? [Wywiad]
    Praca zdalna, praca hybrydowa, praca stacjonarna. Mimo, że pandemia jeszcze nie odpuszcza a 4. jej fala jest coraz groźniejsza, to wiele firm myśli o powrocie swoich pracowników do mniej zdalnego a bardziej stacjonarnego modelu pracy biurowej. Jak przekonać pracownika do powrotu do pracy stacjonarnej po długim okresie pracy zdalnej? Czy pracownik ma prawo odmówić wykonywania swojej pracy w biurze? Wielu pracodawców rozważa model hybrydowy pracy biurowej. Jak najlepiej zorganizować i uregulować taką pracę? Na te tematy rozmawiamy z Grzegorzem Orłowskim, radcą prawnym.
    Monitoring pracowników hybrydowych - negatywne skutki
    Monitoring pracowników hybrydowych przynosi negatywne skutki w postaci obniżenia zaufania do pracodawcy i zwiększenia rotacji pracowników. Sprawdź wyniki badania.
    Ustawa o sygnalistach - kogo dotyczy?
    Ustawa o sygnalistach - kogo dotyczy obowiązek utworzenia procedury zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy? Jakie są problemy?
    Polityka prorodzinna ważna dla pracodawców
    Polityka prorodzinna jest ważna dla pracodawców - takie wnioski płyną z badania Kantar dla Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej. Jakie korzyści może przynieść pracodawcom?
    Fałszywy certyfikat COVID-19 a zwolnienie z pracy
    Fałszywy certyfikat potwierdzający szczepienie przeciw COVID-19 może być przyczyną zwolnienia z pracy. Pracownicy kupują nieprawdziwe zaświadczenia o zaszczepieniu. Jakie konsekwencje takiego procederu mogą ponieść lekarze?
    Polski Ład 2022 - jakie zmiany?
    Polski Ład od 2022 roku - jakie zmiany w podatkach wchodzą w życie? Składka zdrowotna będzie funkcjonowała na nowych zasadach. Wprowadza się nowe zwolnienia podatkowe i sankcje za nielegalne zatrudnienie.
    Liczba ubezpieczonych na 30 listopada - wypłata zasiłków
    Liczba ubezpieczonych na 30 listopada decyduje o tym, kto wypłaca zasiłki w następnym roku. Jak ustalić liczbę ubezpieczonych na 30 listopada 2021 r.? Kto w 2022 r. będzie wypłacał zasiłki - pracodawca czy ZUS?
    Zasiłek opiekuńczy na dziecko - covid
    Zasiłek opiekuńczy na dziecko - kiedy przysługuje? Czy covid, a więc kwarantanna lub izolacja dziecka, uprawniają do pobierania zasiłku opiekuńczego z ZUS? Opieka nad dzieckiem jest wtedy konieczna. Co mogą zrobić rodzice?
    Ile można dorobić do renty i emerytury?
    Ile można dorobić do renty i emerytury od 1 grudnia 2021 r. do 28 lutego 2022 r.? Jakie są limity dorabiania dla rencistów i emerytów? Ile można dorobić do renty rodzinnej i socjalnej?
    Praca w biurze dla mężczyzn a home office dla kobiet [BADANIE]
    Praca w biurze dla mężczyzn a home office dla kobiet - takie wnioski wynikają z badania "Biuro czy home office – jakie środowisko pracy preferują polscy pracownicy". Okazuje się, że mężczyźni wolą pracować stacjonarnie, a kobiety zdalnie.
    5 sposobów na poprawę samopoczucia pracowników
    Oto krótki poradnik dla pracodawców o tym, jak poprawić samopoczucie pracowników. Pandemia koronawirusa pogłębiła stres i niepewność zarówno w sferze prywatnej jak i zawodowej. Psycholog wymienia 5 sposobów na polepszenie kondycji psychicznej pracowników.
    Nagroda uznaniowa a podstawa chorobowego
    Czy nagroda uznaniowa wlicza się do podstawy zasiłku chorobowego? Należy odpowiedzieć na pytanie - czy nagroda uznaniowa przysługuje za czas pobierania zasiłku.
    Odszkodowanie po wypadku w pracy - ZUS
    Odszkodowanie po wypadku w pracy - kiedy ZUS wypłaci jednorazowe świadczenie z ubezpieczenia wypadkowego? Ile wynosi od 1 kwietnia 2021 r. do 31 marca 2022 r.?
    Kwota bazowa do odprawy emerytalnej a premie
    Jak wyliczyć kwotę bazową do odprawy emerytalnej dla pracownika samorządowego? Czy należy uwzględnić premie?
    Niedziela handlowa - grudzień 2021
    Niedziela handlowa - grudzień 2021 ma 4 niedziele. Czy 5 grudnia, 12 grudnia, 19 grudnia, 26 grudnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?
    Pakiet mobilności - luty 2022
    Pakiet mobilności wchodzi w życie w lutym 2022 roku. Jakie zmiany zaczną obowiązywać tym razem? Wyższe wynagrodzenia kierowców to wzrost kosztów pracy po stronie firm transportowych.
    HR w chmurze – 5 mitów
    Wokół HR w chmurze pojawiło się wiele mitów. Warto je sprostować i dać innym szansę na wdrożenie nowych możliwości w firmie. Jakie przekonania są nieprawidłowe i wymagają sprostowania? Wyjaśniamy poniżej.
    Nakazy PIP a decyzje administracyjne z KPA
    Nakazy PIP to decyzje administracyjne uregulowane w KPA. Jakie są różnice w treści decyzji i nakazu z KPA i ustawy o PIP? Jakie nakazy wydaje inspektor pracy?
    Wykaz prac wzbronionych dla kobiet – czy jest zgodny z przepisami?
    Wykaz prac wzbronionych, uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet jest dokumentem określającym, jakich prac nie powinny wykonywać kobiety. Wielu pracodawców posiada takie wykazy, ale czy na pewno są one zgodne z przepisami? Czy wykaz prac wzbronionych kobietom mógłby narazić pracodawcę na zarzut dyskryminacji? Przeczytaj artykuł i sprawdź, jak wygląda sytuacja prawna wykazu prac wzbronionych dla kobiet.
    Dni wolne od pracy - Holandia
    Dni wolne od pracy w 2021 i 2022 roku - Holandia ma 9 dni świątecznych w roku kalendarzowym. Kiedy są święta w Holandii? Oto kalendarz.
    Weryfikacja szczepień pracowników ważna dla pracodawców
    Weryfikacja szczepień pracowników jest ważna dla pracodawców. Ułatwi organizację pracy w firmie. Jakie rozwiązania przewiduje projekt ustawy?