Urlop na żądanie

Żądanie udzielenia urlopu

Zgodnie z art. 167² Kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym nie więcej niż 4 dni urlopu w każdym roku kalendarzowym. Pracownik zgłasza żądanie udzielenia urlopu najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu.

Urlop na żądanie jest częścią urlopu wypoczynkowego, którą pozostawia się do swobodnej dyspozycji pracownika. Nie ma obowiązku uzgadniania z pracodawcą terminu wykorzystania tego rodzaju urlopu. Nie ma również obowiązku uprzedniego poinformowania pracodawcy o zamiarze skorzystania z urlopu. Żądanie udzielenia tego urlopu zgłasza się najpóźniej w dniu jego rozpoczęcia.

Potwierdza to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2006 r. (I PK 128/06). Wniosek o udzielenie urlopu na żądanie (art. 167² Kodeksu pracy) powinien być zgłoszony najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu, jednak do chwili przewidywanego rozpoczęcia pracy przez pracownika według obowiązującego go rozkładu czasu pracy. Sąd Najwyższy dodaje, że regulamin pracy albo przyjęta u pracodawcy praktyka zakładowa (zwyczaj) mogą przewidywać późniejsze zgłoszenie wniosku o udzielenie urlopu na żądanie.

Polecamy: Forum Kadry - Urlop na żądanie - pisemny wniosek?

Kodeks pracy nie zawiera informacji o sposobie zwrócenia się z żądaniem o udzielenie urlopu przez pracodawcę. Uważa się, że pracownik może poinformować pracodawcę o skorzystaniu z urlopu na żądanie na różne sposoby:

• telefonicznie,
• pisemnie,
• za pośrednictwem poczty elektronicznej lub
• w każdy inny sposób przyjęty u danego pracodawcy.

WAŻNE!

Pracodawca nie może odmówić pracownikowi udzielenia urlopu na żądanie.

Warto wspomnieć w tym miejscu, że zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2008 r. (II PK 26/08) rozpoczęcie urlopu na żądanie (art. 167² Kodeksu pracy) przed udzieleniem go przez pracodawcę może być uznane za nieusprawiedliwioną nieobecność w pracy będącą ciężkim naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych w rozumieniu art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy.

Wymiar urlopu na żądanie

W świetle art. 167³ Kodeksu pracy łączny wymiar urlopu wykorzystanego przez pracownika na zasadach i w trybie określonych wyżej nie może przekroczyć w roku kalendarzowym 4 dni, niezależnie od liczby pracodawców, z którymi pracownik pozostaje w danym roku w kolejnych stosunkach pracy.

Wymiar urlopu na żądanie wynosi maksymalnie 4 dni w danym roku kalendarzowym. Nie należy tych dni uwzględniać w planie urlopów. Pracownik może wykorzystać cały urlop jednorazowo lub w częściach (np. 4x1 dzień czy 2x2 dni).

Zobacz: Ustalanie planu urlopów - rozstrzygamy twoje wątpliwości

Możliwość skorzystania z 4 dni urlopu na żądanie przysługuje bez względu na wymiar czasu pracy i system czasu pracy, w którym pracuje dany pracownik. Liczba godzin urlopu będzie różniła się dla poszczególnych pracowników, gdyż równa się liczbie godzin pracy obowiązującej pracownika w dniu, w którym zgłasza żądanie udzielenia takiego urlopu.

Przykład:

Pracownik zatrudniony na ½ etatu, który pracuje 4 godziny dziennie, będzie miał w ramach 4 dni urlopu na żądanie 16 godzin do wykorzystania (4 dni po 4 godziny). Jeśli jednak pracownik zatrudniony jest w systemie równoważnym i zgłasza żądanie udzielanie urlopu w dniu, w którym pracuje w wymiarze 12 godzin, skorzystanie z jednego dnia urlopu na żądanie powoduje zmniejszenie wymiaru urlopu na żądanie o 12 godzin. Wówczas pracownikowi zostaną 4 godziny urlopu do wykorzystania w danym roku kalendarzowym.

WAŻNE!

Informację o liczbie dni urlopu wykorzystanych na żądanie pracownika należy umieścić w świadectwie pracy, gdyż limit 4 dni urlopu na żądanie dotyczy roku kalendarzowego, niezależnie od zmian pracodawców.

Przykład:

Jeśli pracownik wykorzysta cały urlop na żądanie u pracodawcy, u którego podjął pracę na początku roku, u nowego pracodawcy, u którego rozpoczyna pracę w tym samym roku kalendarzowym, nie będzie mógł wykorzystać ani jednego dnia urlopu na żądanie.

Jeśli u pierwszego pracodawcy wykorzystał 3 dni urlopu, u drugiego przysługiwać mu będzie 1 dzień urlopu.

Zobacz również serwis: Zatrudnianie i zwalnianie

Niewykorzystanie urlopu na żądanie

W przypadku niewykorzystania w danym roku kalendarzowym urlopu na żądanie z dniem 1 stycznia roku następnego urlop ten staje się urlopem wypoczynkowym zaległym. Pracownik będzie mógł z niego skorzystać w terminie uzgodnionym z pracodawcą.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 Nr 21, poz. 94 z późn. zm.)