Kategorie

Czy pracodawca może wyznaczyć pracownikom godziny spożywania posiłków

Nasza firma zatrudnia wielu młodych pracowników. Ostatnio szef zdenerwował się, gdy zobaczył, że w trakcie rozmów z klientem jeden z pracowników żuł gumę. Pracodawca zakazał żucia gumy w godzinach pracy i spożywania posiłków w obecności klientów. Wyznaczył jedną 20-minutową przerwę w połowie dnia pracy, podczas której pracownicy mogą jeść. Czy pracownicy mogą odmówić korzystania z tej przerwy i samodzielnie (jak do tej pory) ustalać sobie pory jedzenia posiłków? Czy za żucie gumy w pracy i spożywanie posiłków w godzinach innych niż ustalone szef może ukarać pracownika, który nie respektuje zakazu?

Pracodawca ma prawo zakazać pracownikom żucia gumy lub spożywania posiłków przy klientach. Takie postanowienia są zgodne z przepisami prawa pracy pod warunkiem, że pracodawca zapewni pracownikom pracującym co najmniej 6 godzin w danej dobie możliwość wykorzystania przysługującej im 15-minutowej przerwy i w jej czasie spożycia posiłku. Naruszenie zakazu żucia gumy oraz spożywania posiłków przy klientach, korzystanie z przerwy niezgodnie z ustalonymi w firmie zasadami lub samodzielne wyznaczenie sobie przez pracownika przerwy może uzasadniać nałożenie na pracownika kary porządkowej lub nawet zwolnienie go z pracy.

UZASADNIENIE

Zachowanie pracownika rzutuje na sposób postrzegania firmy jako rzetelnego kontrahenta oraz ma wpływ na jej markę wśród klientów. Dlatego pracodawca ma prawo wymagać od pracowników:

  • określonego zachowania (np. wręczania klientom materiałów reklamowych),
  • przestrzegania obowiązujących w zakładzie procedur związanych z obsługą klientów czy
  • schludnego ubioru lub noszenia firmowych ubrań (art. 100 § 2 Kodeksu pracy).

Tym samym pracodawca ma pełne prawo zakazać żucia gumy pracownikom wykonującym pracę w bezpośrednim kontakcie z klientami. Jednak aby zapobiec ewentualnym sporom w tym zakresie, warto wszystkie te zasady postępowania spisać i podać pracownikom do wiadomości np. w treści regulaminu pracy (w firmach zatrudniających co najmniej 20 pracowników) lub w osobnym regulaminie albo zarządzeniu (w firmach zatrudniających mniej niż 20 pracowników). Wszystkie te działania składają się na pojęcie „organizacji pracy i porządku w procesie pracy”. Zatem naruszenie zakazu żucia gumy lub spożywania posiłków przy klientach może uzasadniać nałożenie na pracownika kary porządkowej (upomnienia lub nagany) lub nawet zwolnienie go z pracy (art. 108 § 1 Kodeksu pracy).

WAŻNE!

Pracodawca może zakazać pracownikom spożywania posiłków w obecności klientów firmy.

Reklama

Pracownik, którego dobowy wymiar czasu pracy wynosi co najmniej 6 godzin, ma prawo do jednej 15-minutowej przerwy od pracy, która jest wliczana do czasu pracy, a więc jest płatna (art. 134 Kodeksu pracy). Sposób i czas wykorzystania tej przerwy nie jest jednak całkowicie dowolny i nie zależy od swobodnego uznania pracownika, chyba że pozwala na to specyfika wykonywanej pracy, a pracodawca pozostawia w tym zakresie pracownikom „wolną rękę”. Zasadą jest bowiem, że organizacja pracy oraz ustalenie porządku w procesie pracy należy do pracodawcy (art. 94 pkt 2 Kodeksu pracy). Oznacza to, że pracodawca ma prawo nie tylko do określania czasu pracy, tj. dni i godzin pracy, ale również do określenia sposobu wykorzystania tego czasu pracy, tj. zorganizowania pracy i zasad obowiązujących przy jej wykonywaniu. W konsekwencji pracodawca ma prawo do ustalenia czasu, w jakim pracownicy będą wykorzystywali przysługujące im przerwy w pracy. Kodeks pracy nie określa, w jakim momencie dniówki roboczej pracownicy powinni wykorzystać taką przerwę w pracy, pozostawiając w tym zakresie pracodawcy duży margines swobody.

Nie oznacza to jednak, że pracodawca może całkowicie swobodnie ustalić czas wykorzystania przerwy. W tym zakresie musi mieć na uwadze cel przerwy w pracy, jakim jest odpoczynek od pracy czy spożycie posiłku (np. śniadania). Dlatego taka przerwa nie powinna być wykorzystywana w ciągu pierwszej i ostatniej godziny pracy pracownika. Jeśli więc pracodawca określi zasady korzystania z przerwy (np. w regulaminie pracy, obwieszczeniu czy zarządzeniu), pracownik jest zobowiązany respektować te zasady i zgodnie z nimi wykorzystywać przerwę.

Naruszenie tych zasad może grozić pracownikowi karą porządkową upomnienia lub nagany (za nieprzestrzeganie ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy). Wobec pracowników, którzy odmawiają korzystania z przerwy w sposób określony w zakładzie (pod warunkiem że jest zgodny z opisanymi wyżej zasadami) lub samodzielnie udzielają sobie przerwy w sposób niezgodny z zasadami ustalonymi w zakładzie pracy, pracodawca może również wyciągnąć konsekwencje płacowe. Mogą one polegać np. na nieprzyznaniu premii lub nagrody albo zmniejszeniu ich wysokości, pod warunkiem że obowiązujące w danym zakładzie przepisy płacowe pozwalają na takie działanie. W szczególnych przypadkach pracodawca może również rozważyć zwolnienie z pracy nieodpowiedzialnego pracownika. Tego zwolnienia będzie mógł dokonać za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia.

PRZYKŁAD

Reklama

Pracodawca określił w regulaminie pracy, że pracownicy mogą korzystać z przysługującej im 15-minutowej przerwy w pracy w godz. od 12.00 do 12.30. Wówczas mogą jeść posiłki w pomieszczeniach socjalnych znajdujących się na terenie firmy. Nie mogą natomiast spożywać posiłków w pracy w innych godzinach i w innych miejscach. Jeden z pracowników nie chce się podporządkować takim zasadom korzystania z przerw w pracy. Argumentuje to tym, że potrzebuje spożywać posiłki najpóźniej do godz. 10.00. W takim przypadku pracodawca może ukarać pracownika karą porządkową. W razie notorycznego naruszania przez niego zasad korzystania z przerw w firmie pracodawca będzie mógł zwolnić pracownika z pracy. Bezpieczniej to zrobić w drodze wypowiedzenia. Sąd może bowiem uznać, że postępowanie pracownika nie było ciężkim naruszeniem obowiązków pracowniczych i nie kwalifikowało się do zwolnienia dyscyplinarnego.

Należy pamiętać, że w przypadku umowy o pracę na czas nieokreślony pracodawca musi podać pracownikowi powód wypowiedzenia umowy. Pracownik ma natomiast prawo odwołać się od takiego wypowiedzenia do sądu pracy. Wówczas zasadność dokonanego wypowiedzenia oceni sąd pracy. W razie rozwiązania umowy bez wypowiedzenia pracodawca, bez względu na rodzaj umowy o pracę, musi podać pracownikowi przyczynę zwolnienia (art. 30 § 4 Kodeksu pracy).

Podstawa prawna

  • art. 30 § 4, art. 52, art. 1041 § 1 pkt 1, art. 108 § 1, art. 134, art. 264 § 1 Kodeksu pracy.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?