Szkolenia policjantów i skoszarowanie: ważny komunikat MSWiA

• Szkolenia policjantów w trybie stacjonarnym i skoszarowanie- wątpliwości RPO
• Skoszarowanie w służbie kandydackiej oraz w zakresie szkolenia lub doskonalenia zawodowego w sytuacjach nadzwyczajnych wymagających ochrony bezpieczeństwa policjantów
• Skoszarowanie w policji co to znaczy?
• Komunikat i stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcina Kierwińskiego - będą kontrole w Policji
• Przegląd prasy i portali na INFOR.PL Subskrybuj nas na YOUTUBE!
• Różnicowanie sytuacji policjantów w różnych jednostkach! 

Szkolenia policjantów w trybie stacjonarnym i skoszarowanie- wątpliwości RPO

Jakiś czas temu Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcina Kierwińskiego w sprawie sytuacji policjantów odbywających szkolenie czy doskonalenie zawodowe w zwykłych okolicznościach, którzy nie mogą być szkoleni w systemie skoszarowanym. Jak podkreślał RPO: służba w tym systemie ogranicza szeroko rozumianą wolność osobistą, dlatego ustawa ogranicza taką możliwość tylko do służby kandydackiej, która jest realizacją powszechnego obowiązku obrony.

Skoszarowanie w służbie kandydackiej oraz w zakresie szkolenia lub doskonalenia zawodowego w sytuacjach nadzwyczajnych wymagających ochrony bezpieczeństwa policjantów

Jak podkreśla RPO: ustawa o Policji posługuje się pojęciem „skoszarowania" w kontekście służby kandydackiej oraz w zakresie szkolenia lub doskonalenia zawodowego w sytuacjach nadzwyczajnych wymagających ochrony bezpieczeństwa policjantów. Na gruncie ustawy szkolenia w systemie skoszarowanym w Policji mogą odbywać jedynie osoby realizujące w Policji powszechny obowiązek obrony, albo funkcjonariusze odbywający szkolenie/doskonalenie zawodowe w nadzwyczajnych okolicznościach jak np. w stanie klęski żywiołowej. Wynika z tego, że policjanci odbywający szkolenie/doskonalenie zawodowe w zwykłych okolicznościach nie mogą być szkoleni w systemie skoszarowanym.

Rozporządzenie MSWiA z 8 listopada 2023 r. w sprawie szkoleń zawodowych i doskonalenia zawodowego w Policji (Dz.U. 2023 poz. 2506) wskazuje, że szkolenia prowadzi się w systemie stacjonarnym. Tak więc, wobec policjantów odbywających szkolenie w systemie stacjonarnym mają zastosowanie rygory, które co do zasady powinny obowiązywać funkcjonariuszy odbywających szkolenie w systemie skoszarowanym. Biorąc pod uwagę cechy istotne służby w systemie skoszarowanym - w tym najbardziej  ingerujący w prawa i wolności funkcjonariuszy zakaz opuszczania terenu Szkoły w czasie wolnym od zajęć - Rzecznik ma wątpliwości, czy szkolenie w systemie stacjonarnym nie jest w istocie szkoleniem pełnionym w systemie skoszarowanym. O ograniczeniu wolności osobistej policjanta w tym wypadku przesądza wymóg uzyskania zgody przełożonego na opuszczenie terenu szkoły w czasie wolnym. RPO wskazuje, że zgodnie ze standardami Konstytucji podstawą do jego wprowadzenia nie może być akt prawa wewnętrznego - regulamin Szkoły. Przepisy regulaminów szkół policyjnych wymagające od słuchacza uzyskania zgody przełożonego na opuszczenie terenu szkoły mogą ograniczać prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz decydowania o swoim życiu osobistym.

Skoszarowanie w policji co to znaczy?

Rzecznik Praw Obywatelskich dokonał analizy regulaminów, zatem aktów wewnętrznych obowiązujących w poszczególnych jednostkach szkoleniowych w Policji. Okazało się, pomiędzy wieloma jednostkami różnice są kolosalne co do zakresu szkoleń w trybie stacjonarnym i skoszarowania. W czym dokładnie tkwił problem? Chodziło w gruncie rzeczy o definicję skoszarowania w Policji. Należy zacząć od tego, że ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 145, dalej jako: ustawa) nie określa na czym polega służba w systemie skoszarowanym, ale odnosi się do skoszarowania.

Komunikat i stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcina Kierwińskiego - będą kontrole w Policji

W dniu 21 lutego 2024 r. RPO wskazał na odpowiedź od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcina Kierwińskiego, który podkreślił, że konieczność określenia w programach szkolenia czy regulaminach rozwiązań wymagających zwiększonej dyspozycyjności policjanta oraz podporządkowania szczególnej dyscyplinie służbowej nie powinna być postrzegana w kategoriach łamania prawa swobód obywatelskich. Pomimo tego Komenda Główna Policji zadeklarowała szczegółową analizę postanowień aktów wewnętrznych obowiązujących w poszczególnych jednostkach szkoleniowych, w kontekście różnic w ich regulaminach.

Przegląd prasy i portali na INFOR.PL Subskrybuj nas na YOUTUBE!

Różnicowanie sytuacji policjantów w różnych jednostkach! 

Co do zasady, zgodnie z § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia szkolenia prowadzi się w systemie stacjonarnym, który polega na realizacji zajęć dydaktycznych z bezpośrednim udziałem nauczycieli policyjnych i słuchaczy. Stosownie do § 10 ust. 1 powyższego rozporządzenia słuchacze, którzy odbywają szkolenie w systemie stacjonarnym, są kwaterowani przez jednostkę szkoleniową. Z kolei zgodnie z § 20 powyższego rozporządzenia słuchacza obowiązuje rozkład dnia oraz regulamin pobytu w jednostce szkoleniowej ustalony przez kierownika jednostki szkoleniowej. MSWiA podkreśla: niewątpliwie należy uznać, że pełnienie służby w systemie skoszarowanym przez słuchaczy w jednostkach szkoleniowych nie jest tożsame z systemem stacjonarnym. System skoszarowany jest bowiem pojęciem szerszym, odnoszącym się do zwiększonego reżimu zdyscyplinowania i podporządkowania z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w przepisach. Natomiast system stacjonarny odnosi się do pełnienia służby przez słuchaczy na terenie jednostki szkoleniowej w ramach prowadzonego szkolenia w miejscu zakwaterowania. Nie oznacza to jednak, że policjanci odbywający szkolenie tylko w systemie stacjonarnym są zwolnieni z jakiegokolwiek obowiązku dyspozycyjności i zdyscyplinowania. Obowiązują ich regulamin pobytu w jednostce szkoleniowej oraz rozkład dnia ustalony w tejże jednostce. Przyjęcie takich rozwiązań zapewnia bowiem przede wszystkim właściwe i optymalne funkcjonowanie jednostek szkoleniowych, które z uwagi na swój charakter i wielkość wymagają szczególnej dyscypliny i podporządkowania.