Kategorie

Metody oceny kompetencji

Metody oceny kompetencji
Metody oceny kompetencji
W prężnie funkcjonujących organizacjach pracownicy zajmują się tym, w czym są najlepsi, a zespoły tworzone są tak, by umiejętności poszczególnych osób uzupełniały się. Do tego potrzebna jest jednak właściwie zaplanowana strategia zarządzania kompetencjami pozwalająca odpowiednio gospodarować kapitałem ludzkim w organizacji. Jakie metody warto w niej wykorzystać?

Świat biznesu to środowisko nieustannych zmian i wyzwań. Rosnąca konkurencja powoduje, że firmy walczą o swoją pozycję i dostosowują się do potrzeb rynku. Współczesne organizacje dostrzegają, że jedną z ich głównych sił napędowych jest zespół, od którego zależy długofalowy sukces biznesowy. Jak więc sprawdzić i rozwijać kompetencje pracowników?

Czy można zmierzyć kompetencje?

Wiedza, umiejętności i postawy wykorzystywane i rozwijane w trakcie pracy prowadzą do efektywnej realizacji zadań zawodowych. By optymalnie rozporządzać posiadanymi przez firmę zasobami ludzkimi, potrzebne jest określenie i właściwy pomiar kompetencji pożądanych u pracowników. Działy HR i rekruterzy mają do dyspozycji szereg narzędzi, które pozwalają na ocenę umiejętności, motywacji oraz cech osobowości przydatnych w pracy na danym stanowisku. Przy badaniu określonych zdolności weryfikuje się poziom ich opanowania przez pracowników w odniesieniu do wymagań stanowiskowych.

Polecamy: Assessment| Development Center - Projektowanie procesu i narzędzi oceny

Badania kompetencyjne stosuje się już na etapie rekrutacji i selekcji. Wówczas mogą pomóc w wyborze kandydatów o najlepiej dopasowanym do stanowiska poziomie umiejętności. Natomiast wśród zatrudnionej już w firmie kadry za ich pomocą określa się m.in. potrzeby rozwojowe pracowników, układa się ich ścieżki karier czy nominuje się osoby do awansu. Tego typu narzędzia wykorzystuje się także podczas oceny okresowej, weryfikacji bieżącego poziomu określonych umiejętności, rozpoznania predyspozycji, silnych stron oraz obszarów do rozwoju. Dzięki obiektywizmowi oceny i możliwości wykorzystania informacji zwrotnych w celach rozwojowych bądź motywacyjnych, badania te przynoszą korzyść zarówno dla uczestnika, jak i dla firmy.

Rola testów i wywiadów w ocenie kompetencji

Reklama

Jedną z najpopularniejszych i najczęściej wykorzystywanych w trakcie procesu rekrutacji metod pomiaru kompetencji są testy. Pozwalają na szybką ocenę umiejętności zarówno twardych, jak i miękkich. Ich zaletą jest m.in. możliwość jednoczesnego sprawdzenia większej liczby osób, wysoka wiarygodność oraz łatwość weryfikacji. Często stanowią punkt wyjścia do dalszej analizy. Warto mieć na uwadze, że najbardziej wiarygodne wyniki dostarczają w połączeniu z innymi metodami.

Wśród testów wyróżnić można te sprawdzające wiedzę merytoryczną (np. językowe, branżowe) oraz umiejętności społeczne (np. z pytaniami dotyczącymi konkretnych faktów z życia badanej osoby). Kolejne to testy kompetencyjne (wielokrotnego wyboru) oraz sytuacyjne. Te ostatnie uważane są za jedną z najlepszych metod oceny.

Kolejnym znanym sposobem weryfikacji zdolności pracowników lub kandydatów są wywiady. Pozwalają one na sprawdzenie doświadczenia zawodowego naszego rozmówcy oraz tego, w jaki sposób radził sobie lub mógłby sobie poradzić w określonych sytuacjach czy na danym stanowisku. Wyróżniamy wywiady behawioralne (skupiają się na zachowaniach w określonych sytuacjach), biograficzne (dotyczą doświadczeń zawodowych i społecznych) i sytuacyjne (weryfikują zachowanie w hipotetycznej sytuacji). Należy pamiętać, że pozyskane w ten sposób dane i informacje są dość subiektywne.

Sposób na łowienie talentów – AC/DC

Reklama

Jedną z najpopularniejszych i skutecznych metod wykorzystywanych w procesie selekcji celem wyłonienia osób o określonych kompetencjach jest Assessment Center (AC, ośrodek oceny). Ta technika diagnostyczna oparta jest o testy i zadania sytuacyjne, których celem jest ocena specyficznych zachowań w sytuacjach zbliżonych do realnych. Ocena ta jest wykonywana w oparciu o wybrane wcześniej i zdefiniowane kompetencje. Jej zaletą jest minimalizacja ryzyka zatrudnienia niewłaściwej osoby. Z kolei Development Center (DC, ośrodek rozwoju) ma dla uczestników i organizacji charakter rozwojowy – wspiera proces diagnozy mocnych stron uczestników oraz obszarów do rozwoju w kontekście np. zaplanowania odpowiednich ścieżek rozwoju czy doboru właściwych szkoleń.

AC/DC może składać się z kilku zadań indywidualnych i zespołowych, tj.: case study, business case, koszyk (in-basket), autoprezentacja / prezentacja, grupowa dyskusja, scenki / odgrywanie roli, fact-finding oraz testów psychologicznych i kompetencyjnych. Te metody są szczególnie użyteczne w pracy z kadrą menedżerską.

Tym, co je różni, jest fakt, że w Development Center uczestnicy na bieżąco otrzymują informację zwrotną dotyczącą swoich zachowań. Końcowa ocena dotycząca danego uczestnika nie jest także selekcyjna, lecz rozwojowa.

Kolory kompetencji

Jednym z zaawansowanych narzędzi służących do diagnozy naturalnych stylów zachowań oraz kompetencji jest Extended DISC®. Metoda ta opisuje naturalne talenty respondenta, jego styl komunikacji, sposób podejmowania decyzji, mocne strony, motywatory i demotywatory oraz wskazuje potencjalne obszary do pracy nad sobą. Extended Disc od innych narzędzi samoopisowych wyróżnia trafność opisu nieuświadomionych zachowań. Wyniki testu wskazują, kim właściwie respondent jest, nie zaś, jaki wydaje się mu, że powinien być w obecnym środowisku pracy. W rezultacie końcowy raport z testu identyfikuje prawdziwe mocne strony oraz potencjalne obszary do doskonalenia, co pozwala na efektywniejsze wykorzystanie naturalnych predyspozycji respondenta na danym stanowisku pracy. Extended DISC® oparty jest o czterostrefowy model ludzkich zachowań Junga. Wyróżnia się cztery ich typy: czerwony (D), żółty (I), zielony (S) i niebieski (C). Przykładowo czerwony i niebieski są kolorami nastawionymi na zadania, a żółty i zielony na relacje z otoczeniem. W praktyce często wynik jest mieszany.

To, jakim typem osobowości jesteśmy, znacząco wpływa na nasze kontakty zarówno w kontekście biznesowym, jak i prywatnym. Poznanie i uświadomienie sobie swoich naturalnych predyspozycji, ułatwia zrozumienie innych i daje wskazówki, jak z nimi postępować.

Jak widzą nas inni?

Doskonałą metodą pomiaru kompetencji miękkich jest ocena 360 stopni. Dostarcza niezwykle cennych wskazówek rozwojowych oraz motywuje do wprowadzania zmian w swoim zachowaniu. Stanowi kompleksową informacją zwrotną uzyskiwaną od osób z najbliższego otoczenia zawodowego. Grupę tę mogą tworzyć bezpośredni przełożeni, równorzędni współpracownicy, podwładni, klienci lub też dalsi współpracownicy i inne osoby, których ocena może dostarczyć istotnych informacji osobie badanej i organizacji. Oceniane są kompetencje, ale i wiedza, postawy, umiejętności. Dzięki zaangażowaniu szerokiego grona, metoda ta zapewnia wysoką obiektywność i minimalizuje ryzyko przewartościowania własnych umiejętności w trakcie samooceny. Przedsiębiorstwa, które korzystają z tej metody i angażują pracowników rożnego szczebla do oceny kompetencji innych pracowników, obserwują wzrost zaangażowania i motywacji oraz poprawę komunikacji w zespołach.

Każdorazowo przy projektach diagnostycznych należy zadbać o dopasowanie narzędzi do celu danego badania, uwzględniając przy tym potrzeby, oczekiwania i możliwości organizacji. Kluczowe w tego typu projektach jest doświadczenie i merytoryczne przygotowanie oceniających. Jeżeli nie mamy w organizacji odpowiednich zasobów, warto pomyśleć o wsparciu partnera z zewnątrz.

Paulina Popławska-Klekotko – starszy konsultant ds. rekrutacji w firmie szkoleniowo-doradczej Integra Consulting Poland. Praktyk w dziedzinie psychologii pracy i organizacji. Posiada doświadczenie w zakresie diagnozowania kompetencji managerów i specjalistów różnych dziedzin, m.in. w przygotowywaniu, koordynacji i prowadzeniu badań AC i DC oraz diagnoz Extended DISC. Realizowała masowe rekrutacje na stanowiska tymczasowe oraz do międzynarodowych centrów usług wspólnych, a także projekty rekrutacyjne na posady specjalistyczne, kierownicze i top managerskie.

Poszerzaj swoją wiedzę, czytaj Personel i Zarządzanie
Personel i Zarządzanie 7-8/2021
Personel i Zarządzanie 7-8/2021
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?