REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czym jest kultura organizacyjna?

Czym jest kultura organizacyjna?
Czym jest kultura organizacyjna?
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Kultura organizacyjna - czym jest? Jakie są składniki kultury organizacyjnej?

Kultura organizacyjna - czym jest?

Zauważmy, że termin „kultura” jest wieloznaczny i pojęcie to jest różnorodnie definiowane. Stąd w literaturze wielość podejść do tego zjawiska. Dwa ważne źródła: The International Handbook of Organizational Culture and Climate (Cooper, Cartwright, Earley, 2001) oraz Handbook of Organizational Culture and Climate (Ashkanasy, Wideron, Peterson, 2000) podają więcej niż dziesięć możliwych definicji. Kultura, w tym kultura organizacyjna, jest zatem kategorią bardzo wieloznaczną, wieloaspektową i ostatecznie trudno mierzalną. Przyjrzyjmy się nieco bliżej możliwym definicjom kultury, które umieściłem w tabeli 6, podając je za publikacją Grzegorza Wudarzewskiego (Wudarzewski, 2005):

Autopromocja

Tabela 6. Kluczowe definicje kultury organizacyjnej 

Autor Definicja kultury
M. Armstrong Wzór wartości, norm i przekonań, postaw oraz założeń, które nie muszą być sformułowane, ale które kształtują zachowanie ludzi i organizacji.
J. Boroń System wartości i norm zachowań oraz sposobów postępowania i myślenia, który został wykształcony i zaakceptowany przez pewien zespół ludzi i powoduje wyraźne odróżnianie się tego zespołu od innych.
J.E.T. Eldridge, A.D. Crombie Wyjątkowa konfiguracja norm, wartości, przekonań i zachowań, charakteryzująca sposób, w jaki grupy lub jednostki łączą się w celu wykonania pracy.
A. Furnham,  B. Gunter Powszechnie przyjęte przekonania, postawy i wartości istniejące w organizacji. Mówiąc prościej, kultura to sposób, w jaki działamy.
D. Kennedy System zasad informujący, w jaki sposób ludzie mają się zwykle zachowywać.
E. Pietkiewicz, S. Kałużny Właściwy klimat organizacyjny i sposób zarządzania, system zachęt, kwalifikacji oraz stosunki międzyludzkie.
L.W. Rue,  P.G. Holland Zbiór wierzeń i przekonań szerzących się w firmie, dotyczących tego, jak prowadzić interesy, jak powinni zachowywać się pracownicy i jak powinni być traktowani.
E. Schein Całość fundamentalnych założeń, które dana grupa wymyśliła, odkryła lub stworzyła, ucząc się adaptacji do środowiska i integracji wewnętrznej.

Źródło: opracowanie własne na podstawie: G. Wudarzewski, Konceptualizacja pojęć „kultura organizacyjna” i „klimat organizacyjny”, Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej we Wrocławiu, 2005, nr 5.

Niezależnie od różnic wskazanych w przedstawionych propozycjach rozumienia kultury organizacyjnej zwróćmy uwagę na aspekty je łączące. We wszystkich definicjach:

  1. podkreślono, że wymieniane atrybuty kształtują zachowania pracowników, wskazując pożądane sposoby działania;
  2. podkreślono, że przejawy kultury organizacyjnej odnoszą się do konkretnej grupy ludzi lub całej organizacji;
  3. wskazywano, że najczęściej składniki kultury organizacyjnej mają charakter względnie trwały, ukształtowany i fundamentalny.

Biorąc pod uwagę te wskazania, w niniejszej publikacji przyjąłem spójne rozumienie kultury organizacyjnej odpowiadające jej modelowi zaproponowanemu przez E.H. Scheina (Schein, 2009). Propozycja ta wyróżnia się pozytywnie spośród innych. W miarę precyzyjnie określa się w niej składniki kultury organizacyjnej, opisując zależności pomiędzy składowymi, układając je w hierarchiczny, logiczny model, poczynając od nieuświadomionych założeń i wartości kulturowych, na widocznych znakach, symbolach i zrytualizowanych zachowaniach kończąc (Nellen, 1997).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Składniki kultury organizacyjnej

Zgodnie z proponowanym modelem składniki kultury organizacyjnej lokalizuje się na trzech różnych poziomach zróżnicowanych pod względem stopnia trwałości i widoczności. Są to:

  • artefakty,
  • zachowania oraz związane z nimi normy i wartości,
  • założenia podstawowe.

Artefakty

Artefakty to sztuczne, zauważalne twory kultury, będące najbardziej widocznymi i najłatwiej uświadamianymi oraz identyfikowalnymi elementami kultury organizacyjnej, są przy tym elementami względnie najmniej trwałymi. Artefakty dzielą się na:

  1. artefakty fizyczne, do których możemy zaliczyć na przykład organizację pomieszczeń, przyjęte wymagania dotyczące stroju, porządek parkowania na firmowym parkingu czy segment przyznanego samochodu służbowego;
  2. artefakty behawioralne – odnoszące się do rytuałów (standaryzowanych zachowań) obowiązujących w organizacji oraz
  3. artefakty językowe – związane z codziennymi rutynami komunikacyjnymi tworzącymi tzw. konwenans.

Wartości

Wartości związane są z wyobrażeniami, silnymi wewnętrznymi przekonaniami dotyczącymi tego, jakie działania powinny być podjęte, aby zapewnić organizacji powodzenie, które jednocześnie realizowane będą zgodnie z przyjętymi, określonymi standardami zachowań. Im silniejsze wartości i im bardziej są internalizowane przez członków organizacji (przyjmowane jako własne), tym większy wpływ mogą wywierać na zachowanie. Typowymi obszarami, do których mogą się odnosić wartości, są na przykład oczekiwane efekty, kompetencje, jakimi posługują się pracownicy w pracy, stosunek do konkurencyjności, innowacyjności, jakości działania, obsługi klienta lub pracy zespołowej czy troska o ludzi.

Wartości są zwykle bardziej trwałe od artefaktów, ale jednocześnie trudniej dostrzegalne. Najczęściej przejawiają się poprzez zachowania i komunikację. Bezpośrednie badanie wartości może odbywać się jedynie na płaszczyźnie deklaracji. Normy będziemy rozumieć jako zasady postępowania, wytyczne dotyczące oczekiwanych zachowań. Zasady te przekazuje się nieoficjalnie lub poprzez wskazywanie właściwych zachowań, a w razie ich pogwałcenia ich przestrzeganie może zostać narzucone. 

Polecamy: Personel i zarządzanie – prenumerata.

Rysunek 43. Model kultury organizacyjnej według E. Scheina

Model kultury organizacyjnej według E. Scheina

Model kultury organizacyjnej według E. Scheina

Fragment książki „LEarNS - stwórz efektywny system uczenia się w miejscu pracy”,

Źródło: opracowanie własne.

Normy

Normy mogą więc wywierać bardzo mocną presję na określone zachowanie ze względu na reakcje – kontrolowanie innych poprzez sposób, w jaki się reaguje na ich zachowania. Podobnie jak wartości, normy również można identyfikować i badać na płaszczyźnie deklaracji i/lub ich przestrzegania w codziennym działaniu. Niektóre normy i wartości mogą być kodyfikowane i opisywane w postaci kodeksu etycznego firmy.

Założenia

Założenia to niewidoczne i bardzo słabo uświadamiane (najczęściej nieuświadamiane) składniki kultury organizacyjnej. Założenia odnoszą się do przekonań dotyczących natury człowieka, stosunków międzyludzkich, rodzaju powiązań organizacji z otoczeniem oraz pojmowania prawdy. O tym, jakie założenia leżą u podstaw dominującej kultury, można częściowo wnioskować, rozpoznając akceptowane w firmie normy i wartości. Zazwyczaj jednak można ich się jedynie domyślać, bazując na obserwacji powtarzających się wzorców zachowań oraz oczekiwań dotyczących tych zachowań.

Learns

Książka „LEarNS - stwórz efektywny system uczenia się w miejscu pracy”

Autor: Marcin Żółtak

Niniejszy artykuł stanowi fragment książki LEarNS - stwórz efektywny system uczenia się w miejscu pracy”, w której Marcin Żółtak wskazuje rozwiązania umożliwiające skuteczne przeniesienie wiedzy ze szkolenia do codzienności w pracy, w taki sposób by połączyć kontynuację uczenia się z bieżącymi obowiązkami zawodowymi. Krok po kroku pokazuje jak zbudować efektywne środowisko uczenia się w firmie, uwzględniające specyfikę danej organizacji.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    4-dniowy tydzień pracy - badanie opinii polskich pracodawców

    4-dniowy tydzień pracy dla niektórych pracodawców jest niewykonalny ze względu na specyfikę branży. Sprawdź, którzy pracodawcy rozważają 4-dniowy tydzień pracy dla swoich pracowników.

    PFRON dofinansuje nawet 85% ceny zakupu samochodu. Masz pytania? Zadzwoń do PFRON!

    Od 1 marca 2024 r. od godz. 10.00 można składać wnioski o dofinansowanie ze środków PFRON do ceny zakupu samochodu osobowego. Pracownicy PFRON udzielą odpowiedzi na pytania zainteresowanych. Przedstawiamy listę numerów telefonów do Oddziałów PFRON.

    Wyższe emerytury, renty, dodatki z KRUS już od 1 marca 2024 r.

    Już od jutra, 1 marca 2024 roku, emerytury i renty z KRUS będą wyższe. Podwyżka dotknie również takich świadczeń KRUS: najniższa emerytura, emerytura matczyna, świadczenie dla sołtysa, świadczenia uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, świadczenia wyrównawcze dla działaczy opozycji antykomunistycznej i osób represjonowanych z powodów politycznych oraz dodatki do emerytur np. dodatek pielęgnacyjny.

    Od 1 marca 2024 r. wynagrodzenie pracowników młodocianych wyniesie od 527,83 zł do 754,04 zł

    Od 1 marca 2024 r. wzrasta wynagrodzenie pracowników młodocianych odbywających naukę zawodu oraz przyuczanych do wykonywania określonej pracy. Wysokość ich wynagrodzenia wyniesie od 527,83 zł do 754,04 zł.

    REKLAMA

    Uwaga! 3065,16 zł – tyle od 1 marca 2024 r. pracodawca wpłaci co miesiąc na PFRON za pracownika

    Od 1 marca 2024 r. wzrasta wysokość miesięcznej wpłaty na PFRON. Pracodawcy wpłacą 3065,16 zł składki za pracownika.

    Niezależni konsultanci cenią sobie możliwość wyboru miejsca pracy i stawkę godzinową. Na brak ofert pracy nie narzekają

    Aż 80 proc. niezależnych konsultantów nie jest skłonnych zrezygnować ze swojej niezależności na poczet zatrudnienia w pełnym wymiarze godzinowym, również w czasach niepewności gospodarczej i wysokich stóp procentowych.

    29 lutego – dodatkowy dzień w roku? Jak to jest z tym czasem i czy masz go dla siebie?

    Dziś 29 lutego 2024 roku – masz dodatkowy dzień w roku i zastanawiasz się co z nim zrobić? Czym dla Ciebie jest czas? Czy umiesz nadać mu priorytet? Poznaj 8 zasad efektywnego zarządzania czasem i znajdź czas dla siebie. Finalnie „nie chodzi o to, żeby mieć czas. Chodzi o to, żeby z niego korzystać”. Praktycznych rad udziela psycholog Aleksandra Kolińska.

    Od 1 kwietnia nowe stawki za wypadki przy pracy. 1431 zł za 1% uszczerbku [Obwieszczenie z 21 lutego 2024 r.]

    Są już znane stawki odszkodowań za wypadki przy pracy. 1% uszczerbku na zdrowiu wyceniono na 1431 zł.

    REKLAMA

    Czy 10 marca 2024 to niedziela handlowa?

    Czy 10 marca 2024 to niedziela handlowa? Czy w marcu 2024 jest niedziela handlowa? Kiedy wypadają niedziele handlowe w 2024 roku? Gdzie nie obowiązuje zakaz handlu? 

    Urlop macierzyński dla rodziców wcześniaków i noworodków wymagających hospitalizacji - ruszyły prace

    W dniu 15 lutego 2024 roku ruszyły prace w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nad opracowaniem prawnych rozwiązań w zakresie uprawnień rodzicielskich dla rodziców dzieci przedwcześnie urodzonych oraz dzieci hospitalizowanych po urodzeniu. To poważny problem. Środowiska reprezentujące rodziców wcześniaków wskazują, że mama każdego wcześniaka, który wymaga hospitalizacji po narodzinach, miała prawo skorzystać z pełnopłatnego zwolnienia lekarskiego z tytułu opieki nad dzieckiem, a urlop macierzyński, żeby zaczynał się wraz z wypisem dziecka do domu. Dodatkowo, mamy wcześniaków aktualnie przebywające na urlopie macierzyńskim proszą o wydłużenie im tego urlopu o czas, jaki dziecko spędziło w szpitalu. 

    REKLAMA