Kategorie

Czego nie mówić, aby nie tworzyć negatywnych relacji w pracy?

Anna Niemczyk
Niejednokrotnie przekonałam się, jaką siłę rażenia mogą mieć wypowiedzi moje, moich przełożonych i podwładnych. Na jakie słowa zwracać szczególną uwagę i których się wystrzegać, aby nie pojawiła się konieczność późniejszego naprawiania relacji w pracy?

Wiele słów powoduje, że przestajemy słuchać własnego szefa. Gdy padną, nie analizujemy tego, co mówi, lecz skupiamy się jedynie na tym, jak zareagować. Uciec, czyli przeczekać tyradę, tkwiąc schowanym za murem cichego oporu, a może zaatakować i wykazać krytykantowi, że on też nie jest bez winy?

Zawsze, nigdy, wszyscy winni

Listę „zakazanych słów” otwierają uogólnienia, generalizacje. Oto przykłady: „Czy wy zawsze musicie mieć jakieś wątpliwości”, „Wszystko, za co się zabieracie, robicie nie tak, jak bym tego chciał”.

Do konfrontacji i polemiki prowokuje używanie zwrotów typu: zawsze, nigdy, wszyscy, nic, nikt, nigdy, jak zwykle, ponieważ podwładni natychmiast przytoczą wiele przykładów pokazujących, że generalizacja jest niesprawiedliwa i nieprawdziwa.

Reklama

Podobnie nieskuteczne będzie wzbudzanie poczucia winy – „Tyle dla was robię, a wy mi w taki sposób się odwdzięczacie”. Rozmowę, w której padnie takie zdanie, podwładni z całą pewnością zapamiętają, jednak jego emocjonalny odbiór być może znów uniemożliwi racjonalne, rzeczowe podejście do sprawy i dokonanie zmian w krytykowanym postępowaniu.

Co oczywiste, nigdy w sytuacji pracy nie sprawdzą się obelgi i grożenie. Nie chodzi tylko o to. Pracownik czy współpracownik zostaje w ten sposób poniżony, a w dodatku obraźliwe sformułowania praktycznie zawsze są pozbawione jakichkolwiek konkretów i faktów.

Publiczne krytykowanie

Wyobraźmy sobie sytuację, w której dochodzi do takiej wypowiedzi: „I na zakończenie zebrania mam jeszcze jedną sprawę. Pan X zupełnie nie radzi sobie z konfliktem panującym u niego w zespole. Nie potrafi pogodzić dwóch zwaśnionych ze sobą współpracownic. Nie mogę zrozumieć, z jakiego powodu takie zachowania są tolerowane. A wpływają one na pracę kilku innych działów. Mam nadzieję, że powiedzenie tego teraz, przy sali wypełnionej innymi szefami, zmusi Pana do zajęcia jakiegoś stanowiska”. Pracownik X potraktowany w ten sposób prawie na pewno nic nie odpowie. Nawet jeśli ma podstawy do rzeczowej odpowiedzi, prawie na pewno nie będzie umiał wyrazić jej w taki sposób, żeby nie stracić twarzy przed tymi wszystkimi uczestnikami zebrania, których oczy były na niego skierowane.


Brak uzasadnienia krytycznej uwagi jest poważnym błędem. Przełożony zwracający się do pracownika, który przyszedł z nowym pomysłem, słowami „Tak nie zrobimy i koniec dyskusji!”, ucina rozmowę w zarodku, ogłasza jej koniec zanim się rozpoczęła. Nie wolno pozwolić sobie na popełnienie takiego błędu, nawet jeśli pomysł daleko odbiega od naszej wizji. Należałoby raczej znaleźć czas na zastanowienie się nad nowym rozwiązaniem. Ale, co najważniejsze, sama forma wypowiedzi powinna być inna, przede wszystkim konstruktywna. To ważne, by wyrazić powody, dla których nie można w danym momencie podjąć dyskusji.

Poszukiwanie winnego

Szefowie, przekazując krytykę, często stosują tzw. komunikat Ty. Oskarżycielska forma „bo Ty...” – np. „Ty jak zwykle musisz ze wszystkim dyskutować. Gdyby nie Ty, dawno zakończyłyby się prace nad tym projektem” – wpływa na pogorszenie komunikacji. Używając takiej formy, przełożeni całość niepowodzeń zrzucają na barki podwładnego, zapominając o tym, że często ludzie pracują w taki sposób, w jaki są zarządzani. Stosowanie takich zdań powoduje u odbiorcy komunikatu reakcje emocjonalne zazwyczaj nieprowadzące do żadnych zmian. Jedyne, co się zmienia, to klimat współpracy oraz nastawienie do szefa i wykonywanych zadań.

W mroku informacji

Powoływanie się na niejasne źródła, np. „Słyszałam, że...”, „Powiedziano, mi...”, np. „Powiedziano mi, że jesteś niezadowolony z wdrażanego systemu ocen pracowniczych. Nie życzę sobie, żeby dochodziły do mnie takie informacje” – tworzy atmosferę domysłów. Zaniepokojeni podwładni nie mają pewności, co jeszcze szef może mieć przygotowane w zanadrzu. Trudno też bezpośrednio odnieść się do zdania, które przypomina bardziej „ustny” anonim. Takie wypowiedzi umniejszają siłę i autorytet szefa w oczach podwładnych.

Zakup kontrolowany

Zadawanie pytania, na które znamy odpowiedź, nazywane jest „zakupem kontrolowanym”. To bardzo kłopotliwe pytanie dla pracownika, zawsze odbierane jako sprawdzanie, jakiej ten udzieli odpowiedzi. W takim wypadku z reguły szef od początku zna odpowiedź na zadane przez siebie pytanie, lecz jej nie ujawnia. W rzeczywistości nie jest nią zainteresowany. Interesuje go, jak się zachowa i co powie podwładny. Może skłamie? A może będzie kręcił? Jeśli tak, szef będzie miał na niego „haka”. Należy uważać na takie podejście, nie buduje ono klimatu zaufania.


Istnieją jeszcze inne stwierdzenia pojawiające się w wypowiedziach przełożonych, które powodują, że po rozmowie podwładni zapamiętują bardziej to, jak zostali potraktowani niż to, co powinno być treścią merytoryczną krytyki. Są wśród nich m.in.:

  • obniżanie poczucia wartości, np. mówienie:

„Do niczego się nie nadajesz”,

  • wyśmiewanie,
  • ironia, złośliwość,
  • mówienie nieprawdy,
  • podejrzliwość,
  • łączenie kilku spraw jednocześnie,
  • wracanie do spraw zakończonych,
  • mówienie wielokrotnie tego samego,
  • porównywanie do innych,
  • moralizatorstwo,
  • dawanie dobrych rad, gdy nie jest się o to proszonym,
  • krytykowanie za coś, czego osoba krytykowana nie mogła dobrze zrobić, bo nie stworzono jej do tego warunków.

Mowa niewerbalna

Odbiór wypowiedzi zmieniają nie tylko same wyrazy. Trzeba bacznie zwracać uwagę także na ton swojego głosu. Podniesiony, nadmiernie przyspieszony, drżący z oburzenia nie ułatwi komunikacji. W trakcie trudnych rozmów trzeba pamiętać o jednej z podstawowych reguł rządzących takimi sytuacjami: Kto pierwszy podnosi głos, ten pierwszy traci argumenty. Gdy słyszymy podniesiony głos, zupełnie nieme pozostają treści, które osoba krytykująca stara się nam przekazać.


Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?