Kategorie

W jaki sposób przyjmować krytykę?

Sylwia Królikowska-Evenhuis
W trakcie ostatniej rozmowy podsumowującej półrocze przełożony powiedział mi, że powinnam pracować nad tym, w jaki sposób przyjmuję informacje zwrotne i krytykę. Jego zdaniem, zamiast wysłuchać na spokojnie, co inni ludzie mają mi do powiedzenia, zaczynam niepotrzebnie się bronić i dyskutować, a przez to nie mam szans na dalszy rozwój i doskonalenie. Uważam się za osobę asertywną i nie pozwolę, by inni niesłusznie mnie oceniali i oskarżali. W jaki zatem sposób powinnam przyjmować krytykę, by nie doprowadzać do niepotrzebnych dyskusji?

Umiejętność przyjmowania informacji zwrotnych jest bardzo ważna na drodze do naszego rozwoju i doskonalenia. Idealną sytuacją jest, gdy ktoś przekazuje nam konstruktywną informację zwrotną, tj. odnosi się do naszego zachowania, a nie cech osobowości, potrafi być konkretny i rzeczowy oraz ma dobrą intencję, czyli jego komunikat ma na celu faktycznie pomóc nam w rozwoju. Jeśli jednak ktoś krytykuje nas w sposób nie do końca konstruktywny, tj. ocenia lub oskarża, generalizuje nasze zachowanie, używając zwrotów „ty zawsze”, „ ty nigdy”, wtedy trudno jest odnaleźć w komunikacie elementy, które mogą służyć naszemu doskonaleniu. Nie zmienia to jednak faktu, że nawet jeśli ktoś zamiast udzielać nam konstruktywnej informacji zwrotnej, po prostu nas krytykuje, powinniśmy wiedzieć, w jaki asertywny sposób poradzić sobie z tego typu komunikatami. Najpopularniejsze typy krytyki, z którymi możemy się spotkać, to: krytyka słuszna, częściowo słuszna, niesłuszna i aluzyjna.

Krytyka słuszna

Wbrew pozorom przyjmowanie krytyki słusznej jest bardzo trudne. Oznacza bowiem, że musimy przyznać się do popełnionego błędu, co dla niektórych bywa wręcz niemożliwe, gdyż jest przez nich interpretowane jako przyznanie się do porażki. W przyjmowaniu krytyki słusznej nie chodzi jednak o to, by uznawać swoją porażkę czy też „kajać się w prochu i w popiele”, ale o to, by uczciwie przyznać przed samym sobą i przed innymi, że tym razem, w tym konkretnym przypadku nie miało się racji czy też po prostu popełniło się błąd (co, jak wiemy, jest rzeczą ludzką i zdarza się nawet najlepszym). Co więcej, przyjmując krytykę słuszną, nie ma potrzeby nadmiernie przepraszać czy też obwiniać się za popełniony błąd. To, co jest najważniejsze, to umiejętność znalezienia i zaproponowania rozwiązania zaistniałej sytuacji, a także zaproponowanie działania, które pozwoli uniknąć podobnej sytuacji w przyszłości. Jeśli zatem nie zdążyliśmy napisać raportu na czas i nasz szef zwraca nam na to uwagę, nie ma potrzeby nadmiernie przepraszać, obwiniać siebie, czy, co gorsza, obwiniać innych za swoje niepowodzenia. To, co należy zrobić w sytuacji, gdy faktycznie popełniliśmy jakiś błąd, to po prostu przyznać się do tego, krótko przeprosić i natychmiast zakomunikować, co zamierzamy zrobić w danej sytuacji, np. „faktycznie, nie dostarczyłam Ci raportu w umówionym terminie, przepraszam za to. Już się zabieram za jego pisanie i prześlę Ci go dziś do piętnastej”. Jeśli mamy taką potrzebę, możemy dodać informację, co takiego miało wpływ na to, że popełniliśmy dany błąd, nie może się to jednak przerodzić w nadmierne tłumaczenie się. Dodatkowo można dodać informację, jakie działania zamierza się podjąć, by podobna sytuacja nie pojawiała się w przyszłości, np. „następnym razem zapiszę sobie w kalendarzu, kiedy konkretnie powinnam Ci oddać gotowy raport”. Taki komunikat sprawia, że osoba, która zwraca nam uwagę na popełniony błąd, nie ma potrzeby kontynuować tematu, bo przecież nie dosyć, że sami przyznajemy się do błędu i obiecujemy poprawę, to jeszcze proponujemy rozwiązanie zaistniałej sytuacji.

Krytyka częściowo słuszna

Najczęściej zdarza się tak, że krytyka kierowana pod naszym adresem jest krytyką częściowo słuszną, co oznacza, że jedna jej część jest prawdziwa, z drugą zaś częścią nie możemy się zgodzić. Taka krytyka najczęściej przyjmuje formę generalizowania, np. „Ty nigdy nie potrafisz kontrolować swoich emocji”. W tym przypadku prawdą jest, że teraz faktycznie się zdenerwowałem, nie jest zaś prawdą, że nigdy się nie kontroluję. Krytyka częściowo słuszna pojawia się także, gdy ktoś nie posiada pełnych informacji na dany temat i, formułując swoje opinie, opiera się tylko na częściowych danych (np. informacjach uzyskanych tylko od jednej strony konfliktu). Bardzo ważne jest, by umieć na spokojnie oddzielić prawdę od niesprawiedliwego generalizowania. Jeśli zatem ktoś zwraca nam uwagę, że ciągle narzekamy, warto odpowiedzieć, że teraz faktycznie narzekamy na daną sprawę (można dodać informację, dlaczego to robimy, np. bo faktycznie dana sprawa nas denerwuje i mimo kilkakrotnego zwracania uwagi, nic się nie zmieniło), zazwyczaj jednak nie narzekamy, tylko proponujemy rozwiązanie danej sytuacji. Taki sposób przyjmowania tej krytyki pokazuje naszemu rozmówcy, że potrafimy uczciwie przyznać się do błędu „tu i teraz” i jednocześnie nie pozwalamy, by ktoś nas niesłusznie oceniał.


Krytyka niesłuszna

Krytyka niesłuszna potrafi skutecznie wyprowadzić z równowagi. Ktoś wypowiada się bowiem na temat naszego zachowania albo po prostu nas ocenia, a nasze zdanie na ten temat jest zaś zupełnie inne. Aby nie dać się wyprowadzić z równowagi, należy umieć rozróżnić fakt od opinii. Fakty są obiektywne (np. kupiłem sobie różowe auto), opinie na ten temat mogą być różne (jednym ten kolor się podoba, a drugim nie). Osoba krytykująca nas niesłusznie najczęściej wypowiada swoją opinię, swój pogląd na daną sytuację, np. „nie chcesz mi pomóc”, „jesteś niekompetentny” itd. W takim przypadku najlepiej jest oddzielić punkt widzenia osoby, która nas krytykuje, od naszego punktu widzenia na dany temat, używając sformułowań w stylu „przykro mi, że tak uważasz, moje zdanie na ten temat jest inne”. Nie ma potrzeby na siłę przekonywać kogoś, że nie ma racji, że się myli. Oczywiście, jeśli mamy ochotę, możemy dyskutować, dlaczego ktoś uważa, że nie chcemy mu pomóc czy też, dlaczego ktoś myśli, że jesteśmy niekompetentni. Istnieje jednak bardzo duże ryzyko, że po pytaniu „dlaczego uważasz, że...” osoba zacznie „na siłę” wymyślać argumenty potwierdzające jej tezę i nagle okaże się, że dysponuje kilkunastoma argumentami przemawiającymi na rzecz tego, że jesteśmy niekompetentni. Dodatkowo, jeśli widzimy, że nasz rozmówca nie przyjmuje naszych argumentów i nie jest otwarty na rzeczową dyskusję, najlepiej jest unikać zbędnych nerwów i zakończyć rozmowę stwierdzeniem „przykro mi, że masz takie wrażenie, masz prawo mieć swoje zdanie, moje zdanie na ten temat jest inne”. Jeśli krytyka niesłuszna wynika ze zdenerwowania, zamiast wchodzić w tzw. przepychanki słowne, lepiej skupić się na działaniu, np. jeśli ktoś jest zdenerwowany i mówi nam, że jesteśmy niekompetentni, najlepiej odpowiedzieć krótko „przykro mi, że masz takie wrażenie; rozumiem, że coś się wydarzyło, powiedz, co się stało i czego oczekujesz ode mnie w tej sytuacji”. Zamiast na emocjach, skupmy się więc na działaniu, co obydwu stronom przyniesie dużo większe korzyści, niż wzajemne obwinianie się i oskarżanie.

Krytyka aluzyjna

Każdemu z nas zdarzyło się choć raz usłyszeć w bezpośredniej rozmowie komunikat w stylu „czy wszystkie kobiety muszą...”, „czy nikt w tym biurze nie potrafi...” itd. Krytyka aluzyjna jest krytyką nie wprost wynikającą najczęściej z faktu, że nasz rozmówca nie ma odwagi powiedzieć nam wprost, co myśli o nas i naszym zachowaniu. Można oczywiście na taki komunikat odpowiedzieć w sposób dowcipny lub użyć parafrazy. Ta ostatnia sprawia, że rozmówca formułujący komunikat aluzyjny, np. „czy wszystkie kobiety są tak niestabilne emocjonalnie?” musi odpowiedzieć na nasz komunikat postawiony wprost, np. „czy dobrze rozumiem, że uważasz, że ja jestem niestabilna emocjonalnie?”. Najczęściej obserwowaną reakcją na parafrazę jest „ucieczka”, tj., nadawca krytyki zazwyczaj odpowiada „nie mówiłem o tobie, tak tylko sobie dywaguję”. Jeśli jednak potrafi uczciwie przyznać, że mówił o nas, możemy zareagować w sposób właściwy dla przyjmowania krytyki słusznej, niesłusznej lub częściowo słusznej (wszystko zależy od tego, czy jego komunikat postrzegamy jako prawdziwy, czy też nieprawdziwy).


Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?