Kategorie

Woda, inne napoje i posiłki profilaktyczne dla pracowników – obowiązki pracodawcy

Emilia Panufnik
Woda, inne napoje i posiłki profilaktyczne. /Fot. Fotolia
Woda, inne napoje i posiłki profilaktyczne. /Fot. Fotolia
Fotolia
Komu przysługuje woda, inne napoje i posiłki profilaktyczne? Zgodnie z prawem pracodawca zapewnia wszystkim pracownikom wodę pitną niezależnie od warunków atmosferycznych. Natomiast przy zatrudnianiu pracowników na stałe lub okresowo w warunkach szczególnie uciążliwych pracodawca ma obowiązek zapewnienia także profilaktycznych posiłków i napojów.

Obowiązek zapewniania wody pitnej

Na podstawie § 112 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy pracodawca został zobowiązany do zapewniania wszystkim pracownikom wody zdatnej do picia lub innych napojów. Należy więc podkreślić, że zaopatrzenie w wodę pitną dotyczy wszystkich pracowników niezależnie od panujących warunków atmosferycznych i funkcjonowania klimatyzacji. Ilość, rodzaj i temperaturę napojów dostosowuje się do warunków wykonywania pracy i potrzeb fizjologicznych pracowników.

Miejsce czerpania wody zdatnej do picia

Rozporządzenie określa miejsce czerpania wody zdatnej do picia. Powinno znajdować się nie dalej niż 75 m od stanowisk pracy. Co więcej, zbiorniki, przewody i miejsca czerpania wody powinny być zabezpieczone przed zanieczyszczeniem lub zakażeniem. Czerpanie wody ze zbiorników ma odbywać się wyłącznie z zaworów czerpalnych. Natomiast miejsca czerpania wody nienadającej się do picia powinny być oznakowane zgodnie z Polską Normą.

Zobacz również serwis: Ochrona indywidualna

Obowiązki pracodawcy zatrudniającego pracowników w warunkach szczególnie uciążliwych

Reklama

Zgodnie z art. 232 Kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom zatrudnionym w warunkach szczególnie uciążliwych, nieodpłatnie, odpowiednie posiłki i napoje, jeżeli jest to niezbędne ze względów profilaktycznych. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, rodzaje tych posiłków i napojów oraz wymagania, jakie powinny spełniać, a także przypadki i warunki ich wydawania.

W § 112 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy został nałożony na pracodawcę dodatkowy obowiązek związany z zatrudnieniem pracownika na stałe lub okresowo w warunkach szczególnie uciążliwych. W takim przypadku zatrudniający powinien, oprócz wody, zapewnić także inne napoje.

Co więcej, w związku z odesłaniem zawartym w art. 232 Kodeksu pracy w rozporządzeniu w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów pracodawca został zobowiązany do zapewnienia pracownikom zatrudnionym w warunkach szczególnie uciążliwych nieodpłatnie:

  1. posiłków wydawanych ze względów profilaktycznych w formie jednego dania gorącego,
  2. napojów, których rodzaj i temperatura powinny być dostosowane do warunków wykonywania pracy. 

Zobacz także: Czy od posiłków dla pracowników na koszt pracodawcy trzeba opłacać składki

WAŻNE!

Warto zaznaczyć, że pracownikom nie przysługuje ekwiwalent pieniężny za posiłki i napoje.

Wymogi dotyczące posiłków

Zapewnione posiłki powinny posiadać wartość kaloryczną około 1000 kcal i zawierać około:

  1. 50-55% węglowodanów,
  2. 30-35% tłuszczów,
  3. 15% białek.

Kolejny obowiązek pracodawcy związany z wydawaniem posiłków polega na zapewnieniu zachowania odpowiednich warunków higieniczno-sanitarnych przygotowywania oraz spożywania posiłków i napojów.

Zdarza się, że w przypadku określonego rodzaju wykonywanej pracy bądź ze względów organizacyjnych nie ma możliwości wydawania pracownikom posiłków. Wówczas pracodawca może w czasie pracy zapewnić:

  1. korzystanie z takich posiłków w punktach gastronomicznych,
  2. przyrządzanie posiłków przez pracownika we własnym zakresie z otrzymanych produktów.

Zobacz również: Forum Kadry - BHP

Obowiązek wydawania posiłków – rodzaj prac

Pracodawca zatrudniający pracowników przy pracach wymienionych w § 3 rozporządzenia w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów ma obowiązek wydawania im posiłków. Dotyczy to pracowników wykonujących prace:

  1. związane z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 2000 kcal (8374 kJ) u mężczyzn i powyżej 1100 kcal (4605 kJ) u kobiet,
  2. związane z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i powyżej 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet, wykonywane w pomieszczeniach zamkniętych, w których ze względów technologicznych utrzymuje się stale temperatura poniżej 10 st C lub wskaźnik obciążenia termicznego (WBGT) wynosi powyżej 25 st C,
  3. związane z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i powyżej 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet, wykonywane na otwartej przestrzeni w okresie zimowym; za okres zimowy uważa się okres od dnia 1 listopada do dnia 31 marca,
  4. pod ziemią.

Co więcej, pracodawca zapewnia posiłki pracownikom zatrudnionym przy usuwaniu skutków klęsk żywiołowych i innych zdarzeń losowych. 

Zobacz również: Jakie obowiązki wobec pracowników ma pracodawca w czasie zimy

Obowiązek poczynienia ustaleń

Zgodnie z § 5 rozporządzenia w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów do zadań pracodawcy należy również ustalenie:

  • stanowisk pracy, na których zatrudnieni pracownicy powinni otrzymywać posiłki i napoje,
  • szczegółowych zasad ich wydawania, a także
  • warunków uzasadniających zapewnienie posiłków w sposób.
Reklama

Pracodawca nie dokonuje jednak tego samodzielnie. Ma obowiązek ustalenia ich w porozumieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi. Gdyby jednak u danego pracodawcy nie działała zakładowa organizacja związkowa, pracodawca ustala wymienione kwestie po uzyskaniu opinii przedstawicieli pracowników.

Obowiązek zapewnienia pracownikom posiłków i napojów profilaktycznych dotyczy tylko tych pracowników wykonujących pracę związaną z wysiłkiem fizycznym, którzy są zatrudnieni na stanowiskach określonych w trybie § 5 rozporządzenia w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów jako dające prawo do takich świadczeń (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2001 r., sygn. akt SA/Bk 178/01).

Wydawanie posiłków

Posiłki i napoje wydawane są pracownikom w dniach wykonywania prac uzasadniających ich wydawanie. Powinny być wydawane w czasie regulaminowych przerw w pracy, w zasadzie po 3-4 godzinach pracy. Natomiast napoje udostępnia się pracownikom w ciągu całej zmiany roboczej.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 Nr 21, poz. 94 z późn. zm.)
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.)
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów (Dz. U. z 1996 Nr 60, poz. 279)

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?