Napoje i posiłki profilaktyczne

Posiłki profilaktyczne

Posiłki profilaktyczne muszą być dostarczone zatrudnionym przy:

• wszystkich pracach związanych z wysiłkiem fizycznym, które powodują w ciągu jednej zmiany roboczej tzw. efektywny wy datek energetyczny organizmu powyżej 2 000 kilo kalorii (6280 kilo dżuli) u mężczyzn i 1 100 kcal (4 605 kJ) w przypadku kobiet,
• pracach fizycznych, powodujących w czasie jednej zmiany roboczej wydatek energetyczny ponad 1 500 kcal (6 280 kJ) u mężczyzn i 1 000 kcal (4 187 kJ) u kobiet, jeśli wykonywane są na otwartej przestrzeni w okresie od 1 listopada do 31 marca, albo w pomieszczeniach zamkniętych, gdzie temperatura ze względów na stosowane technologie utrzymuje się stale poniżej 10°C lub wskaźnik obciążenia termicznego (WBGT) wynosi powyżej 25°C,
• robotach wykonywanych pod ziemią, przy usuwaniu skutków klęsk żywiołowych lub innych zdarzeń losowych.

Zobacz również: Woda, inne napoje i posiłki profilaktyczne dla pracowników - obowiązki pracodawcy

Napoje

Napoje powinni otrzymywać pracujący:

• na otwartej przestrzeni, przy temperaturze poniżej 10°C lub powyżej 25°C,
• na stanowiskach, na których temperatura w wyniku panujących warunków atmosferycznych przekracza 28°C,
• przy pracach fizycznych, powodujących w ciągu jednej zmiany efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1 500 kcal u mężczyzn i 1 000 kcal w przypadku kobiet,
• w warunkach gorącego mikroklimatu, charakteryzującego się wskaźnikiem obciążenia termicznego (WBGT) > 25°C,
• w zimnym mikroklimacie, w którym wartość siły chłodzącej powietrza (WCI) > 1 000.

Jeśli w zakładzie pracy występuje praca w warunkach gorącego lub zimnego mikroklimatu, to dla określenia wartości wskaźników WBGT i WCI niezbędne jest dokonanie ich pomiarów
przez upoważnione laboratorium do badań środowiska pracy. Tylko wtedy można stwierdzić, czy pracownicy są uprawnieni do posiłków profilaktycznych i napojów. Dokonania pomiarów wymaga także określenie wydatku energetycznego. Jeżeli wydatek energetyczny nie przekracza ustalonych wyżej wartości – posiłki profilaktyczne nie przysługują.

Polecamy również serwis: Szkolenia bhp

WAŻNE!

Gorący lub zimny mikroklimat w miejscu pracy, w świetle rozporządzenia jest uznawany za czynnik szkodliwy dla zdrowia.

Kaloryczność i dostarczanie

Posiłki profilaktyczne dla pracowników muszą posiadać wartość kaloryczną około 1 000 kcal oraz zawierać 50-55 proc. węglowodanów, 30-35 proc. tłuszczów i 15 proc.
białek. Powinny być wydawane w czasie przerwy w pracy, po około 3-4 godzinach od jej rozpoczęcia.

Napoje, w zależności od warunków pracy, powinny być zimne lub gorące. Te, które są przeznaczone dla zatrudnionych w gorącym mikroklimacie, muszą zawierać sole mineralne i witaminy. Nie ma innych szczegółowych wymogów w zakresie rodzajów, czy zawartości napojów, a więc decyduje o tym pracodawca. Napoje powinny być jednak dostępne cały czas pod czas pracy wykonywanej w warunkach uzasadniających ich wydawanie, w ilości zaspokajającej potrzeby pracowników.

Ekwiwalent pieniężny

Posiłki i napoje profilaktyczne przysługują pracownikom w naturze i nie można w zamian wypłacać ekwiwalentu pieniężnego. W sytuacji, gdy z uwagi na rodzaj wykonywanej pracy lub ze względów organizacyjnych praco dawca nie ma możliwości wy dawania posiłków profilaktycznych, to w zamian można zapewnić pracownikom korzystanie z posiłków wy dawanych w punktach gastronomicznych albo umożliwić ich przygotowywanie przez pracowników z otrzymanych produktów we własnym zakresie. Jednak, takie rozwiązanie wymaga konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami. Natomiast, pracodawca powinien ustalić zasady wydawania posiłków profilaktycznych i napojów, a następnie zamieścić te ustalenia w regulaminie pracy albo innym akcie wewnątrz zakładowym.

Zadaj pytanie: Forum Kadry - BHP

Miejsca spożywania

Praco dawca ma obowiązek zapewnić odpowiednie warunki higieniczne i sanitarne przy spożywaniu oraz przygotowywaniu posiłków, najlepiej w jadalni. Zgodnie z przepisami jadalnie muszą istnieć w przedsiębiorstwach zatrudniających ponad 20 osób na jednej zmianie (z wyjątkiem zakładów, gdzie wykonuje się wyłącznie prace biurowe) oraz we wszystkich firmach, w których pracownicy narażeni są na kontakt ze środkami chemicznymi, promieniotwórczymi, materiałami biologicznie zakaźnymi lub wyko nują zajęcia szczególnie brudzące.

W jadalni, służącej do wydawania napojów, powinny być wyodrębnione części przeznaczone do ich spożywania (w których dopuszczalna jest też konsumpcja przez pracowników
własnych posiłków) oraz do ich przygotowywania i wydawania. Natomiast jadalnia przeznaczona do spożywania posiłków profilaktycznych, musi dodatkowo posiadać odrębny węzeł sanitarny dla konsumentów oraz dla pracowników obsługi.

Źródło: Państwowa Inspekcja Pracy