Kategorie

Kto może obsługiwać wózek widłowy?

Krzysztof Wojtanek
DGP
Wózki jezdniowe z napędem silnikowym znajdują szerokie zastosowanie w transporcie wewnątrzzakładowym, budownictwie, handlu wielkopowierzchniowym i wielu innych branżach. Ich eksploatacja wiąże się z wieloma zagrożeniami, dlatego bardzo istotna jest znajomość i przestrzeganie obowiązujących przepisów bhp.

Określenie „wózki jezdniowe z napędem silnikowym” dotyczy: wózków z siedziskiem dla operatora, wózków prowadzonych, wózków zdalnie sterowanych, wózków z podestem dla operatora bądź wózków specjalnej konstrukcji i zawiera w sobie określenie wózki jezdniowe podnośnikowe (z mechanicznym napędem podnoszenia).

Termin wózki jezdniowe podnośnikowe nie dotyczy wyłącznie tzw. wózków widłowych, do których stosowne normy przedmiotowe przewidują oprócz wideł wiele wymiennego osprzętu roboczego, np. trzpień, wysięgnik, szufle, trawersy do beczek. zabieraki, chwytaki, kleszcze.

Reklama

Wszystkie powszechnie stosowane wózki z napędem silnikowym podlegają przepisom rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym, a co za tym idzie, obsługa ich wymaga nabycia stosownych uprawnień.

Wózki z napędem silnikowym podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenia podlegają dozorowi technicznemu. Użytkowanie ich wymaga decyzji Urzędu Dozoru Technicznego zezwalającej na eksploatację.

WAŻNE!

Pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada wymaganych kwalifikacji, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

Obsługa wózka

Do obsługi wózka może zostać dopuszczony pracownik, który:

  • ukończył 18 lat,
  • uzyskał uprawnienia operatora,
  • odbył wymagane szkolenia bhp, w tym instruktaż stanowiskowy, zapoznał się z instrukcją obsługi wózka oraz instrukcją transportu wewnątrzzakładowego,
  • został zapoznany z oceną ryzyka zawodowego na stanowisku operatora wózka,
  • ma aktualne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do pracy na stanowisku operatora wózka.

Warto pamiętać, że pracownik, obsługując wózek jezdniowy, powinien również mieć doświadczenie pozwalające na bezpieczne wykonywanie pracy.


Uzyskanie uprawnień

Reklama

Sposób uzyskania uprawnień reguluje § 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 10 maja 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym. W rozporządzeniu określone są również wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym, używanych w transporcie wewnętrznym zakładów pracy.

Uprawnienia uzyskuje się po ukończeniu kursu organizowanego przez Urząd Dozoru Technicznego lub Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego. Kurs kończy się egzaminem, a uzyskanie uprawnień jest potwierdzane wydaniem zaświadczenia kwalifikacyjnego lub książki operatora. Istnieje również możliwość uzyskania uprawnień po kursie zorganizowanym przez pracodawcę lub ośrodek szkoleniowy.

WAŻNE!

Dokumentami potwierdzającymi kwalifikacje do obsługi wózka jezdniowego z napędem silnikowym są:

● zaświadczenie kwalifikacyjne wydane przez organ właściwej jednostki Urzędu Dozoru Technicznego na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki z 18 lipca 2001 r. w sprawie trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych (DzU nr 79, poz. 849 ze zm.) lub

● książka operatora wydana przez Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki z 20 września 2001 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych (DzU nr 118, poz. 1263), lub

● imienne zezwolenie wydane przez pracodawcę po spełnieniu warunku określonego w § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 10 maja 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym (DzU nr 70, poz. 650 ze zm.).

Urząd Dozoru Technicznego, na wnioski: Instytutu Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego oraz Ośrodka Doskonalenia Kadr Ministerstwa Gospodarki w Mysłowicach, uzgodnił – opracowane w tych instytucjach – programy szkolenia osób obsługujących wózki podnośnikowe, rozszerzając je o zagadnienia wynikające z art. 22 ust. 3 ustawy z 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (DzU nr 122, poz. 1321 ze zm.) – czyli obejmujące znajomość warunków technicznych dozoru technicznego, norm i przepisów prawnych w tym zakresie.

Zaświadczenie kwalifikacyjne wydane przez Urząd Dozoru Technicznego lub książka operatora wydana przez Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego uprawniają do obsługi wózków jezdniowych na terenie całego kraju, podczas gdy imienne zezwolenie wydane przez pracodawcę ważne jest tylko na terenie zakładu pracy tego pracodawcy.

Imienne zezwolenie może być wydane pracownikowi po ukończeniu, z wynikiem pozytywnym, szkolenia dla kierowców wózków zorganizowanego przez pracodawcę, według programu zatwierdzonego przez Ośrodek Doskonalenia Kadr w Mysłowicach nadzorowanego przez ministra właściwego ds. gospodarki. Aby pracodawca mógł organizować szkolenia dla swoich pracowników, powinien zatrudnić lub dokształcić instruktora z własnej załogi – wykładowcę w ODK MG w Mysłowicach, na organizowanych przez Ośrodek seminariach.

WSKAZÓWKA!

Wózki jezdniowe unoszące z napędem elektrycznym (sterowane z poziomu roboczego), dostosowane do podnoszenia ładunku jedynie na wysokość umożliwiającą jego transport (możliwość podniesienia wideł nad podłoże do 30 cm), nie podlegają przepisom o dozorze technicznym. Jednak ich obsługa również wymaga odbycia przez pracownika szkolenia według zatwierdzonego programu dla kierowcy wózka unoszącego.


Często stosowanym rozwiązaniem jest korzystanie przez pracodawców z usług firm szkoleniowych. Firma szkoleniowa powinna posiadać wpis do ewidencji działalności gospodarczej z określeniem działalności dotyczącej szkoleń lub KRS z przedmiotem działalności (PKD 85.59, poprzedni symbol PKD 80.42B) oraz certyfikat ODK MG w Mysłowicach, uprawniający do prowadzenia szkoleń według zatwierdzonego programu.

Certyfikat uzyskany przez pracodawcę lub firmę szkoleniową upoważnia do prowadzenia szkoleń, organizowania egzaminów oraz wydawania zaświadczeń na wzorze MEN.

WSKAZÓWKA!

Wydanie zezwolenia przez pracodawcę powinno być poprzedzone zapoznaniem pracownika z instrukcją obsługi danego wózka, a także przeprowadzeniem instruktażu stanowiskowego oraz zapoznaniem pracownika z istotnymi warunkami pracy i oceną ryzyka zawodowego na tym stanowisku.

Wymiany butli w wózkach jezdniowych zasilanych gazem propan–butan może dokonać pracownik posiadający stosowne kwalifikacje potwierdzone zaświadczeniem z odbytego kursu.

Szkolenia bhp

Fundamentalną kwestią, mającą na celu zapewnienie bezpieczeństwa kierowcy wózka i osobom trzecim oraz zabezpieczenie towaru, jest odpowiednie szkolenie bhp – instruktaż stanowiskowy, przeprowadzony na podstawie szczegółowego programu.

WAŻNE!

Pracownik, który w trakcie zatrudnienia uzyskał uprawnienia do obsługi wózków widłowych i zostanie mu powierzona praca operatora, musi odbyć instruktaż stanowiskowy na nowym stanowisku pracy według programu szczegółowego obowiązującego na danym stanowisku.

Ważna również jest rzetelnie przeprowadzona i przedstawiona pracownikowi ocena ryzyka zawodowego, obrazująca wielość zagrożeń na stanowisku kierowcy wózka jezdniowego oraz wszelkie instrukcje regulujące transport wewnątrzzakładowy. Należy pamiętać, że zapoznanie pracownika z oceną ryzyka przewidziane jest w trakcie instruktażu stanowiskowego.


Profilaktyczne badania lekarskie

Obowiązek poddawania się badaniom profilaktycznym (wstępnym, okresowym, kontrolnym) wynika z art. 211 pkt 5 Kodeksu pracy. Zakres i częstotliwość badania ustala lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną na podstawie „Wskazówek metodycznych w sprawie przeprowadzania badań profilaktycznych pracowników” stanowiących załącznik nr I do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy.

Orzeczenie lekarskie jest wynikiem przeprowadzonych badań (ogólnolekarskich, okulistycznych, laryngologicznych, neurologicznych ewentualnie badań psychologicznych) oraz oceny zagrożeń dla zdrowia i życia pracowników, które występują na stanowisku pracy.

Ocenę zagrożeń przeprowadza lekarz na podstawie przekazywanej przez pracodawcę w skierowaniu na badanie informacji o występowaniu na stanowisku pracy czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych. W odniesieniu do kierowcy wózka są to: hałas, wibracje, czynniki chemiczne (spaliny, tlenek węgla), stres, wymuszona pozycja ciała, praca zmianowa, wysiłek fizyczny, zmienne warunki mikroklimatyczne.

WSKAZÓWKA!

Od 3 listopada 2009 r. w programie nauczania „Kierowca wózków jezdniowych” należy uwzględnić zmianę polegającą na zniesieniu obowiązku wykonywania badań psychologicznych przez osoby szkolone na tych kursach (wytyczne Ministerstwa Gospodarki dla użytkowników programu nauczania „Kierowca wózków jezdniowych” zatwierdzonego przez ODK MG w Mysłowicach).

Doświadczenie

Praca operatora wózka widłowego jest zajęciem bardzo odpowiedzialnym zarówno ze względu na życie ludzkie, jak i straty materialne, jakie może spowodować niewłaściwe operowanie ładunkiem czy poruszanie się wózkiem na terenie zakładu pracy. Do głównych zagrożeń można zaliczyć:

  • utratę stateczności wózka i jego przewrócenie,
  • przygniecenie,
  • upadek ładunku w wyniku złego ułożenia lub przekroczenia dopuszczalnej masy transportowanego towaru,
  • wypadki w czasie ruchu wózka spowodowane awarią układu hamulcowego, układu kierowniczego, błędem operatora itp.,
  • wybuch pożaru lub zapalenie się wózka spowodowane nieszczelnością instalacji gazowej w przypadku wózków napędzanych gazem propan–butan,
  • szkodliwe działanie spalin w przypadku wózków spalinowych.

Pracodawca ma obowiązek organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy. Ten sam obowiązek mają też osoby kierujące pracownikami, które są odpowiedzialne za organizację, przygotowanie i prowadzenie prac, z uwzględnieniem zabezpieczenia pracowników przed wypadkami przy pracy. Dlatego organizując pracę, należy uwzględnić doświadczenie i umiejętności operatorów. Mniej doświadczeni operatorzy powinni wykonywać skomplikowane czynności i manewry wymagające precyzji pod nadzorem przełożonego lub doświadczonego pracownika.

Wózki jezdniowe, które znajdują szerokie zastosowanie w wielu branżach, wymagają specjalistycznej obsługi przez pracowników posiadających odpowiednie kwalifikacje.

Warto pamiętać, że obsługa wózka jezdniowego stwarza wiele zagrożeń dla zdrowia i życia pracowników, a dopuszczanie do jego obsługi osób bez stosownych kwalifikacji może przyczynić się do poważnych konsekwencji dyscyplinarnych i w szczególnych przypadkach – sankcji karnych. Z tego powodu ważne jest, aby pracodawca i pracownik, w zakresie swoich kompetencji, pamiętali o odpowiedzialności za przestrzeganie przepisów bhp zawartych w Kodeksie pracy, przepisach wykonawczych, dokumentacji techniczno-ruchowej wózka oraz uregulowaniach wewnątrzzakładowych, mających na celu zapobieganie wypadkom przy pracy.

PODSTAWA PRAWNA

  • Art. 211 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (DzU z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.),
  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 10 maja 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym (DzU nr 70, poz. 650 ze zm.),
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z 16 lipca 2002 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (DzU nr 120, poz. 1021),
  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 18 lipca 2001 r. w sprawie trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych (DzU nr 79, poz. 849 ze zm.),
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych dla celów przewidzianych w Kodeksie pracy (DzU nr 69, poz. 332 ze zm.),
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z 3 lutego 2006 r. w sprawie uzyskiwania i uzupełniania przez osoby dorosłe wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych (DzU nr 31, poz. 216).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?