| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Wynagrodzenia > Rozliczanie wynagrodzeń > Przekroczenie rocznej podstawy wymiaru składek i podatku w 2016 r.

Przekroczenie rocznej podstawy wymiaru składek i podatku w 2016 r.

W sytuacji, gdy doszło do przekroczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, zwiększa się podstawa opodatkowania. Jeśli nastąpi przekroczenie progu podatkowego, płatnik musi dodatkowo pobrać wyższy podatek. W 2016 r. wysokość rocznego ograniczenia wynosi 121 650 zł. Przedstawiamy wzór oświadczenia pracownika o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek.

Od jakiego miesiąca liczyć wyższy podatek

W praktyce wątpliwości pracodawców dotyczą momentu, w jakim należy zastosować wyższą stawkę podatku u pracownika, który w trakcie roku przekroczył pierwszy próg podatkowy i znalazł się w kolejnym przedziale dochodu. W miesiącu, w którym dochód pracownika liczony od początku roku przekroczył pierwszy próg podatkowy, do całego dochodu z tego miesiąca stosujemy stawkę 18%. Dopiero od następnego miesiąca naliczamy wyższą stawkę podatku (32%).

Z punktu widzenia prawa podatkowego momentem uzyskania przez pracownika przychodu jest dzień, w którym przychód został faktycznie wypłacony lub postawiony do dyspozycji pracownika. Istotny jest zatem ten moment, a nie okres, za jaki pracownikowi przysługuje wynagrodzenie.

Dopóki zakład pracy nie wypłaci pracownikowi (nie postawi do jego dyspozycji) należnych mu poborów, nie stanowią one przychodu dla pracownika. W konsekwencji np. przy obliczaniu wynagrodzenia należnego za pracę w grudniu 2016 r., a wypłaconego w styczniu 2017 r., pracodawca potrąci stawkę podatku, uwzględni koszty uzyskania przychodów oraz kwotę wolną – obowiązujące w 2017 r. (nawet jeśli dochód pracownika przekroczył pierwszy próg podatkowy w 2016 r.).

Dodatkowe zmniejszenie zaliczek na podatek

Pracodawca może pomniejszać miesięczne zaliczki na podatek o dodatkową kwotę wolną, tj. o 46,33 zł, jeśli zostanie do tego upoważniony przez pracownika w oświadczeniu, w którym zatrudniony poinformuje pracodawcę, że za dany rok zamierza opodatkować swoje dochody łącznie z małżonkiem bądź na zasadach określonych dla osób samotnie wychowujących dzieci. Jednym z warunków ulgowego sposobu obliczania zaliczek na podatek jest to, że przewidywane, określone w oświadczeniu, dochody pracownika nie przekroczą górnej granicy pierwszego przedziału skali (tj. 85 528 zł w 2016 r.), a odpowiednio małżonek lub dziecko nie uzyskują żadnych dochodów, z wyjątkiem renty rodzinnej. Wówczas zaliczki za wszystkie miesiące wynoszą 18% uzyskanego w danym miesiącu dochodu i za każdy miesiąc są pomniejszane o podwójną kwotę wolną od podatku, tj. o 92,66 zł (46,33 zł × 2).

Natomiast podatnicy osiągający dochody mieszczące się w drugim przedziale skali podatkowej mogą być w ciągu roku opodatkowani według niższej stawki, tj. 18%, jeśli małżonek lub dziecko nie uzyskują żadnych dochodów, z wyjątkiem renty rodzinnej, lub dochody małżonka mieszczą się w pierwszym przedziale skali podatkowej. W przypadku tych podatników zaliczki na podatek za wszystkie miesiące zmniejsza się – tak jak w przypadku innych podatników – tylko o jedną kwotę wolną (pod warunkiem złożenia przez te osoby oświadczenia PIT-2).

Przykład

Od września 2016 r. dochód pracownika znajduje się w drugim progu skali podatkowej i podlega opodatkowaniu stawką w wysokości 32%. Pracownik otrzymuje wynagrodzenie 29. dnia miesiąca. W tym miesiącu pracownik złożył w zakładzie pracy oświadczenie, w którym zadeklarował, że zamierza opodatkować swoje dochody za 2016 r. wspólnie z małżonką oraz że dochód małżonki pozostaje w pierwszym przedziale podatkowym. Zaliczka za październik i następne miesiące 2016 r. powinna zostać obliczona według stawki 18%.

Pracodawca stosuje dodatkowe zmniejszenie zaliczki, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym pracownik złożył oświadczenie. W razie zaistnienia zmian w stanie faktycznym, które odbierałyby możliwość wspólnego opodatkowania dochodów małżonków lub nie upoważniałyby do obniżki zaliczek, podatnik jest zobowiązany poinformować o tym płatnika. W tym przypadku od miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik przestał spełniać warunki do obniżki zaliczek, są one pobierane według ogólnych zasad.

Przykład

W sierpniu 2016 r. dochód pracownicy przekroczył pierwszy próg podatkowy. Od dochodu za wrzesień 2016 r. została pobrana zaliczka w wysokości 32%. Pod koniec września, po wypłacie wynagrodzenia, pracownica złożyła oświadczenie, że będzie się rozliczać jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Zaliczkę w wysokości 18% pracodawca zacznie pobierać, począwszy od dochodu uzyskanego w październiku 2016 r.

Pobór zaliczek od dodatkowych dochodów pracownika z działalności wykonywanej osobiście

Oprócz umowy o pracę pracodawca może zawrzeć z pracownikiem dodatkową umowę cywilnoprawną (zlecenia lub o dzieło) na wykonywanie innych czynności niż wynikające ze stosunku pracy. Mimo że wynagrodzenie uzgodnione w ramach takich umów jest zaliczane do innego źródła przychodów niż stosunek pracy, tj. do działalności wykonywanej osobiście, na pracodawcy ciąży obowiązek poboru zaliczek na podatek od tych dochodów.

Płatnik, będący jednocześnie pracodawcą i zleceniodawcą, dokonujący wypłat należności z tytułu umów zlecenia lub o dzieło, ma obowiązek pobierać zaliczki na podatek dochodowy w wysokości 18% należności pomniejszonej najpierw o przychody zwolnione z opodatkowania, a następnie o koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w przepisach podatkowych właściwych przy tego rodzaju przychodach (20%) oraz pomniejszonej o potrącone z przychodu zleceniobiorcy w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe. Od zaliczki na podatek należy odliczyć składkę na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, tj. nie więcej niż 7,75% podstawy jej wymiaru.

Sposoby ustalania zaliczek od umów zlecenia czy o dzieło i od dochodów ze stosunku pracy różnią się od siebie, dlatego zaliczki te muszą być rozliczane oddzielnie. Mimo to płatnik wykazuje pobrane zaliczki w jednej rocznej deklaracji PIT-4R.

Zaliczka z tytułu umowy zlecenia (umowy o dzieło) w wysokości 18% obowiązuje bez względu na wysokość dochodów ze stosunku pracy. Oznacza to, że jeżeli od początku roku dochód z zatrudnienia przekroczył pierwszy próg podatkowy i pracodawca odprowadził zaliczkę według stawki 32%, to od należności wypłaconej w tym czasie z realizacji umowy cywilnoprawnej i tak pobiera zaliczkę w wysokości 18%.

W ciągu roku podatkowego przychodów z obu tych źródeł nie należy łączyć, ale po zakończeniu roku podlegają one zsumowaniu w zeznaniu rocznym bądź w rocznym rozliczeniu dokonywanym przez pracodawcę. W rozliczeniu należy zatem wykazywać wszystkie wpływy podatnika opodatkowane na zasadach ogólnych, a podatek opłacać w zależności od wysokości jego dochodów, według odpowiedniej stawki ze skali podatkowej.

W trakcie roku płatnik powinien odprowadzać zaliczki od dochodu ze zlecenia w wysokości 18%. Jeśli jednak podatnik osiąga wysokie dochody i przewiduje, że po zakończeniu roku podatkowego będzie musiał dopłacić podatek, może skorzystać z rozwiązania, jakie przewiduje ustawa podatkowa. Podatnik może bowiem złożyć płatnikowi pisemny wniosek, aby ten w trakcie roku naliczał i pobierał wyższe zaliczki, tj. 32% zamiast 18%.

PODSTAWA PRAWNA:

● art. 19 ust. 1, ust. 3–6g, art. 24 ust. 6a–6c ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 963),
● § 6–10 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 2236; ost. zm. Dz.U. z 2016 r. poz. 1381),
● art. 81 ust. 1 i ust. 6 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 581; ost. zm. Dz.U. z 2016 r. poz. 1355),
● obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 21 grudnia 205 r. w sprawie kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w roku 2016 oraz przyjętej do jej ustalenia kwoty prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (M.P. z 2015 r. poz. 1292),
● § 1 ust. 1 pkt 12, 15 i 18 oraz załączniki nr 12, 15 i 18 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 23 października 2009 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz innych dokumentów (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 222),
● § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 78, poz. 465; ost. zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 144, poz. 1181),
art. 9 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 18, art. 22 ust. 2, art. 26 ust. 1, art. 27, art. 27b, art. 30 ust. 1 pkt 5a, art. 31, art. 32, art. 39, art. 41 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 361; ost. zm. Dz.U. z 2016 r. poz. 1206).

Autorzy: Małgorzata Kozłowska - autorka licznych publikacji z zakresu składkowego, od 10 lat zajmuje się prawem ubezpieczeń społecznych, radca prawny, były wieloletni pracownik ZUS

Izabela Nowacka - ekonomistka, od wielu lat zajmuje się tematyką wynagrodzeń i rozliczaniem płac, autorka licznych publikacji z dziedziny prawa pracy i ubezpieczeń społecznych

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia kadrowego

POLECANE

URLOPY WYPOCZYNKOWE

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Łukasz Wróbel

analityk rynków finansowych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »